KWALIFIKACJA ELM5 - CZERWIEC 2016

PYTANIE NR 19.
Korzystając z fragmentu karty katalogowej dobierz zasilacz spełniający warunki zasilania zwory elektromagnetycznej o podanych parametrach.
Ilustracja przedstawia fragment karty katalogowej dotyczącej zwory elektromagnetycznej, co jest związane z kwalifikacją
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Dobór zasilacza polega na dopasowaniu rodzaju zasilania (AC/DC) oraz napięcia do wymagań zwory, a następnie sprawdzeniu wydajności prądowej. Zasilacz powinien mieć takie samo napięcie znamionowe jak odbiornik i zapewniać prąd co najmniej równy poborowi zwory, bez zmiany AC na DC.

Pełne wyjaśnienie:

Przy doborze zasilacza do zwory elektromagnetycznej (cewki/elektromagnesu) kluczowe są trzy informacje z karty katalogowej odbiornika: rodzaj zasilania (AC lub DC), napięcie znamionowe oraz pobór prądu (lub moc, z której można go wywnioskować).

Odpowiedź "DC 12 V/0,8 A" jest właściwa, ponieważ spełnia typową zasadę doboru: napięcie i rodzaj napięcia muszą być zgodne z wymaganiami urządzenia, a parametr prądu dla zasilacza oznacza jego maksymalną wydajność. Zasilacz powinien więc być w stanie dostarczyć prąd nie mniejszy niż wymagany przez zworę.

Dlaczego pozostałe propozycje są błędne lub ryzykowne:

  • "AC 12 V/0,5 A" – nawet przy tej samej wartości napięcia liczbowej, rodzaj zasilania jest inny. Podanie AC na urządzenie wymagające DC może powodować nieprawidłową pracę, nadmierne grzanie lub buczenie, a w skrajnych przypadkach uszkodzenie. Dodatkowo 0,5 A może być niewystarczające, jeśli zwora wymaga większego prądu.
  • "DC 24 V/0,1 A" – niewłaściwe napięcie (zbyt wysokie względem 12 V) oraz bardzo mała wydajność prądowa. Wyższe napięcie dla cewki projektowanej na niższe może prowadzić do przegrzania, a zbyt mały prąd zasilacza skutkuje spadkiem napięcia i niestabilną pracą.
  • "AC 24 V/1,0 A" – dwa błędy jednocześnie: inny rodzaj napięcia (AC) i inne napięcie (24 V). Choć 1,0 A wygląda "bezpiecznie", sam większy prąd zasilacza nie naprawia błędnego napięcia i rodzaju zasilania.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze zaczynaj od dopasowania AC/DC i napięcia, dopiero potem oceniaj prąd (czy jest co najmniej równy wymaganiu). Prąd zasilacza to jego "możliwość dostarczenia", a nie wartość, którą wymusza na odbiorniku.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Sprawdź w nocie: czy zwora wymaga DC czy AC, jakie ma napięcie znamionowe oraz pobór prądu. Zasilacz dobiera się tak, by rodzaj i napięcie były zgodne, a wydajność prądowa zasilacza była co najmniej równa wymaganiu zwory.
Wartość "12 V" nie oznacza tego samego dla AC i DC. Zwora przewidziana na DC może na AC działać niestabilnie (drgania, buczenie) i nadmiernie się nagrzewać. Różny przebieg napięcia wpływa na prąd w cewce i może skrócić żywotność lub doprowadzić do uszkodzenia.
To maksymalny prąd, jaki zasilacz może bezpiecznie dostarczyć przy napięciu znamionowym. Odbiornik (zwora) pobierze tyle prądu, ile wynika z jego parametrów. Warunek jest prosty: zasilacz musi mieć wydajność prądową nie mniejszą niż pobór prądu zwory.
Tak. Większa wydajność prądowa jest zwykle dopuszczalna i oznacza zapas. Ważne jest, aby zgadzały się rodzaj zasilania (AC/DC) i napięcie. Zbyt wysokie napięcie jest groźne, natomiast "większy prąd" w specyfikacji zasilacza nie oznacza, że zwora zostanie nim "przepchnięta".
Gdy zwora ma określone napięcie znamionowe (np. 12 V) i zostanie zasilona 24 V, prąd w cewce może znacząco wzrosnąć, co prowadzi do przegrzania. Skutkiem bywa deformacja izolacji, spadek siły trzymania po nagrzaniu, a nawet trwałe uszkodzenie uzwojenia.
Najczęściej oceniane są: AC/DC, wartość napięcia znamionowego i wydajność prądowa. Dodatkowo warto kojarzyć pojęcia: stabilizacja, tolerancja napięcia, prąd rozruchowy/udarowy oraz wpływ obciążenia indukcyjnego (cewka) na pracę układu zasilania.
Karta katalogowa (datasheet) to dokument producenta z parametrami elementu. Przy doborze zasilacza wyszukaj sekcję z napięciem zasilania, typem (AC/DC) i poborem prądu. Zwróć uwagę na warunki pomiaru i czy podano wartości znamionowe czy maksymalne.
Wydajność 0,1 A oznacza, że zasilacz może się przeciążać już przy niewielkim poborze. Gdy zwora potrzebuje większego prądu, napięcie wyjściowe może spadać, zasilacz może się przegrzewać lub wyłączać (zabezpieczenia). Nawet poprawny typ DC nie wystarczy bez właściwej wydajności prądowej.
Szukaj oznaczenia DC (prąd stały) oraz często symbolu linii ciągłej i przerywanej w opisie. Oznaczenie AC dotyczy prądu przemiennego. Na egzaminie to kluczowe: sama liczba "12 V" nie wystarczy, jeśli nie zgadza się rodzaj zasilania.
Zwykle tak, szczególnie gdy w instalacji są spadki napięć na przewodach lub kilka odbiorników na jednym zasilaczu. Praktycznie przyjmuje się zapas wydajności prądowej, ale bez zmiany napięcia znamionowego. Zapas nie zastąpi zgodności AC/DC i nie usprawiedliwia wyboru innego napięcia.
info

Statystycznie 54% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Według specjalistów z branży: "Dobór zasilacza polega na dopasowaniu rodzaju zasilania (AC/DC) oraz napięcia do wymagań zwory, a następnie sprawdzeniu wydajności prądowej."

Źródła:

  • Allan H. Robbins, Wilhelm C. Miller, "Circuit Analysis: Theory and Practice", rozdziały o źródłach napięciowych/prądowych i doborze zasilania, wydania akademickie (brak wskazania konkretnej strony – zależne od wydania).
  • Paul Horowitz, Winfield Hill, "The Art of Electronics" (Sztuka elektroniki), rozdziały o zasilaniu i praktyce doboru źródeł, wydania akademickie (brak wskazania konkretnej strony – zależne od wydania).
  • Texas Instruments, "Power supply design basics" (materiały edukacyjne o doborze zasilaczy) – https://www.ti.com/power-management/ac-dc-dc-dc-conversion/overview.html - dostęp 2026-02-27

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z podstaw elektrotechniki/elektroniki (zasilacze, parametry znamionowe)
  • Noty aplikacyjne producentów dotyczące doboru zasilaczy do obciążeń indukcyjnych
  • Ćwiczenia z czytania kart katalogowych (datasheet) elementów wykonawczych i zasilaczy

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego