KWALIFIKACJA EKA1 - CZERWIEC 2010

PYTANIE NR 18.
Kobieta, która ukończyła szesnaście lat, a nie ukończyła lat osiemnastu, może zawrzeć małżeństwo za zgodą
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Osoba, która ukończyła 16 lat, ale nie ma jeszcze 18 lat, może wyjątkowo zawrzeć małżeństwo tylko po uzyskaniu zezwolenia właściwego sądu.
Pozostałe podmioty (rodzice, proboszcz, kierownik USC) nie wydają takiego zezwolenia, choć mogą uczestniczyć w innych etapach procedury.

Pełne wyjaśnienie:

W polskim prawie zawarcie małżeństwa co do zasady jest zastrzeżone dla osób pełnoletnich. Dla kobiety, która ukończyła 16 lat, ale nie ukończyła 18 lat, przewidziano jednak wyjątek: małżeństwo może zostać zawarte tylko po uzyskaniu zgody (zezwolenia) sądu. Taka zgoda nie jest "formalnością" USC, lecz odrębną decyzją sądu w sprawie rodzinnej.

Dlaczego poprawna jest odpowiedź "sądu"? Ponieważ to sąd ocenia, czy w konkretnej sytuacji zachodzą przesłanki do dopuszczenia wyjątku od zasady pełnoletności. Jest to mechanizm ochronny: ma ograniczyć ryzyko zawarcia małżeństwa bez wystarczającej dojrzałości lub w warunkach presji.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • "rodziców" – zgoda rodziców może być ważna w wielu sprawach dotyczących osoby małoletniej, ale w tym przypadku nie zastępuje decyzji sądu. To częsty błąd wynikający z utożsamienia małoletności z prostą zgodą opiekunów.
  • "proboszcza parafii" – duchowny może pełnić funkcję przy ceremonii (w zależności od formy zawarcia małżeństwa), ale nie ma kompetencji do udzielania prawnego zezwolenia na odstępstwo od wymogu wieku.
  • "kierownika urzędu stanu cywilnego" – kierownik USC przyjmuje oświadczenia i dokonuje rejestracji, jednak nie jest organem właściwym do wydania zgody na zawarcie małżeństwa przez osobę w wieku 16–18 lat.

W praktyce administracyjnej (np. w USC) kluczowe jest rozróżnienie: kto dokonuje czynności urzędowej (USC/rejestracja) a kto udziela zezwolenia na wyjątek (sąd). Na egzaminie warto zwracać uwagę na słowa "może za zgodą" – zwykle wskazują na organ rozstrzygający, a nie na uczestnika ceremonii.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Oznacza to, że przed ślubem musi zostać wydane formalne zezwolenie przez sąd. Sama obecność w USC lub zgoda rodziców nie wystarcza. Dopiero po uzyskaniu takiej zgody można przejść do zwykłej procedury zawarcia małżeństwa.
W tym przypadku prawo przewiduje szczególną kontrolę sądową. Mechanizm ten ma chronić osobę małoletnią przed pochopną decyzją lub presją otoczenia. Zgoda rodziców może mieć znaczenie faktyczne, ale nie zastępuje wymaganego zezwolenia sądu.
Zgodę (zezwolenie) wydaje sąd. To odrębny etap poprzedzający ślub, niezależny od rejestracji w USC. W zadaniach egzaminacyjnych słowo "zgoda" zwykle wskazuje na organ rozstrzygający, czyli sąd.
Nie. Kierownik USC wykonuje czynności związane z przyjęciem oświadczeń i rejestracją małżeństwa, ale nie jest organem właściwym do udzielania zezwolenia na odstępstwo od wymogu wieku. Taką zgodę wydaje sąd.
Duchowny może uczestniczyć w ceremonii religijnej (zależnie od trybu), ale nie ma kompetencji do wydawania decyzji prawnej o dopuszczeniu wyjątku wiekowego. W pytaniach o "zgodę" należy odróżnić rolę ceremonialną od organu, który rozstrzyga.
Rola sądu pojawia się wtedy, gdy konieczne jest zezwolenie na wyjątek lub rozstrzygnięcie sporu (np. w sytuacjach przewidzianych przez prawo rodzinne). W omawianym typie pytania chodzi o zgodę sądu na małżeństwo osoby w określonym wieku.
Wskazówką są sformułowania typu "może … za zgodą" albo "wymaga zezwolenia". USC odpowiada za rejestrację i przyjęcie oświadczeń, natomiast zgody/zezwolenia w wyjątkach najczęściej wydaje sąd. To częsty schemat w testach.
Nie zawsze. Zgoda sądu nie jest automatyczna; sąd ocenia okoliczności sprawy. Na egzaminie istotne jest jednak rozpoznanie organu właściwego do wydania zgody. Szczegóły przesłanek wymagają znajomości materiału z prawa rodzinnego.
Zakres dokumentów zależy od sytuacji stron (np. stan cywilny, obywatelstwo, wcześniejsze małżeństwa). W kontekście pytania kluczowe jest to, że jeśli wymagane jest zezwolenie sądu, trzeba je przedłożyć w procedurze. Szczegóły ustala USC.
Najczęściej mylą organ udzielający zgody z organem, który "udziela ślubu" (USC) albo kierują się intuicją, że wystarczy zgoda rodziców. Pomaga zapamiętanie: wyjątki od reguł wieku i zdolności do małżeństwa zwykle kontroluje sąd.
info

Statystycznie 53% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Materiały:

  • Tekst jednolity Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego (rozdział o małżeństwie)
  • Materiały edukacyjne o kompetencjach USC i sądów w sprawach rodzinnych
  • Zadania testowe z zakresu prawa rodzinnego dla administracji

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego