KWALIFIKACJA ROL10 - STYCZEŃ 2018

PYTANIE NR 32.
Korzystając z danych w tabeli, ustal dzienne zapotrzebowanie na białko ogólne (g) i energię netto (MJ) dla opasowego buhajka o masie ciała 300 kg przy dziennych przyrostach 1200 g.
Ilustracja przedstawia tabelę dotyczącą norm żywienia buhajków opasanych intensywnie.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Dobór wyników polega na odczytaniu z tabeli norm żywieniowych wiersza dla masy 300 kg oraz kolumny odpowiadającej przyrostowi 1200 g/dzień.
Odczytane wartości dziennego zapotrzebowania wynoszą 880 g białka ogólnego oraz 37,9 MJ energii netto. Pozostałe odpowiedzi wynikają z odczytu dla innej masy lub innego przyrostu.

Pełne wyjaśnienie:

W tym typie zadania nie wylicza się zapotrzebowania "z pamięci", tylko korzysta z tabeli norm. Kluczowe jest poprawne dopasowanie dwóch parametrów jednocześnie: masy ciała (300 kg) oraz dobowego przyrostu (1200 g). Dopiero w miejscu przecięcia odpowiedniego wiersza i kolumny odczytuje się:

  • dzienne zapotrzebowanie na białko ogólne (w gramach),
  • dzienne zapotrzebowanie na energię netto (w MJ).

Odpowiedź "880 g i 37,9 MJ" jest poprawna, ponieważ odpowiada wartościom przypisanym w tabeli do buhajka opasowego o masie 300 kg przy przyroście 1200 g/dzień (czyli dla zadanych warunków produkcyjnych).

Dlaczego pozostałe propozycje są błędne?

  • "840 g i 33,7 MJ" – taki wynik zwykle pojawia się, gdy odczyta się wartości dla niższego przyrostu lub pomyli kolumny energii (np. odczyt z innego poziomu produkcji). Różnica w energii jest na tyle duża, że wskazuje na inne założenia niż 1200 g/dzień.
  • "790 g i 35,5 MJ" – ta para liczb sugeruje odczyt z wiersza/kolumny dla innych parametrów (np. mniejsza masa lub inny przyrost). Białko jest wyraźnie zaniżone jak na przyrost 1200 g, co jest typową konsekwencją pomyłki w wyborze wiersza.
  • "950 g i 46,7 MJ" – wartości są znacznie wyższe, co najczęściej wynika z odczytu dla większej masy ciała albo dla intensywniejszego opasu/przyrostu. To częsty błąd, gdy zdający "przesuwa się" w tabeli o jedną kategorię.

Wskazówka egzaminacyjna: przed odczytem zawsze sprawdź nagłówki (jednostki i opis przyrostu), a po odczycie wykonaj szybki test sensowności: większa masa i większy przyrost powinny dawać większe zapotrzebowanie na energię i białko.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najpierw wybierz w tabeli wiersz odpowiadający masie ciała (tu: 300 kg), a następnie kolumnę dla przyrostu dobowego (tu: 1200 g/dzień). Z pola przecięcia odczytaj osobno wartość białka ogólnego (g) i energii netto (MJ). Zwróć uwagę na jednostki w nagłówkach.
Bo zapotrzebowanie żywieniowe zależy od dwóch składowych: utrzymania organizmu (związane z masą ciała) oraz produkcji, czyli odkładania tkanek (związane z przyrostem). Pominięcie któregoś parametru prowadzi do odczytu niewłaściwych wartości i błędnej dawki pokarmowej.
Białko ogólne to wskaźnik ilości związków azotowych w paszy przeliczonych na białko. W normach bywa używane do planowania podaży białka w dawce. W zadaniach egzaminacyjnych zwykle odczytuje się je bezpośrednio z tabeli w gramach na dzień dla danej masy i przyrostu.
Energia netto to część energii paszy dostępna dla zwierzęcia po odjęciu strat, wykorzystywana na utrzymanie i produkcję (w tym przyrost). W tabelach podaje się ją najczęściej w MJ/dzień. Kluczowe jest, aby nie mylić jej z innymi systemami energii, jeśli tabela ma inne oznaczenia.
Najczęściej: odczyt z niewłaściwego wiersza (inna masa), odczyt z niewłaściwej kolumny (inny przyrost), pomylenie jednostek (g vs kg, MJ vs inne jednostki) oraz nieuwaga przy nagłówkach tabeli. Pomaga zaznaczenie palcem obu osi i podkreślenie danych w poleceniu.
To zależy od konstrukcji tabeli użytej w arkuszu. Jeśli tabela zawiera dokładnie 300 kg i 1200 g/dzień, wystarczy odczyt. Gdy wartości są pośrednie, czasem wymaga się interpolacji, ale wówczas zwykle jest to wyraźnie zasugerowane w poleceniu lub w dołączonych materiałach.
Zwykle rośnie wraz ze wzrostem masy ciała oraz wraz ze wzrostem intensywności opasu (większy przyrost dobowy). W praktyce oznacza to, że przy tych samych 300 kg zwierzę o wyższym przyroście będzie miało wyższe dzienne wymagania energetyczne niż zwierzę rosnące wolniej.
Wykonaj test kierunku zmian: większa masa lub większy przyrost powinny dawać większe zapotrzebowanie na energię i białko. Jeśli otrzymany wynik jest mniejszy niż dla niższej masy/przyrostu, to sygnał błędu odczytu. To nie zastępuje tabeli, ale pomaga wychwycić oczywiste pomyłki.
Ponieważ dawkę pokarmową układa się, równocześnie bilansując białko i energię. W praktyce zbyt niska energia ogranicza wykorzystanie białka, a zbyt mało białka ogranicza przyrost mimo odpowiedniej energii. Para wartości odzwierciedla realny sposób planowania żywienia opasów.
Ćwicz pracę z tabelami: wyszukiwanie masy i przyrostu, szybkie odczyty i kontrolę jednostek. Rozwiązuj zadania z różnymi masami i przyrostami, aby nie działać "na pamięć". Dobrą metodą jest też porównywanie kilku przykładów i zapisywanie, jak zmieniają się wartości w tabeli przy zmianie parametrów.
info

Statystycznie 37% uczniów zna prawidłową odpowiedź. bardzo trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że pozostałe odpowiedzi wynikają z odczytu dla innej masy lub innego przyrostu.

Źródła:

  • National Academies of Sciences, Engineering, and Medicine: "Nutrient Requirements of Beef Cattle" (National Academies Press) – rozdziały dotyczące zapotrzebowania energii i białka dla bydła opasowego

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z żywienia zwierząt gospodarskich (działy: bydło opasowe, systemy norm)
  • Tabele/normy żywieniowe dla bydła stosowane w nauczaniu zawodowym (aktualna wersja w danej szkole/OKE)
  • Zadania ćwiczeniowe z odczytu i interpolacji danych tabelarycznych (masa ciała vs przyrost)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego