KWALIFIKACJA MEC8 - STYCZEŃ 2017

PYTANIE NR 26.
Korzystając z informacji na rysunku wybierz szczypce służące do montażu pierścieni sprężystych na wałku.
Ilustracja przedstawia schemat montażu pierścieni sprężystych na wałku oraz cztery różne rodzaje szczypiec oznaczone
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Do montażu pierścieni sprężystych na wałku stosuje się szczypce do pierścieni zewnętrznych, które podczas pracy rozpierają pierścień (końcówki oddalają się od siebie), aby można go było nasunąć w rowek wałka. Szczypce do pierścieni do otworów działają odwrotnie – zaciskają pierścień.

Pełne wyjaśnienie:

Pierścienie sprężyste stosowane jako zabezpieczenia osiowe występują w dwóch typowych odmianach: na wałek (zewnętrzne) oraz do otworu (wewnętrzne). Kluczowe w zadaniu jest słowo "na wałku".

Jeżeli pierścień ma być założony na wałek, to w stanie spoczynku obejmuje wałek i siedzi w jego rowku. Aby go założyć lub zdjąć, zwykle trzeba go rozprężyć (zwiększyć jego średnicę). Dlatego właściwe narzędzie to takie, które podczas ściskania rękojeści powoduje oddalanie się końcówek (rozpieranie pierścienia). To charakterystyczna cecha szczypiec do pierścieni zewnętrznych.

W praktyce warsztatowej rozpoznaje się je po tym, że po włożeniu końcówek w otwory pierścienia i ściśnięciu rękojeści pierścień się "otwiera" i można go nasunąć na wałek, a następnie kontrolowanie puścić, aby wskoczył w rowek. Dobrany typ szczypiec ogranicza ryzyko uszkodzenia rowka, odkształcenia pierścienia oraz przypadkowego "wystrzelenia" elementu sprężystego.

Pozostałe propozycje z rysunku są nieprawidłowe, jeżeli przedstawiają: szczypce do pierścieni wewnętrznych (stosowane do pierścieni w otworach, które przy ściskaniu zmniejszają średnicę), szczypce uniwersalne/nastawne bez cienkich końcówek dopasowanych do otworów pierścienia, albo narzędzie o geometrii końcówek uniemożliwiającej bezpieczne osadzenie w otworach pierścienia.

Wskazówka egzaminacyjna: zapamiętaj regułę: "wałek = trzeba rozewrzeć pierścień", "otwór = trzeba ścisnąć pierścień". Potem dopasuj do tego kierunek ruchu końcówek szczypiec widoczny na ilustracji.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Pierścienie osadcze na wałek (zewnętrzne) to sprężyste elementy zabezpieczające, które siedzą w rowku wałka i blokują osiowe przesuwanie części (np. łożyska). Żeby je założyć/zdjąć, zwykle trzeba je rozprężyć, czyli chwilowo zwiększyć średnicę.
Stosuje się szczypce do pierścieni zewnętrznych, które po ściśnięciu rękojeści powodują oddalenie końcówek i rozprężenie pierścienia. Dzięki temu pierścień można bezpiecznie nasunąć na wałek i osadzić w rowku.
Pierścień na wałek (zewnętrzny) obejmuje wałek od zewnątrz i zwykle trzeba go rozewrzeć przy montażu. Pierścień do otworu (wewnętrzny) pracuje w rowku otworu i przy montażu zwykle trzeba go ścisnąć, aby zmniejszyć średnicę.
Bo w stanie spoczynku pierścień ma średnicę mniejszą lub zbliżoną do średnicy wałka i "trzyma się" rowka. Aby przejść przez czoło wałka i dotrzeć do rowka, trzeba chwilowo zwiększyć jego średnicę, czyli rozprężyć go szczypcami.
Szukaj narzędzia z cienkimi końcówkami do otworów pierścienia, które przy pracy powoduje rozchodzenie się końcówek. Na ilustracjach często widać też charakterystyczną konstrukcję przegubu i ustawienie końcówek (proste lub wygięte).
Zwykłe szczypce najczęściej nie mają odpowiednio cienkich, dopasowanych końcówek i nie zapewniają kontroli kierunku rozprężania/ściskania. Skutkiem mogą być: uszkodzenie pierścienia, zarysowanie wałka, wyskoczenie elementu i uraz. Na egzaminie oczekuje się doboru szczypiec dedykowanych.
Szczypce do pierścieni wewnętrznych stosuje się, gdy pierścień pracuje w otworze (np. w obudowie łożyska). Wtedy, aby pierścień wyjąć lub włożyć, zwykle trzeba go ściskać, czyli zmniejszać średnicę, aby nie zahaczać o ścianki otworu.
Najczęstsze błędy to: pomylenie "na wałek" z "do otworu", wybór szczypiec o odwrotnym kierunku pracy końcówek oraz ignorowanie średnicy i rodzaju końcówek (proste/wygięte). W zadaniach z rysunkiem warto najpierw ustalić: rozewrzeć czy ścisnąć.
Używaj właściwych szczypiec do pierścieni zewnętrznych, kontroluj kierunek pracy końcówek i trzymaj pierścień tak, by nie "odskoczył". W praktyce stosuje się też okulary ochronne. Nie rozprężaj pierścienia nadmiernie, bo może się trwale odkształcić i stracić sprężystość.
W kwalifikacji związanej z montażem i obsługą maszyn rozpoznawanie narzędzi jest kluczowe dla doboru prawidłowej metody montażu i bezpieczeństwa pracy. Ilustracje sprawdzają praktyczne kompetencje: identyfikację narzędzia, jego przeznaczenia oraz typowych zastosowań w węzłach łożyskowych i napędowych.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 66% zdających egzamin. średnie

Eksperci podkreślają: "Szczypce do pierścieni do otworów działają odwrotnie – zaciskają pierścień."

Źródła:

  • KNIPEX – informacja produktowa: szczypce do pierścieni osadczych zewnętrznych (na wałek) i wewnętrznych (do otworów), https://www.knipex.com/ - accessed 2026-03-01
  • FACOM – katalog/sekcja narzędzi: szczypce do pierścieni osadczych (zewnętrzne i wewnętrzne), https://www.facom.com/ - accessed 2026-03-01
  • Wikipedia (PL) – hasło "Pierścień osadczy" (podział na pierścienie zewnętrzne i wewnętrzne), https://pl.wikipedia.org/wiki/Pier%C5%9Bcie%C5%84_osadczy - accessed 2026-03-01

Materiały:

  • Instrukcje producentów szczypiec do pierścieni osadczych (podział: zewnętrzne/wewnętrzne, proste/wygięte)
  • Podręczniki/poradniki z podstaw montażu maszyn (elementy zabezpieczające: pierścienie osadcze)
  • Katalogi narzędzi warsztatowych (sekcja: szczypce do pierścieni osadczych)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego