KWALIFIKACJA BPO2 - STYCZEŃ 2020

PYTANIE NR 40.
Konwojent, podczas realizacji pieszego transportu wartości pieniężnych, dokonał legitymowania starszego mężczyzny o lekkiej niepełnosprawności ruchowej, który w sposób oczywisty zakłócał porządek publiczny. Czynność konwojenta była
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Legitymowanie przez pracownika ochrony jest dopuszczalne tylko w granicach obszaru lub obiektu chronionego.
Konwojent realizujący pieszy transport porusza się w przestrzeni publicznej, więc nie ma podstaw do legitymowania osoby zakłócającej porządek. Poza obszarem chronionym może co najwyżej ująć sprawcę bezpośredniego zagrożenia i przekazać Policji.

Pełne wyjaśnienie:

W tej sytuacji decydujące jest miejsce wykonywania czynności oraz rodzaj uprawnienia. Uprawnienie do legitymowania osób przysługuje pracownikowi ochrony wyłącznie w granicach obszarów lub obiektów chronionych. Konwojent realizujący pieszy transport wartości pieniężnych działa typowo w przestrzeni publicznej, czyli poza takim obszarem, dlatego legitymowanie osoby postronnej jest działaniem nieuprawnionym.

To, że mężczyzna "w sposób oczywisty zakłócał porządek publiczny", nie rozszerza kompetencji konwojenta. Utrzymanie porządku publicznego jest zadaniem służb publicznych, a nie pracownika ochrony wykonującego konwój. Rola konwojenta polega na ochronie transportowanego mienia i ograniczeniu ryzyka dla konwoju, a nie na prowadzeniu czynności porządkowych wobec osób trzecich.

W praktyce konwojent powinien przede wszystkim ocenić, czy zachowanie osoby stwarza bezpośrednie zagrożenie dla życia, zdrowia lub chronionego mienia. Jeżeli takie zagrożenie występuje, poza obszarem chronionym możliwe jest zastosowanie ujęcia osoby w celu niezwłocznego przekazania Policji. Jeżeli zagrożenia dla konwoju nie ma, właściwą reakcją jest kontynuowanie zadania (z zachowaniem bezpieczeństwa), ewentualnie powiadomienie Policji.

  • Stwierdzenie "zgodna z prawem, ponieważ mężczyzna zakłócał porządek publiczny" jest błędne, bo zakłócanie porządku nie tworzy samoistnej podstawy do legitymowania przez konwojenta.
  • Stwierdzenie "niezgodna z prawem, ponieważ mężczyzna był niepełnosprawny ruchowo" jest błędne, bo cecha osoby (niepełnosprawność) nie jest przesłanką legalności czynności – liczą się granice uprawnień wynikające z przepisów.
  • Stwierdzenie "zgodna z prawem, ponieważ konwojent transportował mienie znacznej wartości" jest błędne, bo wartość mienia nie daje automatycznie prawa do legitymowania w przestrzeni publicznej; przepisy różnicują legitymowanie i ujęcie oraz wiążą je z miejscem i przesłankami.

Poprawne jest więc uznanie, że czynność była niezgodna z prawem, ponieważ podczas konwoju poza obszarem chronionym nie przysługuje uprawnienie do legitymowania.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Legitymowanie to czynność polegająca na ustaleniu tożsamości osoby na podstawie dokumentu. W ochronie osób i mienia nie jest to uprawnienie "ogólne" jak u Policji, lecz ograniczone przepisami do określonych sytuacji i miejsca wykonywania ochrony.
Zgodnie z zasadą wskazaną w kontekście, legitymowanie jest dopuszczalne tylko w granicach obszaru lub obiektu chronionego. Poza tymi granicami (np. na ulicy) pracownik ochrony nie ma takiego uprawnienia, nawet gdy widzi niewłaściwe zachowanie.
Konwojent podczas transportu pieszego działa poza obszarem chronionym, czyli w przestrzeni publicznej. W takim miejscu jego zadaniem jest ochrona konwoju, a nie wykonywanie czynności porządkowych. Przepisy ograniczają legitymowanie do terenu chronionego.
Powinien ocenić, czy dana osoba stwarza bezpośrednie zagrożenie dla życia, zdrowia lub chronionego mienia. Jeśli zagrożenie jest realne, może dojść do ujęcia i niezwłocznego przekazania Policji. Jeśli zagrożenia nie ma, właściwe jest kontynuowanie zadania i ewentualne wezwanie Policji.
Legitymowanie służy ustaleniu tożsamości i jest ograniczone do obszaru/obiektu chronionego. Ujęcie to zatrzymanie osoby stwarzającej w sposób oczywisty bezpośrednie zagrożenie życia, zdrowia lub mienia, aby niezwłocznie przekazać ją Policji. To różne przesłanki i inny cel działania.
Nie. Sam fakt zakłócania porządku publicznego nie tworzy podstawy do legitymowania przez konwojenta w przestrzeni publicznej. To typowa pułapka egzaminacyjna: przenoszenie uprawnień służb publicznych na pracownika ochrony. Konwojent może reagować tylko w zakresie ochrony konwoju.
Wartość przewożonego mienia wpływa na wymagania organizacyjne i środki ochrony, ale nie oznacza automatycznie szerszych uprawnień wobec osób postronnych. Uprawnienia takie jak legitymowanie są limitowane przepisami i zależą m.in. od tego, czy działanie odbywa się na obszarze chronionym.
Niepełnosprawność ruchowa nie jest przesłanką, która sama w sobie rozstrzyga o legalności legitymowania. O legalności decydują przepisy i warunki: miejsce (obszar chroniony lub nie) oraz konkretne uprawnienia pracownika ochrony. Należy jednak zachować szczególną ostrożność i adekwatność działań.
Może ująć osobę tylko wtedy, gdy stwarza ona w sposób oczywisty bezpośrednie zagrożenie dla życia lub zdrowia ludzi albo dla chronionego mienia, i wyłącznie w celu niezwłocznego przekazania Policji. Nie jest to "kara" za zachowanie, lecz środek bezpieczeństwa dla konwoju.
Pomaga prosta reguła: legitymowanie łącz z "terenem chronionym", a ujęcie z "bezpośrednim zagrożeniem i Policją". Jeśli sytuacja dzieje się na ulicy podczas konwoju, automatycznie sprawdź, czy chodzi o ujęcie (zagrożenie) czy o czynność, której nie wolno wykonywać (legitymowanie).
info

Około 38% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. bardzo trudne

Eksperci podkreślają: "Poza obszarem chronionym może co najwyżej ująć sprawcę bezpośredniego zagrożenia i przekazać Policji."

Źródła:

  • Ustawa z dnia 22 sierpnia 1997 r. o ochronie osób i mienia (tekst jednolity: Dz.U. 2025 poz. 532), art. 36 ust. 1 pkt 1 oraz art. 36 ust. 1 pkt 3
  • Rozporządzenie MSWiA z dnia 7 września 2010 r. w sprawie wymagań jakim powinna odpowiadać ochrona wartości pieniężnych (Dz.U. 2016 poz. 793)

Materiały:

  • Tekst ustawy o ochronie osób i mienia (art. 36) wraz z omówieniem uprawnień pracownika ochrony
  • Rozporządzenie dotyczące ochrony wartości pieniężnych – analiza wymagań organizacji konwoju
  • Materiały szkoleniowe dla kwalifikowanych pracowników ochrony: interwencje, ujęcie osoby, współpraca z Policją

Aktualizacja pytania: 31.03.2026

Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego