KWALIFIKACJA HAN1 - STYCZEŃ 2017

PYTANIE NR 31.
Klientka zapłaciła za zakupione towary banknotem 100 zł. Otrzymała od sprzedawcy 20 zł i 20 groszy reszty.
Oznacza to, że dokonała zakupu towarów o wartości
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Wartość zakupów oblicza się jako zapłata minus wydana reszta. Klientka dała 100,00 zł i dostała 20,20 zł reszty, więc cena towarów wynosi 100,00 − 20,20 = 79,80 zł. Sprawdzenie: 79,80 + 20,20 = 100,00 zł.

Pełne wyjaśnienie:

W transakcji gotówkowej zależność jest stała: zapłata = wartość zakupów + reszta. Jeżeli znamy zapłatę i resztę, to wartość zakupów obliczamy przez odejmowanie: wartość zakupów = zapłata − reszta.

Tutaj klientka zapłaciła banknotem 100 zł, czyli 100,00 zł. Otrzymała 20 zł i 20 groszy, czyli 20,20 zł reszty. Wykonujemy odejmowanie liczb dziesiętnych:

100,00 zł − 20,20 zł = 79,80 zł.

Dobra praktyka kasjerska to szybkie sprawdzenie wyniku działaniem odwrotnym: 79,80 zł + 20,20 zł = 100,00 zł. Jeśli suma się zgadza, rachunek jest poprawny.

Dlaczego pozostałe propozycje są błędne?

  • 88,20 zł sugeruje pomylenie części groszowej albo błędne odejmowanie "20,20" (np. odjęcie tylko 11,80 zamiast 20,20).
  • 80,80 zł często wynika z przesunięcia przecinka lub omyłkowego potraktowania 20 gr jako 0,80 zł w wyniku błędnego "pożyczania" w odejmowaniu.
  • 89,20 zł może wynikać z odjęcia jedynie 10,80 lub z mylenia zapisu 20,20 z inną kwotą podczas liczenia w pamięci.

Na egzaminie i w pracy najbezpieczniej jest zapisać kwoty w formacie z dwoma miejscami po przecinku (zł,gr) i wykonywać odejmowanie w tej samej kolumnie miejsc dziesiętnych.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Reszta to kwota pieniędzy, którą sprzedawca oddaje klientowi, gdy klient zapłacił więcej niż wynosi wartość zakupów. Zależność jest prosta: zapłata = wartość zakupów + reszta. Dzięki temu można szybko sprawdzić poprawność rozliczenia.
Stosuje się odejmowanie: wartość zakupów = zapłata − reszta. Najlepiej zapisać obie kwoty z dwoma miejscami po przecinku (zł, gr), np. 100,00 − 20,20. Potem warto sprawdzić wynik dodawaniem: zakup + reszta powinny dać zapłatę.
Bo 1 zł = 100 gr, więc 20 gr to 20/100 zł, czyli 0,20 zł. W zapisie kasowym standardowo używa się dwóch miejsc po przecinku, aby nie pomylić groszy ze złotymi i łatwo wykonywać działania na kwotach.
Najczęściej myli się grosze ze złotymi (np. potraktowanie 20 gr jak 20 zł), gubi się przecinek albo nie zapisuje kwot w jednej linii miejsc dziesiętnych. Pomaga zapis typu 100,00 zł i 20,20 zł oraz szybkie sprawdzenie: wynik + reszta = zapłata.
Tak. Wystarczy dodać wartość zakupów i resztę: jeśli suma równa się kwocie zapłaty, rozliczenie jest spójne. W praktyce sprzedawcy często "dobijają" do pełnych złotych (np. do 100 zł) i w ten sposób kontrolują rachunek w pamięci.
To jest 20,20 zł, ponieważ 20 gr stanowi 0,20 zł. Zapis 20,2 bywa spotykany w matematyce, ale w rozliczeniach pieniężnych standardem są dwie cyfry po przecinku, aby jednoznacznie pokazać grosze.
Przydaje się przy obsłudze kolejki, awarii terminala, przyjmowaniu gotówki, weryfikacji reklamacji klienta oraz przy rozliczaniu kasy na koniec zmiany. Szybkie, poprawne liczenie zmniejsza ryzyko niedoboru lub nadwyżki kasowej.
Trzeba odjąć resztę od zapłaty: 100,00 − 20,20. Wynik to wartość zakupów. Dodatkowo warto wykonać kontrolę: wynik + 20,20 powinno dać dokładnie 100,00 zł.
Tak. Można zauważyć, że do 100 zł brakuje 20,20 zł, więc cena musi być 79,80 zł. Kontrola w pamięci: 79,80 + 20,00 = 99,80, a potem +0,20 = 100,00. Zgadza się, więc rachunek jest poprawny.
Ćwicz działania na kwotach zapisanych z dwoma miejscami po przecinku, szczególnie odejmowanie z "pożyczaniem" w groszach. Ucz się też szybkiej kontroli wyniku dodawaniem. Pomaga rozwiązywanie krótkich zadań sytuacyjnych z transakcji gotówkowych.
info

Statystycznie 74% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnio łatwe

Specjaliści zwracają uwagę: "Wartość zakupów oblicza się jako zapłata minus wydana reszta."

Źródła:

  • Narodowy Bank Polski (NBP) – "Banknoty i monety w obiegu" (informacje o złotych i groszach oraz nominale), https://nbp.pl/banknoty-i-monety/ - dostęp 2026-03-02
  • Khan Academy (PL) – "Odejmowanie liczb dziesiętnych" (materiał edukacyjny), https://pl.khanacademy.org/math/arithmetic/arith-review-decimals - dostęp 2026-03-02

Materiały:

  • Ćwiczenia z odejmowania liczb dziesiętnych (zł i gr) na przykładach sprzedażowych
  • Materiały szkolne z matematyki: działania na liczbach dziesiętnych
  • Instrukcje szkoleniowe do obsługi kasy i rozliczeń gotówkowych w handlu

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego