KWALIFIKACJA PGF1 + PGF2 - CZERWIEC 2018

PYTANIE NR 40.
Kontrolę położenia obrazu na odbitce nakładowej należy wykonać za pomocą
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Kontrola położenia obrazu na odbitce dotyczy wymiarów i przesunięć (np. względem krawędzi arkusza lub znaków kontrolnych), więc wykonuje się ją narzędziem do pomiaru długości, czyli przymiarem liniowym.
Densytometr i spektrofotometr służą do oceny parametrów barwy, a śruba mikrometryczna do pomiarów grubości/średnic.

Pełne wyjaśnienie:

W druku offsetowym kontrola odbitki nakładowej obejmuje różne grupy parametrów, a każda z nich wymaga innego przyrządu. Gdy pytanie dotyczy położenia obrazu, chodzi o to, czy obraz na arkuszu znajduje się we właściwym miejscu: czy nie jest przesunięty wzdłuż lub w poprzek arkusza, czy zachowane są odległości od krawędzi oraz czy elementy składowe układu (np. poszczególne kolory) są poprawnie ustawione względem siebie.

Do takiej oceny potrzebny jest pomiar liniowy, czyli narzędzie pozwalające zmierzyć odległości na arkuszu. Dlatego poprawna jest odpowiedź "przymiaru liniowego" — umożliwia szybkie sprawdzenie przesunięć i zgodności z wymaganym formatem lub punktami odniesienia w kontroli produkcyjnej.

  • "Spektrofotometru" nie używa się do określania położenia elementów obrazu. To przyrząd do pomiaru cech barwy (widmowych), przydatny np. przy ocenie zgodności kolorystycznej, a nie geometrii ułożenia obrazu.
  • "Densytometru" również nie służy do położenia obrazu. Densytometr mierzy wielkości związane z farbą na podłożu (np. gęstość optyczną/parametry pokrycia w praktyce kontrolnej), czyli wspiera kontrolę procesu farbowego, nie przesunięcia obrazu.
  • "Śruby mikrometrycznej" używa się typowo do pomiarów bardzo małych wymiarów elementów (np. grubości materiału, średnic), a nie do weryfikacji usytuowania obrazu na dużym arkuszu. To inny zakres i inny cel pomiaru.

Wskazówka egzaminacyjna: najpierw nazwij w głowie co jest mierzone (tu: odległość/przesunięcie), a dopiero potem dobierz przyrząd. Jeśli mierzysz odległość na arkuszu, wybierasz narzędzie liniowe; jeśli barwę/gęstość — urządzenia optyczne; jeśli grubość — mikrometr.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To sprawdzenie, czy nadruk znajduje się we właściwym miejscu na arkuszu: czy nie ma przesunięcia względem krawędzi, znaczników kontrolnych lub wymaganego formatu. Ocenia się geometrię ułożenia obrazu, a nie jego barwę.
Najprościej użyć przymiaru liniowego (linijki/przymiaru z podziałką), bo pozwala zmierzyć odległości od krawędzi arkusza lub punktów odniesienia. To typowa kontrola "w milimetrach", wykonywana bez specjalistycznej optyki.
Densytometr mierzy parametry związane z farbą i jej "mocą" na podłożu (kontrola procesu farbowego), a nie odległości i przesunięcia na arkuszu. Gdy pytanie dotyczy geometrii położenia, potrzebny jest pomiar liniowy.
Spektrofotometr służy do pomiaru cech barwy (np. porównania zgodności kolorystycznej) i jest narzędziem optycznym. Położenie obrazu to problem wymiarów i przesunięć na arkuszu, więc rozwiązuje się go przyrządem do pomiaru długości.
Śrubę mikrometryczną stosuje się do bardzo dokładnych pomiarów małych wymiarów, np. grubości materiału lub średnicy elementu. Do sprawdzania położenia nadruku na formacie arkusza jest niepraktyczna i nie odpowiada celowi pomiaru.
Najczęściej wybiera się densytometr albo spektrofotometr "z rozpędu", bo kojarzą się z kontrolą jakości. To błąd: najpierw trzeba ustalić, czy kontrolujesz geometrię (odległości), czy barwę/gęstość. Dopiero potem dobierasz narzędzie.
Mierzy się odległości i przesunięcia: np. dystans elementów obrazu od krawędzi arkusza, zgodność z punktami odniesienia oraz ewentualne przesunięcie wzdłuż i w poprzek arkusza. To kontrola wymiarów, więc potrzebna jest podziałka.
Kontrola położenia odpowiada na pytanie "czy jest w dobrym miejscu?" i opiera się na milimetrach oraz liniach odniesienia. Kontrola barwy odpowiada "czy ma właściwy kolor/ton?" i wymaga przyrządów optycznych (densytometr/spektrofotometr) oraz pól kontrolnych.
W wielu sytuacjach produkcyjnych wystarczy przymiar liniowy z czytelną podziałką, bo sprawdzasz przesunięcie w milimetrach. Wymagana dokładność zależy od tolerancji zlecenia, ale zasada doboru jest stała: to pomiar liniowy, nie barwny.
Ucz się przez mapowanie: co mierzęczym mierzę. Odległość/położenie → przymiar; barwa → spektrofotometr; kontrola procesu farbowego/gęstości → densytometr; grubość/średnica → mikrometr. Takie skojarzenia skracają czas na egzaminie.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 68% zdających egzamin. średnie

Źródła:

  • ISO 12647-2:2013, Graphic technology — Process control for the production of half-tone colour separations, proof and production prints — Part 2: Offset lithographic processes
  • X-Rite, "Densitometers vs. Spectrophotometers" (materiał edukacyjny producenta) https://www.xrite.com/blog/densitometer-vs-spectrophotometer - dostęp 2026-03-01

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z pracowni druku offsetowego (dział: kontrola jakości odbitki, pasowanie)
  • Instrukcje stanowiskowe/zakładowe dotyczące kontroli rejestru i położenia obrazu na arkuszu
  • Normy i opracowania branżowe opisujące kontrolę procesu i ocenę odbitek (ogólnie: kontrola procesu druku offsetowego)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026

Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego