KWALIFIKACJA ROL2 - WRZESIEŃ 2015 (test 2)

PYTANIE NR 32.
Korzystając z danych w tabeli, określ który typ końcówki należy zastosować w opryskiwaczu do wykonania oprysku agregatem poruszającym się z prędkością 8 km/h, jeżeli wydatek cieczy roboczej wynosi 234 l/ha, a ciśnienie robocze 3 bary.
Ilustracja przedstawia tabelę z danymi eksploatacyjnymi rozpylaczy 3-otworowych, która jest używana w kontekście egzaminu
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Aby dobrać końcówkę, trzeba w tabeli (dla 3 bar) znaleźć typ, który przy prędkości 8 km/h zapewnia dawkę 234 l/ha. Oznaczenie "SJ3-04-VP" odpowiada wydatkowi pasującemu do tych warunków pracy. Pozostałe końcówki dają mniejszy wydatek, więc przy tej samej prędkości dałyby niższą dawkę na hektar.

Pełne wyjaśnienie:

Dobór końcówki (dyszy) do opryskiwacza wykonuje się tak, aby przy zadanej prędkości jazdy i zadanym ciśnieniu roboczym uzyskać wymaganą dawkę cieczy roboczej w l/ha. W praktyce oznacza to dopasowanie wydatku dyszy (zależnego od ciśnienia) do prędkości agregatu.

W tym zadaniu warunki są ustalone: prędkość 8 km/h, dawka 234 l/ha oraz ciśnienie 3 bary. Tabela doboru końcówek zawiera zwykle zestawienie, w którym dla określonego ciśnienia (np. 3 bar) podaje się, jaką dawkę (l/ha) uzyska się przy różnych prędkościach lub jaki wydatek (l/min) ma dana końcówka. Należy więc:

  • odczytać część tabeli odpowiadającą 3 bar,
  • znaleźć wiersz/kolumnę dla 8 km/h,
  • wybrać taki typ końcówki, którego wartość w tabeli odpowiada 234 l/ha (lub jest najbliższa, jeśli tabela pracuje na wartościach skokowych).

Odpowiedź "SJ3-04-VP" jest poprawna, bo jest to wariant końcówki, który w tabeli odpowiada wymaganemu wydatekowi/dawce przy tych parametrach pracy. Końcówki "SJ3-02-VP", "SJ3-03-VP" oraz "SJ3-015-VP" są mniejszymi rozmiarami (niższy wydatek) i przy identycznej prędkości 8 km/h oraz ciśnieniu 3 bar spowodowałyby uzyskanie dawki niższej niż 234 l/ha. Właśnie dlatego wybór mniejszego numeru końcówki jest typowym błędem: intuicyjnie wydaje się podobny, ale parametry robocze nie będą spełnione.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze kontroluj, czy odczytujesz właściwe ciśnienie w tabeli. Ten sam typ końcówki przy innym ciśnieniu będzie miał inny wydatek, więc dopasowanie musi dotyczyć dokładnie podanego warunku (tu: 3 bary).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Dobór polega na dopasowaniu wydatku dyszy do prędkości jazdy i ciśnienia. Korzystasz z tabeli dla danego ciśnienia, odczytujesz wartość dla prędkości (np. 8 km/h) i wybierasz końcówkę, która daje wymaganą dawkę (np. 234 l/ha).
Wydatek dyszy zależy od ciśnienia: zmiana ciśnienia zmienia ilość cieczy wypływającej w czasie. Dlatego tabelę zawsze czyta się dla konkretnej wartości (tu 3 bar). Odczyt z innego ciśnienia da błędną dawkę na hektar.
To ilość cieczy naniesiona na powierzchnię 1 hektara podczas oprysku. Nie jest to wydatek w l/min, tylko dawka powierzchniowa. Żeby ją uzyskać, trzeba dobrać dyszę i parametry pracy tak, aby przy danej prędkości opryskać hektar właściwą ilością cieczy.
Im szybciej jedziesz, tym mniej czasu dysze pracują nad daną powierzchnią, więc dawka l/ha spada (przy tym samym wydatku dyszy). Im wolniej jedziesz, tym dawka rośnie. Dlatego prędkość jest kluczowa i musi zgadzać się z odczytem w tabeli.
Najczęściej myli się kolumny dla różnych ciśnień, odczytuje wartości dla innej prędkości niż w zadaniu albo traktuje l/ha jak l/min. Częsty jest też błąd "podobnego numeru" – wybór 03 zamiast 04, mimo że różnica w wydatku jest istotna.
W wielu systemach oznaczeń rozmiar (np. 02, 03, 04) wiąże się z wydatkiem, ale zawsze trzeba to potwierdzić w tabeli producenta dla konkretnego ciśnienia. Różne serie końcówek mogą mieć inne charakterystyki, więc nie opieraj się wyłącznie na intuicji.
Wykonuje się kalibrację: mierzy się rzeczywisty wydatek dysz (np. zbiór cieczy w określonym czasie), kontroluje ciśnienie i ustala realną prędkość roboczą. Następnie porównuje się wynik z wartością docelową l/ha i koryguje parametry lub dobiera inną końcówkę.
Jeśli tabela ma wartości skokowe, wybiera się końcówkę, której wartość jest najbliższa wymaganej, a następnie koryguje parametry pracy (najczęściej ciśnienie lub prędkość), aby trafić w dawkę. Na egzaminie zwykle jedna opcja pasuje jednoznacznie do podanych danych.
Oznaczenie typu/serii (np. VP) identyfikuje konkretną konstrukcję końcówki w danym systemie producenta, co wpływa na charakter strumienia i parametry pracy. Przy zadaniach egzaminacyjnych najważniejsze jest, by wybrać typ zgodny z tabelą dla ciśnienia i dawki.
Ćwicz odczyt tabel: wybór dla danego ciśnienia i prędkości oraz szybkie porównywanie wartości l/ha. Naucz się też zależności: większa prędkość zmniejsza dawkę, większy wydatek dyszy ją zwiększa. Rozwiązuj zestawy z różnymi prędkościami i ciśnieniami.
info

Statystycznie 60% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Eksperci podkreślają: "Aby dobrać końcówkę, trzeba w tabeli (dla 3 bar) znaleźć typ, który przy prędkości 8 km/h zapewnia dawkę 234 l/ha."

Materiały:

  • Instrukcja/poradnik z kalibracji opryskiwaczy (materiały dydaktyczne szkoły/CKZ)
  • Dokumentacja producenta końcówek opryskowych SJ3 (tabele wydatku dla ciśnień)
  • Notatki z zajęć: obliczanie dawki l/ha z prędkości i wydatku dysz

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego