KWALIFIKACJA SPL4 - STYCZEŃ 2020

PYTANIE NR 29.
Korzystając z fragmentu przepisów ujętych w tabeli określ, ile maksymalnie m3 benzyny 95-oktanowej o temperaturze wrzenia 65-95°C można zatankować do cysterny o pojemności 500 m3.
Ilustracja przedstawia fragment tabeli z przepisami dotyczącymi stosowania opakowań i cystern według Umowy ADR.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Z tabeli należy odczytać dopuszczalny stopień napełnienia dla benzyny 95 o podanym zakresie temperatur wrzenia. Następnie mnoży się pojemność cysterny 500 m3 przez ten współczynnik. Dla stopnia 0,92 otrzymuje się 500 × 0,92 = 460 m3, co jest maksymalną ilością.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniu kluczowe są dwa kroki: odczyt wartości z tabeli oraz proste obliczenie objętości.

1) Odczyt z tabeli
Należy znaleźć w tabeli pozycję dotyczącą benzyny 95-oktanowej o zakresie temperatur wrzenia 65–95°C. Tabela podaje dopuszczalny stopień napełnienia (czyli część pojemności geometrycznej zbiornika, którą wolno realnie napełnić cieczą).

2) Obliczenie maksymalnej objętości
Gdy z tabeli wynika stopień napełnienia 0,92, to maksymalna ilość paliwa oblicza się jako:
Vmax = Vcysterny × stopień napełnienia
Vmax = 500 m3 × 0,92 = 460 m3.

Dlaczego pozostałe wartości są nieprawidłowe?

  • 470 m3 odpowiadałoby stopniowi napełnienia 0,94 (470/500), czyli innemu ograniczeniu niż to wskazane w tabeli.
  • 480 m3 oznaczałoby 0,96 pojemności, co również nie zgadza się z odczytem tabelarycznym dla podanego produktu.
  • 490 m3 to aż 0,98 pojemności – typowy błąd "prawie pełno", który ignoruje zapas wymagany ze względów bezpieczeństwa (np. zmiany objętości cieczy).

Wskazówka egzaminacyjna: po odczycie współczynnika zawsze sprawdź rachunkiem wstecznym, czy wynik jest logiczny (np. 460/500 = 0,92). To pomaga wychwycić pomyłki w przecinku oraz odczyt z niewłaściwego wiersza/kolumny tabeli.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najpierw odczytaj z tabeli dopuszczalny stopień napełnienia dla danego paliwa, a potem policz: Vmax = pojemność cysterny × stopień napełnienia. To proste mnożenie daje maksymalną objętość, której nie wolno przekroczyć.
Pełne napełnienie nie zostawia miejsca na zmiany objętości cieczy (np. przy zmianie temperatury) i może zwiększać ryzyko przelania lub wzrostu ciśnienia. Dlatego w praktyce stosuje się ograniczenia napełnienia wyrażone współczynnikiem lub procentem.
Stopień napełnienia to liczba (np. 0,92), która mówi, jaką część pojemności zbiornika wolno realnie wypełnić produktem. Nie jest to dodatkowa "kara", tylko parametr bezpieczeństwa stosowany przy planowaniu załadunku i przewozu cieczy.
Aby zamienić 0,92 na procent, pomnóż przez 100: 0,92 = 92%. Aby wrócić do zapisu ułamkowego, podziel przez 100: 92% = 0,92. Najczęstszy błąd to zgubienie przecinka w obliczeniach.
Zrób kontrolę wsteczną: podziel wynik przez pojemność zbiornika. Jeśli otrzymasz wartość równą współczynnikowi z tabeli (np. 460/500 = 0,92), wszystko się zgadza. Jeśli wychodzi inna liczba, zwykle błąd jest w odczycie tabeli lub w mnożeniu.
Jednostka zależy od skali: dla dużych zbiorników i cystern typowe są m3, a dla mniejszych pojemności l. Zawsze pilnuj spójności jednostek: jeśli pojemność jest w m3, to wynik też powinien być w m3.
Najczęściej: przyjęcie 100% napełnienia, odczyt stopnia napełnienia z niewłaściwego wiersza tabeli, pomyłka 0,92 ↔ 92, oraz zaokrąglanie "w górę" do 470–490 m3 bez sprawdzenia, czy to nadal mieści się w limicie.
Kluczowy jest dokładnie ten parametr, który tabela przypisuje do produktu o wskazanym zakresie temperatur wrzenia: zwykle jest to dopuszczalny stopień napełnienia. Pozostałe informacje (np. inne zakresy) mogą dotyczyć innych produktów, więc łatwo o pomyłkę.
Tak, ale celowo. Ta "wolna" przestrzeń jest zapasem bezpieczeństwa. W zadaniach egzaminacyjnych nie interpretuje się jej jako marnowania pojemności, tylko jako wymóg wynikający z zasad bezpiecznego przewozu i eksploatacji zbiorników dla cieczy.
Ćwicz schemat: odczyt z tabeli → wybór współczynnika → mnożenie → kontrola wsteczna. Rób zadania z różnymi pojemnościami i współczynnikami (np. 0,80; 0,85; 0,92), a także trenuj uważne wyszukiwanie właściwego wiersza w tabeli.
info

Około 49% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Z tabeli należy odczytać dopuszczalny stopień napełnienia dla benzyny 95 o podanym zakresie temperatur wrzenia."

Materiały:

  • Podręczniki i materiały szkolne z zakresu organizacji transportu oraz przewozu cieczy w cysternach
  • Zadania ćwiczeniowe z odczytu tabel i obliczeń stopnia napełnienia
  • Instrukcje eksploatacji cystern (ogólne zasady napełniania i bezpieczeństwa)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego