KWALIFIKACJA MEC5 - WRZESIEŃ 2015

PYTANIE NR 34.
Korzystając z danych w tabeli, dobierz stos płytek wzorcowych do kontroli wymiaru 14,86 mm
Ilustracja przedstawia tabelę płytek wzorcowych długości według normy DIN 861/2, która jest używana w kontekście egzaminu
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Aby dobrać stos płytek do 14,86 mm, należy zsumować długości w odpowiedzi i sprawdzić zgodność z wymiarem kontrolowanym.
"10 + 2 + 1,8 + 1,06" daje 14,86 mm. Pozostałe propozycje po dodaniu nie dają dokładnie 14,86 mm, więc nie spełniają warunku.

Pełne wyjaśnienie:

Stos płytek wzorcowych dobiera się tak, aby suma długości nominalnych wybranych płytek była równa kontrolowanemu wymiarowi. W praktyce jest to szybka metoda uzyskania bardzo dokładnej "miary odniesienia" do nastawiania i kontroli (np. sprawdzenia przyrządu, ustawienia czujnika, weryfikacji wymiaru detalu).

W tym zadaniu wymiar docelowy wynosi 14,86 mm, więc każdą propozycję trzeba po prostu dodać i porównać wynik z 14,86 mm (z dokładnością do 0,01 mm):

  • "10 + 2 + 1,8 + 1,06" = 12 + 1,8 + 1,06 = 13,8 + 1,06 = 14,86 mm — to dokładnie wartość wymagana.
  • "10 + 3 + 1,8 + 1,07" = 13 + 1,8 + 1,07 = 14,8 + 1,07 = 15,87 mm — wynik jest większy od wymaganego, więc nie pasuje.
  • "10 + 2 + 0,8 + 1,16" = 12 + 0,8 + 1,16 = 12,8 + 1,16 = 13,96 mm — wynik jest mniejszy, więc nie pasuje.
  • "10 + 3 + 0,7 + 1,16" = 13 + 0,7 + 1,16 = 13,7 + 1,16 = 14,86 mm arytmetycznie daje tę samą sumę, ale dobór zależy też od dostępności konkretnych długości w zestawie wskazanym w tabeli. Jeśli tabela nie zawiera płytki 0,7 mm (a zawiera 1,8 mm), to ta kombinacja nie może zostać użyta w zadaniu.

Właśnie dlatego w treści pojawia się odwołanie do tabeli: zadanie sprawdza nie tylko samo dodawanie, ale też umiejętność doboru realnych płytek z danego kompletu. Na egzaminie warto zawsze wykonać rachunek kontrolny oraz upewnić się, że wszystkie użyte długości występują w zestawie.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Płytki wzorcowe to bardzo dokładne wzorce długości używane do kontroli i nastawiania pomiarów. Składa się je w stos o zadanej długości, aby sprawdzić przyrząd (np. mikrometr, czujnik) lub porównać wymiar detalu. Ich zaletą jest wysoka dokładność i powtarzalność.
Najpierw rozbij wymiar na wygodne składniki: część "grubą" (np. 10 mm, 5 mm, 2 mm), a potem dopasuj część dziesiętną z płytek o mniejszych długościach. Na końcu zawsze wykonaj dodawanie kontrolne do 0,01 mm i sprawdź, czy wszystkie płytki występują w danym zestawie.
Tabela pokazuje, jakie długości płytek są dostępne w konkretnym komplecie. Dwie różne kombinacje mogą dawać tę samą sumę, ale tylko ta z płytek znajdujących się w zestawie jest poprawna. Dlatego oprócz rachunku trzeba uwzględnić ograniczenie "co jest w tabeli".
Wykonaj zwykłe dodawanie liczb dziesiętnych i porównaj wynik z 14,86 mm. Pomaga grupowanie: najpierw dodaj pełne milimetry (np. 10 + 2), potem części dziesiętne (np. 1,8 + 1,06). Jeśli suma równa się 14,86, warunek długości jest spełniony.
Tak, ta sama długość może powstać z różnych kombinacji. W praktyce wybiera się taki stos, który jest możliwy z dostępnych płytek i często ma możliwie mało elementów (mniej połączeń = mniejsze ryzyko błędu i szybsze składanie). Na egzaminie decyduje zwykle tabela zestawu.
Najczęstsze to: błąd w dodawaniu części dziesiętnych (np. 1,06 mylone z 1,60), pominięcie jednej płytki w rachunku oraz brak sprawdzenia, czy dana długość jest w zestawie. Pomaga zapis sumy w kolumnie i wykonanie drugiego, niezależnego dodania "na kontrolę".
Do rozwiązania typowych zadań egzaminacyjnych zwykle wystarcza zasada sumowania długości i umiejętność korzystania z listy/tabeli dostępnych płytek. Normy są istotne w metrologii (np. klasy, wymagania, użytkowanie), ale w zadaniach szkolnych najczęściej sprawdza się praktyczny dobór stosu i poprawność rachunku.
Płytki wzorcowe często służą do sprawdzenia lub nastawienia mikrometrów, czujników zegarowych z podstawą, średnicówek oraz przyrządów porównawczych. W montażu maszyn przekłada się to na pewność, że pomiar wymiarów pasowań i odległości jest wykonany na sprawdzonym torze pomiarowym.
Gdy masz kilka poprawnych kombinacji, mniejsza liczba płytek zwykle ułatwia pracę: szybciej się składa stos i jest mniej powierzchni styku, które mogą wprowadzać błąd (zabrudzenie, niewłaściwe "przywarcie"). Na egzaminie jednak ważniejsze jest, aby kombinacja była możliwa z tabeli.
Ćwicz rozbijanie wymiarów na składniki i szybkie dodawanie do setnych milimetra. Pracuj na przykładowych tabelach zestawów płytek: wyszukuj dostępne długości i układaj kilka wariantów stosu. Utrwal też zasady czystości i poprawnego składania (przywarcie), bo to częsty kontekst zadań praktycznych.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 59% zdających egzamin. średnie

Źródła:

  • ISO 3650:2019, Geometrical product specifications (GPS) — Length standards — Gauge blocks (informacje o płytkach wzorcowych i wymaganiach metrologicznych)
  • NIST (National Institute of Standards and Technology) – Fundamentals of Gauge Blocks (materiały edukacyjne o zastosowaniu płytek wzorcowych), https://www.nist.gov/ (dostęp: 2026-03-01)
  • Mitutoyo – Gauge Blocks / informacje techniczne i zasady użytkowania (materiały producenta), https://www.mitutoyo.com/ (dostęp: 2026-03-01)

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z metrologii warsztatowej dla kształcenia zawodowego (dział: płytki wzorcowe)
  • Instrukcje producentów zestawów płytek wzorcowych (opis serii długości i zasady składania stosu)
  • Norma dotycząca płytek wzorcowych (wymagania metrologiczne i użytkowanie)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego