Zołzy (strangles) są ostrą, zakaźną chorobą koni przebiegającą przede wszystkim z zajęciem górnych dróg oddechowych oraz węzłów chłonnych regionu głowy (podżuchwowych i zagardłowych). W praktyce rozpoznanie często opiera się na typowym obrazie klinicznym: gorączka, wydzielina z nozdrzy (od surowiczej do ropnej) oraz bolesne powiększenie węzłów chłonnych, które tworzą ropnie. Po kilku dniach ropnie dojrzewają i mogą pękać, a wówczas widoczny jest wyciek gęstej ropy i zmiany w tkankach w okolicy żuchwy/policzka.
Dlaczego prawidłowa odpowiedź to "zołzy"?
Na obrazie klinicznym dominują zmiany zlokalizowane w okolicy głowy (policzek/żuchwa) oraz cechy sugerujące proces ropny i towarzyszącą wydzielinę z nozdrzy. Taki zestaw objawów jest klasyczny dla zołzów, gdzie kluczowym elementem jest ropne zapalenie węzłów chłonnych z tworzeniem i pękaniem ropni.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?
- Opoje – to najczęściej obrzęki kończyn (zastoinowe), związane np. z dłuższym staniem lub ograniczeniem ruchu. Nie tłumaczą ropni i zmian w okolicy węzłów chłonnych głowy ani wydzieliny z nozdrzy.
- Grypa – grypa koni jest chorobą układu oddechowego, zwykle z gorączką, kaszlem i wypływem z nosa, ale bez typowego ropienia i pękania ropni węzłów chłonnych. Brak tego kluczowego elementu różnicującego.
- Arteritis (EVA) – wirusowe zapalenie tętnic koni może dawać objawy ogólne i oddechowe oraz obrzęki, ale nie jest charakterystyczne dla obrazu z ropnymi ropniami węzłów chłonnych głowy. W różnicowaniu ważne jest, że obecność ropni i ropnej treści przemawia za zołzami.
Wskazówka egzaminacyjna: gdy widzisz konia z wydzieliną z nozdrzy i wyraźnymi zmianami/ropniami w okolicy żuchwy lub gardła, najpierw rozważ zołzy i pamiętaj o znaczeniu izolacji oraz zasad higieny, bo choroba łatwo szerzy się w stajni.
