Kontrola dowodów księgowych bywa dzielona na kilka podstawowych rodzajów, które różnią się zakresem sprawdzeń. W tym pytaniu chodzi o kontrolę formalną, czyli ocenę, czy dokument jest poprawny "od strony formy" i czy nadaje się do dalszego obiegu (np. dekretacji i ujęcia w księgach).
Odpowiedź "dokument zawiera w odpowiednich miejscach daty, pieczęcie i podpisy upoważnionych osób." pasuje do kontroli formalnej, bo wskazuje na sprawdzenie kompletności i poprawności elementów identyfikacyjnych oraz zatwierdzeń. W praktyce księgowej brak daty, podpisu osoby akceptującej czy wymaganych oznaczeń powoduje, że dokument może wymagać uzupełnienia zanim zostanie zaksięgowany.
Pozostałe propozycje opisują inne rodzaje weryfikacji:
- "operacja gospodarcza potwierdzona dokumentem była zgodna z rzeczywistością." – to jest sprawdzenie merytoryczne (czy zdarzenie faktycznie miało miejsce i czy dokument odzwierciedla stan rzeczy). Nie wynika wyłącznie z "formy" dokumentu.
- "dokument nie zawiera błędów arytmetycznych w obliczeniach." – to kontrola rachunkowa (sprawdzenie obliczeń, sum, stawek, przeliczeń). Może być wykonywana na dokumencie, ale nie jest kontrolą formalną.
- "operacja gospodarcza potwierdzona dokumentem była celowa." – to również obszar kontroli merytorycznej/zasadności (czy wydatek, zakup lub działanie miało uzasadnienie). Tego nie da się potwierdzić samą obecnością podpisów czy dat.
Wskazówka egzaminacyjna: gdy widzisz słowa "daty", "podpisy", "pieczęcie/oznaczenia", "kompletność", zwykle chodzi o kontrolę formalną. Gdy pojawiają się "obliczenia", "sumy", "stawki" – kontrola rachunkowa. A "zgodność z rzeczywistością" i "celowość" najczęściej wskazują kontrolę merytoryczną.
