Badania profilaktyczne (w tym badania okresowe) są narzędziem ochrony zdrowia w pracy i służą potwierdzeniu, że dana osoba może wykonywać określone obowiązki bez przeciwwskazań zdrowotnych. W praktyce zakładu przetwórstwa warzyw ma to szczególne znaczenie, bo praca często wiąże się z czynnikami uciążliwymi (np. praca stojąca, powtarzalność ruchów, kontakt z wilgocią i środkami myjącymi, zmiany temperatury).
Kluczowe jest jednak to, kogo obejmuje obowiązek badań pracowniczych. Pojęcie "pracowniczych badań lekarskich" odnosi się do osób zatrudnionych w ramach stosunku pracy, czyli przede wszystkim na podstawie umowy o pracę. To po stronie pracodawcy leży obowiązek kierowania na takie badania oraz niedopuszczania pracownika do pracy bez aktualnego orzeczenia lekarskiego.
Odpowiedź "zatrudnione na podstawie umowy o pracę." jest poprawna, bo wskazuje jedyną formę współpracy z podanych, która tworzy status pracownika w rozumieniu prawa pracy i uruchamia typowy reżim obowiązków BHP, w tym badań okresowych.
- "zatrudnione na zasadach wolontariatu." – wolontariat nie jest klasycznym stosunkiem pracy; w typowym ujęciu nie powstaje tu status pracownika, więc nie są to "pracownicze" badania okresowe.
- "świadczące pracę na podstawie umowy o dzieło." – umowa o dzieło to umowa rezultatu; co do zasady nie tworzy stosunku pracy, więc nie podlega mechanizmowi "badań pracowniczych" jak przy etacie.
- "świadczące pracę na podstawie umowy zlecenia." – zlecenie jest umową starannego działania, ale nadal cywilnoprawną; w pytaniu zestawiono ją jako odrębną od umowy o pracę, więc nie jest właściwą odpowiedzią.
Wskazówka egzaminacyjna: gdy w treści pojawia się sformułowanie "pracownicze badania" lub "badania okresowe pracowników", pierwszym krokiem jest rozpoznanie, czy w odpowiedziach jest "umowa o pracę". Pozostałe formy (zlecenie, dzieło, wolontariat) nie są z definicji zatrudnieniem pracowniczym.
