KWALIFIKACJA OGR5 - STYCZEŃ 2016

PYTANIE NR 15.
Korzystając z danych przedstawionych w tabeli wybierz zestaw roślin, które można uprawiać po sobie w 3 kolejnych latach na polu nawiezionym obornikiem.
Ilustracja przedstawia tabelę związaną z rotacją upraw roślin na polu nawiezionym obornikiem.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Na polu świeżo nawożonym obornikiem w 1. roku najlepiej uprawiać gatunki o dużych wymaganiach pokarmowych, np. ogórek. W 2. roku wykorzystuje się nawożenie następcze roślinami o średnich wymaganiach, jak pietruszka. W 3. roku dobrze sprawdzają się bobowate (bób), poprawiające bilans azotu.

Pełne wyjaśnienie:

W zmianowaniu po zastosowaniu obornika kluczowe jest wykorzystanie faktu, że obornik działa nie tylko bezpośrednio w roku zastosowania, ale też w kolejnych latach (tzw. nawożenie następcze). Dlatego kolejność upraw zwykle planuje się tak, aby:

  • w 1. roku po oborniku uprawiać rośliny o wysokich wymaganiach pokarmowych, które najlepiej wykorzystują świeżo uwolnione składniki oraz poprawioną strukturę gleby,
  • w 2. roku wprowadzić gatunki o średnich wymaganiach, korzystające z pozostałego efektu nawożenia,
  • w 3. roku zaplanować rośliny, które dobrze znoszą stanowisko po intensywnych uprawach albo dodatkowo wspierają żyzność, np. przez wiązanie azotu atmosferycznego.

Zestaw "Ogórek, pietruszka, bób" jest spójny z tą logiką: ogórek jest typowym warzywem silniej reagującym na nawożenie organiczne, pietruszka może wykorzystać pozostałe składniki w kolejnym sezonie, a bób jako roślina bobowata wspiera bilans azotu i bywa dobrym elementem regenerującym zmianowanie.

Pozostałe propozycje mogą być oceniane jako mniej korzystne w typowych schematach zmianowania, ponieważ częściej prowadzą do nieoptymalnego wykorzystania "pierwszego roku po oborniku" (gdy w zestawie pojawiają się rośliny, które zwykle nie są priorytetem na świeżo obornikowanych stanowiskach) albo do kumulacji podobnych wymagań/presji chorób w krótkim następstwie. W praktyce, przy planowaniu 3-letniego następstwa, zwraca się też uwagę na unikanie zbyt częstego powtarzania roślin o zbliżonej wrażliwości na te same patogeny glebowe oraz na zachowanie równowagi między roślinami "żarłocznymi" i "poprawiającymi" stanowisko.

W zadaniu decydują jednak dane z tabeli, więc prawidłowy wybór to taki, który spełnia kryteria następstwa roślin po oborniku dokładnie w ujęciu przyjętym w tym zestawieniu.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Płodozmian to planowe następstwo różnych roślin na tym samym polu w kolejnych latach. W warzywnictwie pomaga lepiej wykorzystać składniki pokarmowe, ograniczać wyjaławianie gleby oraz zmniejszać presję chorób i szkodników związanych z danym gatunkiem.
Obornik dostarcza składników pokarmowych i poprawia strukturę gleby, a część efektu jest najsilniejsza w pierwszym sezonie po zastosowaniu. Dlatego w 1. roku zwykle planuje się rośliny o większych wymaganiach pokarmowych, aby najlepiej wykorzystać świeże nawożenie.
Nawożenie następcze to korzystny wpływ obornika utrzymujący się w kolejnych latach po jego zastosowaniu. Składniki mineralizują się stopniowo, więc rośliny w 2. i 3. roku mogą nadal korzystać z poprawionej żyzności, choć zwykle słabiej niż w 1. roku.
W trzecim roku często wybiera się gatunki o mniejszych lub umiarkowanych wymaganiach albo takie, które wspierają stanowisko. Przykładem mogą być rośliny bobowate, które dzięki symbiozie z bakteriami brodawkowymi mogą poprawiać bilans azotu w zmianowaniu.
Rośliny bobowate (np. bób) mogą wiązać azot atmosferyczny w brodawkach korzeniowych, co wspiera żyzność gleby i ogranicza potrzebę wysokich dawek nawozów azotowych. Dodatkowo wprowadzają różnorodność, co bywa korzystne fitosanitarnie.
Częsty błąd to wybór roślin bez uwzględnienia kolejności lat (kto ma być w 1., 2., 3. roku), mylenie wymagań pokarmowych gatunków oraz ignorowanie efektu nawożenia następczego. Uczniowie czasem też nie rozróżniają roli obornika od nawożenia mineralnego.
Zwykle jest to niekorzystne, bo zwiększa ryzyko nagromadzenia patogenów i szkodników oraz jednostronnie obciąża glebę. W praktyce dąży się do rotacji gatunków (często także rodzin botanicznych) i do przeplatania roślin o różnych wymaganiach pokarmowych.
Najpewniejsza jest praca z tabelami i charakterystykami agrotechnicznymi gatunków. Ogólnie rośliny intensywnie plonujące i silnie reagujące na nawożenie są często zaliczane do bardziej wymagających. Na egzaminie warto opierać się na zestawieniach z materiałów dydaktycznych.
Ćwicz czytanie tabel: najpierw ustal kryterium (np. "po oborniku"), potem sprawdź kolejność lat i dopasuj rośliny zgodnie z oznaczeniami z tabeli. Pomaga też powtarzanie grup roślin wg wymagań pokarmowych oraz typowych zaleceń następstwa w warzywnictwie.
W egzaminach zawodowych tabela jest źródłem "obowiązującej" klasyfikacji i zaleceń w danym zadaniu. Nawet jeśli ogólne zasady są znane, poprawna odpowiedź wynika z interpretacji konkretnego zestawienia. Dlatego zawsze w pierwszej kolejności analizuj informacje podane w tabeli.
info

Statystycznie 48% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Na polu świeżo nawożonym obornikiem w 1."

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z warzywnictwa dotyczące płodozmianu (rozdziały: zmianowanie, nawożenie organiczne)
  • Materiały dydaktyczne szkół rolniczych/ogrodniczych o zmianowaniu warzyw w polu
  • Notatki z zajęć praktycznych: tabele wymagań pokarmowych i zalecenia następstwa roślin

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego