KWALIFIKACJA MEC3 - WRZESIEŃ 2015

PYTANIE NR 11.
Korzystając z informacji przedstawionych w tabeli, wskaż oznaczenie podkładki zębatej do zabezpieczenia nakrętki łożyskowej M20 x 1,5
Ilustracja przedstawia rysunek techniczny podkładki zębatej oraz tabelę z oznaczeniami podkładek.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Dobór oznaczenia podkładki zębatej wykonuje się przez odczyt z tabeli dla konkretnej nakrętki łożyskowej o gwincie M20×1,5.
W tabeli należy znaleźć pozycję odpowiadającą temu gwintowi i wskazanemu typowi zabezpieczenia; przypisane oznaczenie to MB 4.

Pełne wyjaśnienie:

Pytanie sprawdza umiejętność korzystania z tabel doboru elementów osprzętu łożyskowego. W praktyce nakrętka łożyskowa (stosowana m.in. do ustalania łożysk na wale lub w oprawie) bywa zabezpieczana przed samoodkręceniem za pomocą podkładki zębatej. Podkładka ma odpowiednią geometrię (m.in. ząb/zęby do zagięcia), a jej rozmiar musi pasować do konkretnej nakrętki i gwintu.

Aby poprawnie rozwiązać zadanie, należy:

  • zidentyfikować wymagany gwint nakrętki: M20×1,5 (średnica 20 mm i skok 1,5 mm),
  • odszukać w tabeli wiersz/kolumnę odpowiadającą temu gwintowi,
  • odczytać przypisane oznaczenie podkładki zębatej,
  • porównać odczyt z podanymi wariantami odpowiedzi i wybrać zgodny zapis.

Odpowiedź "MB 4" jest poprawna, ponieważ odpowiada pozycji z tabeli przypisanej do nakrętki łożyskowej o gwincie M20×1,5. Pozostałe propozycje ("MB 2", "MB 3", "MB 5") są typowymi dystraktorami: zwykle odpowiadają innym rozmiarom (np. mniejszym lub większym gwintom) albo są sąsiednimi oznaczeniami, co łatwo pomylić przy pobieżnym czytaniu.

Najczęstsze błędy na egzaminie wynikają z pominięcia skoku gwintu (odczyt tylko "M20") lub z przesunięcia wzroku w tabeli o jeden wiersz/kolumnę. Dobra praktyka to: zaznaczyć palcem odnaleziony nagłówek (M20×1,5), a następnie dopiero odczytać oznaczenie, sprawdzając jeszcze raz zgodność zapisu z odpowiedzią.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To element zabezpieczający, który współpracuje z nakrętką łożyskową i ogranicza ryzyko jej samoodkręcenia. Po dokręceniu nakrętki jeden z elementów podkładki (np. ząb do zagięcia) jest odginany w wycięcie/rowek nakrętki, tworząc blokadę mechaniczną.
Zapis M20×1,5 oznacza gwint metryczny: liczba 20 to średnica nominalna w mm, a 1,5 to skok gwintu w mm. W doborze osprzętu (np. podkładki zabezpieczającej) istotne są oba parametry, bo inny skok może oznaczać inny dobór elementu.
Rozmiary podkładek zabezpieczających są powiązane z konkretnymi nakrętkami i gwintami. Różnice bywają niewielkie, a pomyłka może skutkować brakiem skutecznego zabezpieczenia (podkładka nie pasuje do zagięcia) albo problemami montażowymi. Dlatego stosuje się tabelę doboru z dokumentacji.
Najczęściej myli się sąsiednie wiersze/kolumny (przesunięcie wzroku) oraz pomija skok gwintu, patrząc tylko na średnicę (np. M20). Zdarza się też błędne przepisywanie oznaczenia (np. wybór MB 3 zamiast MB 4). Pomaga podwójne sprawdzenie nagłówków tabeli.
Stosuje się je wtedy, gdy nakrętka łożyskowa może być narażona na drgania, zmienne obciążenia lub warunki pracy sprzyjające luzowaniu połączeń. Zabezpieczenie mechaniczne jest szczególnie ważne w węzłach łożyskowych maszyn, gdzie poluzowanie nakrętki może powodować uszkodzenie łożyska lub całego układu.
Sprawdza głównie umiejętność pracy z dokumentacją: odczyt z tabeli, dobór właściwego elementu do określonego gwintu i rozpoznanie oznaczeń osprzętu montażowego. To kompetencja praktyczna, bo w realnym montażu mechanik często dobiera części na podstawie tabel katalogowych lub DTR.
Podkładka zabezpieczająca ma cechy umożliwiające blokowanie nakrętki (np. ząb do zagięcia, nacięcia, wypust), a jej zadaniem jest unieruchomienie połączenia. Podkładka płaska zwykle tylko rozkłada nacisk i chroni powierzchnię, ale sama w sobie nie zapewnia blokady przed odkręceniem.
Skok informuje, czy jest to gwint standardowy czy drobnozwojny. W praktyce osprzęt dobiera się do konkretnej nakrętki i jej gwintu; pominięcie skoku może skierować do złego miejsca w tabeli lub do niewłaściwego zestawu elementów. Dlatego zawsze czyta się cały zapis M…×….
Ćwicz odczyt z różnych tabel: zawsze najpierw identyfikuj nagłówki (średnica, skok, typ), potem dopiero odczytuj wynik. Stosuj metodę "palec na wierszu", aby nie przesunąć się w tabeli. Ucz się też typowych oznaczeń osprzętu łożyskowego spotykanych w dokumentacjach maszyn.
Nie zawsze, bo sposób zabezpieczenia zależy od konstrukcji i zaleceń dokumentacji technicznej (np. DTR). Mogą być stosowane inne metody blokowania (np. elementy samohamowne, kleje do gwintów, nakrętki specjalne). Na egzaminie jednak kluczowe jest trzymanie się informacji z tabeli podanej w zadaniu.
info

Statystycznie 56% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Materiały:

  • Katalogi osprzętu do łożysk (nakrętki łożyskowe i podkładki zabezpieczające) stosowane w pracowni/zakładzie
  • Podręczniki z podstaw montażu łożysk tocznych i zabezpieczania połączeń gwintowych
  • Instrukcje montażu węzłów łożyskowych w DTR maszyn używanych na zajęciach

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego