Zadanie sprawdza typową umiejętność recepturową: przeliczenie składu z monografii farmakopealnej na inną ilość preparatu. Monografia szczegółowa określa, ile danego surowca (tu: korzeń prawoślazu) jest potrzebne do przygotowania określonej ilości syropu prawoślazowego (Althaeae sirupus).
Postępowanie jest zawsze podobne:
- Krok 1: odczytaj z monografii wartość odniesienia, czyli na jaką ilość syropu podano skład (np. na 100,0 lub 1000,0 – zależnie od zapisu w źródle).
- Krok 2: zapisz proporcję: jeśli na ilość odniesienia przypada X g korzenia prawoślazu, to na 250,0 przypada (250,0 / ilość_odniesienia) × X g.
- Krok 3: oblicz wynik i podaj go w tej samej jednostce, w jakiej podano surowiec (dla korzenia będzie to masa, czyli g).
Wynik 12,5 oznacza, że po przeliczeniu proporcjonalnym z zapisu FP VI taka masa korzenia prawoślazu jest wymagana do przygotowania 250,0 syropu.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne? Najczęściej wynikają z typowych pomyłek rachunkowych:
- 10,0 bywa efektem błędnego przyjęcia innej podstawy z monografii (np. pomylenia porcji odniesienia) albo zbyt wczesnego zaokrąglenia.
- 5,0 zwykle wskazuje na przeskalowanie "w złą stronę" (np. podzielenie zamiast pomnożenia przez odpowiedni współczynnik) lub odczytanie niewłaściwej rubryki/składnika.
- 15,0 często wynika z pomylenia współczynnika skali (np. użycia 1,5 zamiast 1,25) albo z błędnego przeliczenia na 250,0.
Wskazówka egzaminacyjna: przed wyborem odpowiedzi oszacuj rząd wielkości. Jeśli 250,0 to 2,5 razy więcej niż 100,0, to ilość surowca też powinna być 2,5 razy większa niż w przepisie na 100,0. Taki "test zdrowego rozsądku" pomaga wychwycić błędy proporcji.
