Wpust jest elementem połączenia wał–piasta, którego zadaniem jest przeniesienie momentu obrotowego między wałem a osadzonym na nim elementem (tu: kołem pasowym). Aby połączenie było poprawne, wymiary wpustu muszą pasować do średnicy wału oraz do wykonanych rowków wpustowych w wale i piaście.
W praktyce warsztatowej i projektowej wymiary wpustów dobiera się z tabel normalizacyjnych. Tabela wiąże średnicę wału d z wymiarami przekroju wpustu: b (szerokość) i h (wysokość). Trzeci wymiar to l (długość), dobierana zwykle do długości piasty i wymagań konstrukcyjnych (nie może być większa niż użyteczna długość rowka i musi zapewnić odpowiednią powierzchnię współpracy).
Dla wału o średnicy d = 65 mm z tabeli doboru otrzymuje się przekrój wpustu 18 × 11. W treści zadania długość podano jako 60 mm, więc komplet wymiarów ma postać 18×11×60.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?
- 14×9×30 oraz 14×9×60: przekrój 14×9 jest typowy dla mniejszych średnic wałów. Nawet jeśli długość 60 mm mogłaby "fizycznie" zmieścić się w piaście, to kluczowym błędem jest niedopasowanie b i h do d = 65 mm.
- 12×8×60: to również przekrój przeznaczony dla jeszcze mniejszych wałów, więc połączenie byłoby zbyt "słabe" i niezgodne z doborem tabelarycznym dla d = 65 mm.
Wskazówka egzaminacyjna: zawsze czytaj wymiary jako b × h × l i zaczynaj od dopasowania b oraz h do średnicy wału. Dopiero potem oceniaj długość l w kontekście piasty/koła oraz warunków montażu.
