Komplekson III (sól disodowa kwasu etylenodiaminotetraoctowego, w praktyce: wersenian) jest klasycznym odczynnikiem stosowanym w miareczkowaniu kompleksometrycznym. Jego najważniejszą cechą analityczną jest to, że tworzy z wieloma jonami metali trwałe chelaty, a w typowym ujęciu stechiometrycznym reakcja przebiega w prostym stosunku molowym 1:1 (ligand:metal).
Dlaczego jest to 1:1? Cząsteczka ligandu ma kilka miejsc donorowych i może "objąć" jon metalu, tworząc kompleks, w którym jeden jon metalu jest związany przez jedną cząsteczkę ligandu. W obliczeniach analitycznych oznacza to, że liczba moli zużytego ligandu odpowiada liczbie moli oznaczanego jonu metalu (po uwzględnieniu warunków metody, np. pH i doboru wskaźnika).
Odpowiedź "2:1" jest typowym błędem polegającym na utożsamieniu wielozębności ligandu z koniecznością użycia dwóch cząsteczek na jeden jon metalu. W praktyce analitycznej (w standardowych zadaniach egzaminacyjnych z kompleksometr ii) przyjmuje się stechiometrię 1:1.
Odpowiedzi "1:2" oraz "1:3" sugerują, że jedna cząsteczka ligandu wiąże odpowiednio dwa lub trzy jony metalu. Taki zapis nie odpowiada standardowemu modelowi kompleksowania wersenianem stosowanemu do obliczeń w miareczkowaniu objętościowym, gdzie jeden jon metalu jest liczony jako równoważny jednej cząsteczce ligandu.
Wskazówka egzaminacyjna: jeżeli w zadaniu pojawia się Komplekson III/wersenian jako titrant, a pytanie dotyczy przeliczeń lub stosunku molowego, domyślnie rozważaj stechiometrię 1 mol ligandu : 1 mol jonu metalu, chyba że w treści podano wyraźnie inne warunki lub nietypowy kompleks.
