KWALIFIKACJA GIW9 - CZERWIEC 2019

PYTANIE NR 1.
Kompasem górniczym można zmierzyć
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Kompas górniczy jest przyrządem do pomiarów orientacyjnych, czyli wyznaczania kierunków (np. kierunku rozciągłości). Nie służy do pomiaru szerokości wyrobiska ani wysokości bezwzględnej, a pomiary kątów pionowych wykonuje się innymi przyrządami lub metodami.

Pełne wyjaśnienie:

Kompas górniczy jest przyrządem wykorzystywanym w miernictwie i dokumentowaniu robót podziemnych przede wszystkim do pomiarów kierunkowych. W praktyce oznacza to wyznaczanie kierunku (np. azymutu) wybranej linii w terenie/wyrobisku, w tym kierunku linii rozciągłości struktur geologicznych obserwowanych na ociosach.

Odpowiedź "kierunek linii rozciągłości" jest poprawna, ponieważ rozciągłość opisuje orientację elementu geologicznego w płaszczyźnie poziomej, a kompas jest narzędziem zaprojektowanym do wskazywania kierunków względem stron świata.

Pozostałe propozycje nie pasują do typowych możliwości kompasu górniczego:

  • "wysokość bezwzględna wyrobiska" dotyczy pomiaru wysokości/położenia w układzie odniesienia. Do tego stosuje się metody wysokościowe (np. niwelację) i odpowiednie instrumenty, a nie kompas.
  • "szerokość wyrobiska" jest wielkością liniową. Mierzy się ją taśmą, dalmierzem lub innymi narzędziami do pomiaru odległości; kompas nie jest przeznaczony do pomiaru długości.
  • "kąt pionowy" to wielkość kątowa w płaszczyźnie pionowej. Sam kompas służy do orientacji poziomej; pomiar kątów pionowych wykonuje się innymi przyrządami (np. rozwiązaniami z funkcją pomiaru nachylenia) lub inną techniką pomiarową.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w odpowiedziach pojawia się kierunek/azymut/strony świata, zwykle jest to obszar, w którym kompas jest właściwym przyrządem. Gdy pojawiają się odległości, szerokości, wysokości lub typowe pomiary geodezyjne, trzeba myśleć o taśmie, dalmierzu, niwelatorze lub teodolicie.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Kompas górniczy to przyrząd do pomiarów kierunków w warunkach podziemnych. W praktyce służy do orientacji w wyrobiskach oraz do wyznaczania kierunku obserwowanych struktur (np. kierunku rozciągłości) podczas szkiców i opisów geologicznych.
Kompasem mierzy się głównie kierunek (orientację w poziomie). Nie jest to przyrząd do pomiaru długości (np. szerokości wyrobiska) ani wysokości bezwzględnej. Kąty w pionie wymagają innych metod lub instrumentów z funkcją nachylenia.
Kierunek linii rozciągłości opisuje, w którą stronę (w płaszczyźnie poziomej) przebiega dana struktura geologiczna, np. warstwa. To informacja o orientacji, dlatego łączy się z pomiarem kierunku, a nie z pomiarami wysokości czy odległości.
Szerokość wyrobiska jest wielkością liniową (odległość od ociosu do ociosu). Kompas wskazuje kierunek względem stron świata, ale nie mierzy odległości. Do szerokości używa się taśmy mierniczej, dalmierza lub innych narzędzi do pomiarów długości.
Wysokość bezwzględna wymaga odniesienia do układu wysokościowego i procedur pomiarowych (np. niwelacji). Kompas nie wyznacza wysokości, tylko orientację kierunkową. Pomylenie tych pojęć to częsty błąd wynikający z traktowania kompasu jako "uniwersalnego" narzędzia.
W standardowym ujęciu egzaminacyjnym kompas kojarzy się z pomiarem kierunku w poziomie. Kąt pionowy to inny rodzaj pomiaru (płaszczyzna pionowa) i zwykle wymaga przyrządów lub funkcji przeznaczonych do nachylenia. Dlatego taka odpowiedź jest traktowana jako nieprawidłowa.
W pytaniach o kierunek szukaj słów: azymut, kierunek, strony świata, rozciągłość. W pytaniach o kąty pojawiają się: pionowy/poziomy, nachylenie, upad. Jeśli w odpowiedziach są odległości lub wysokości, to zwykle nie jest rola kompasu.
Najczęstsze pomyłki to: mylenie kompasu z narzędziami do pomiaru odległości (taśma/dalmierz), mieszanie pojęć wysokościowych z kierunkowymi oraz wybór odpowiedzi "kąt pionowy", bo brzmi technicznie. Pomaga zapamiętanie: kompas = orientacja kierunku.
Kierunek rozciągłości wyznacza się podczas obserwacji i opisu struktur geologicznych w wyrobiskach (np. na ociosach) oraz przy sporządzaniu szkiców i dokumentacji. To element rozpoznania warunków geologicznych i bezpośrednio wiąże się z orientacją w przestrzeni.
Ułóż listę przyrządów i przypisz im jedną główną funkcję: kierunek, odległość, wysokość, kąt. Ćwicz na krótkich zadaniach: "Jaki przyrząd do…?". Na egzaminie porównuj, czy odpowiedzi dotyczą kierunku (kompas), czy wielkości liniowych/wysokościowych (inne narzędzia).
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 79% zdających egzamin. średnio łatwe

Według specjalistów z branży: "Kompas górniczy jest przyrządem do pomiarów orientacyjnych, czyli wyznaczania kierunków (np. kierunku rozciągłości)."

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z miernictwa górniczego stosowane w kształceniu zawodowym (zakres: przyrządy kierunkowe i ich zastosowania)
  • Notatki/opracowania z geologii górniczej: rozciągłość i upad warstw
  • Instrukcje szkoleniowe zakładu górniczego dotyczące dokumentacji geologicznej i pomiarów orientacyjnych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego