KWALIFIKACJA TKO3 - STYCZEŃ 2020

PYTANIE NR 39.
Korzystając z danych zawartych w tabeli określ dopuszczalne odchyłki położenia roboczych punktów wysokościowych.
Ilustracja przedstawia tabelę zatytułowaną "Tabela 8.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Dopuszczalna odchyłka położenia roboczych punktów wysokościowych wynika bezpośrednio z wartości podanych w tabeli tolerancji dla tego rodzaju punktów. Po poprawnym zidentyfikowaniu wiersza/kolumny dotyczącej punktów roboczych, odczytana wartość graniczna to ±5 cm, a pozostałe propozycje nie odpowiadają temu zapisowi.

Pełne wyjaśnienie:

"Dopuszczalne odchyłki położenia roboczych punktów wysokościowych" oznaczają maksymalną różnicę (w górę lub w dół), o jaką rzeczywiste położenie wysokościowe punktu może odbiegać od wartości przyjętej/wyznaczonej, a mimo to nadal jest uznawane za spełniające wymagania kontroli jakości. Zapis ± wskazuje, że tolerancja dotyczy odchyleń w obu kierunkach: zarówno zawyżenia, jak i zaniżenia wysokości.

W tego typu zadaniu kluczowa jest umiejętność pracy z tabelą: najpierw należy ustalić, która pozycja tabeli odnosi się do roboczych punktów wysokościowych (a nie np. do punktów podstawowych, osnowy geodezyjnej lub innych elementów). Następnie trzeba zwrócić uwagę na nagłówki (warunki, klasy dokładności, rodzaj prac), bo ta sama tabela może zawierać kilka różnych tolerancji zależnych od sytuacji.

Po prawidłowym odczycie z tabeli wartością graniczną jest ±5 cm. Taka odpowiedź jest poprawna, ponieważ dokładnie odpowiada wskazaniu tabelarycznemu dla tej kategorii punktów.

Dlaczego pozostałe propozycje są błędne?

  • ±1 cm – to tolerancja znacznie ostrzejsza; w praktyce często dotyczy pomiarów o wyższej dokładności lub innych typów punktów/elementów. W kontekście roboczych punktów wysokościowych byłaby zwykle nieadekwatna do ich funkcji i wymagań.
  • ±7 cm – wartość "pośrednia", która bywa wybierana intuicyjnie, gdy zdający nie odczyta dokładnie właściwego pola tabeli. Nie odpowiada jednak wskazaniu tabelarycznemu dla tej pozycji.
  • ±10 cm – tolerancja zbyt szeroka; często kojarzy się z mniej wymagającymi kontrolami lub innymi zastosowaniami. Dla roboczych punktów wysokościowych nie spełnia wymaganego kryterium z tabeli.

Wskazówka egzaminacyjna: przy pytaniach "korzystając z danych w tabeli" zawsze czytaj nagłówki kolumn i wierszy oraz sprawdzaj, czy nie ma przypisów (np. warunków typu rodzaj prac lub etap). Najczęstsze błędy wynikają nie z braku wiedzy, lecz z odczytu wartości z niewłaściwego miejsca tabeli.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Znak ± oznacza tolerancję dwustronną: dopuszczalne jest zarówno odchylenie "na plus" (punkt wyżej), jak i "na minus" (punkt niżej) o tę samą wartość graniczną. W praktyce porównujesz wynik pomiaru z wartością odniesienia i sprawdzasz, czy mieści się w tym przedziale.
To punkty wykorzystywane operacyjnie podczas robót (np. do kontroli i przenoszenia wysokości na odcinku prac), a niekoniecznie punkty najwyższej rangi osnowy. Ich zadaniem jest umożliwienie bieżącej niwelacji i kontroli, dlatego mają przypisaną w tabelach określoną dopuszczalną odchyłkę położenia.
Najpierw znajdź w tabeli wiersz dotyczący właściwego obiektu (tu: robocze punkty wysokościowe), potem sprawdź, czy są różne kolumny dla różnych warunków. Na końcu upewnij się, że odczytujesz tę samą jednostkę (cm/mm) co w odpowiedziach. Dopiero wtedy porównuj z wariantami.
Najczęstsza pułapka to odczyt z niewłaściwej kolumny lub wiersza, bo tabele mają podobne nazwy pozycji i kilka poziomów nagłówków. Drugi problem to jednostki: część tabel podaje wartości w mm, a odpowiedzi są w cm. Błąd wynika z pośpiechu, nie z wiedzy.
Nie. Odchyłka dopuszczalna to wymaganie/limit jakości (kryterium akceptacji), a błąd pomiaru to niepewność lub różnica wynikająca z metody i warunków pomiaru. Na egzaminie odchyłkę bierzesz z tabeli wymagań, a błąd zależy od techniki pomiaru i sprzętu.
Gdy punkty służą do prowadzenia robót i kontroli wysokości toru, ich błędne położenie może "przenieść" złą wysokość na większy odcinek pracy. Skutkiem są błędne regulacje, problemy z geometrią toru i konieczność poprawek. Dlatego tolerancje muszą być dotrzymane i kontrolowane.
Najczęściej spotkasz milimetry (mm) i centymetry (cm). Warto zawsze sprawdzić, w jakiej jednostce jest tabela, a w jakiej podane są odpowiedzi. Na egzaminie dobrym nawykiem jest szybkie przeliczenie: 10 mm = 1 cm, 50 mm = 5 cm, aby uniknąć pomyłek rzędu wielkości.
Typowe błędy to: pominięcie nagłówka "dotyczy" i wejście w zły wiersz, nieuwzględnienie przypisu pod tabelą, odczyt wartości z kolumny dla innego rodzaju prac oraz nieuwaga na jednostkę. Pomaga zaznaczenie palcem/linijką aktualnego wiersza i kolumny przed odczytem liczby.
Tak, ale zależy to od tego, jak tabela klasyfikuje obiekty i wymagania dokładności. Bardziej rygorystyczne tolerancje pojawiają się przy punktach o wyższej dokładności, a luźniejsze przy mniej krytycznych zastosowaniach. W zadaniu egzaminacyjnym nie wolno jednak zgadywać "ogólnie" – decyduje konkretny zapis tabeli.
Ćwicz odczyt z tabel: nagłówki, przypisy, jednostki, rozróżnianie typów punktów i parametrów. Rób krótkie serie zadań, w których jedyną trudnością jest znalezienie właściwej komórki tabeli. Dodatkowo powtórz podstawy niwelacji i pojęcia: reper, punkt roboczy, tolerancja, kontrola jakości.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 47% zdających egzamin. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Dopuszczalna odchyłka położenia roboczych punktów wysokościowych wynika bezpośrednio z wartości podanych w tabeli tolerancji dla tego rodzaju punktów."

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z geodezji inżynieryjnej (niwelacja, punkty wysokościowe, dokładności)
  • Instrukcje/wytyczne zakładowe do robót torowych dotyczące geometrii i kontroli jakości (tabele tolerancji)
  • Zestawy zadań egzaminacyjnych z czytania tabel i dokumentacji technicznej w nawierzchni kolejowej

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego