KWALIFIKACJA ELE2 - CZERWIEC 2023 (test 2)

PYTANIE NR 40.
Korzystając z podanego wzoru i tabeli wyznacz wartość rezystancji izolacji uzwojeń silnika w temperaturze
20 oC, jeżeli rezystancja izolacji uzwojeń tego silnika zmierzona w temperaturze 23 oC wyniosła 6,8 MΩ.
Ilustracja przedstawia fragment dokumentacji technicznej zawierający tytuł 'Współczynniki przeliczeniowe K20 dla rezystancji
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Aby przeliczyć wynik pomiaru na 20°C, stosuje się zależność R20 = K20 · Rs. Dla temperatury pomiaru 23°C z tabeli odczytuje się K20 = 1,10. Zatem R20 = 1,10 · 6,8 MΩ = 7,48 MΩ. Ponieważ 20°C jest niższą temperaturą niż 23°C, rezystancja po przeliczeniu powinna wyjść większa.

Pełne wyjaśnienie:

Rezystancja izolacji uzwojeń silnika zależy od temperatury: im wyższa temperatura, tym mniejsza rezystancja izolacji. Dlatego wyniki pomiarów wykonanych w różnych warunkach przelicza się do umownej temperatury odniesienia 20°C, aby dało się je porównywać.

W zadaniu podano wzór przeliczeniowy: R20 = K20 · Rs, gdzie:

  • R20 – rezystancja izolacji w temperaturze 20°C,
  • Rs – rezystancja zmierzona w temperaturze s,
  • K20 – współczynnik korekcyjny odczytywany z tabeli dla temperatury pomiaru.

Mamy pomiar: Rs = 6,8 MΩ w temperaturze 23°C. Z tabeli dla 23°C odczytujemy K20 = 1,10. Podstawiamy do wzoru:

R20 = 1,10 · 6,8 MΩ = 7,48 MΩ.

To ma też sens fizyczny: przeliczamy z 23°C na 20°C (temperatura niższa), więc oczekujemy, że rezystancja izolacji po przeliczeniu będzie większa niż wartość zmierzona. Wynik 7,48 MΩ spełnia tę zależność.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • "6,18 MΩ" odpowiada typowemu błędowi dzielenia 6,8/1,10. Jest to sprzeczne z podanym wzorem (mnożenie) i daje nielogicznie mniejszą wartość po przejściu na niższą temperaturę.
  • "6,87 MΩ" jest zbyt blisko wyniku pomiaru i nie wynika z poprawnego użycia współczynnika 1,10; najczęściej jest efektem przypadkowego "małego zwiększenia" bez policzenia.
  • "6,73 MΩ" również nie wynika z zastosowania wzoru i w dodatku jest mniejsze od 6,8 MΩ, co kłóci się z kierunkiem korekty (23°C → 20°C).

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze sprawdź znak i sens fizyczny korekty. Jeśli temperatura odniesienia jest niższa niż temperatura pomiaru, to przy typowej charakterystyce izolacji wynik po przeliczeniu powinien wzrosnąć.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To miara jakości izolacji elektrycznej między uzwojeniami a obudową/masą. Wysoka rezystancja izolacji oznacza małe prądy upływu i mniejsze ryzyko przebicia. Pomiar jest typowym badaniem kontrolnym stanu silnika podczas eksploatacji i przeglądów.
Ponieważ rezystancja izolacji zmienia się z temperaturą, a wyniki z różnych dni i warunków byłyby nieporównywalne. Temperatura 20°C jest temperaturą odniesienia, do której przelicza się pomiary, aby móc ocenić trend (pogorszenie lub poprawę izolacji) w czasie.
Najpierw mierzysz Rs w temperaturze pomiaru s. Potem z tabeli odczytujesz K20 odpowiadające tej temperaturze. Na końcu liczysz R20 przez mnożenie: R20 = K20 · Rs. To przenosi wynik na warunki 20°C.
W wierszu z temperaturami odnajdujesz wartość 23°C, a następnie w wierszu "Współczynnik przeliczeniowy K20" odczytujesz liczbę z tej samej kolumny. Dla 23°C w tabeli użytej w zadaniu widnieje K20 = 1,10.
W typowych materiałach izolacyjnych wzrost temperatury obniża rezystancję izolacji. Skoro pomiar wykonano przy 23°C, to po przeliczeniu do niższej temperatury 20°C oczekuje się większej rezystancji. To prosta kontrola sensu: R20 powinno wyjść większe niż Rs.
Trzeba mnożyć, bo podany wzór ma postać R20 = K20 · Rs. Dzielenie prowadzi do wyniku mniejszego od Rs, co dodatkowo często kłóci się z kierunkiem korekty temperatury (dla 23°C → 20°C wynik powinien rosnąć).
Podstawiasz do wzoru: R20 = 1,10 · 6,8 MΩ. Mnożenie daje 7,48 MΩ. Warto pilnować przecinka: 6,8 × 1,1 = 7,48 (a nie 74,8 ani 0,748).
Najczęściej pojawia się dzielenie zamiast mnożenia oraz odczyt K20 dla złej temperatury (np. 20°C zamiast 23°C). Zdarza się też brak kontroli sensu fizycznego: jeśli po korekcie do 20°C wynik wychodzi mniejszy, warto wrócić do wzoru i tabeli.
Tak, bo w eksploatacji obiektów i urządzeń infrastruktury mogą występować silniki i napędy (np. wentylacja, pompy, sprężarki). Umiejętność interpretacji pomiarów rezystancji izolacji pomaga ocenić stan techniczny urządzeń i bezpiecznie planować prace serwisowe.
Zrób szybki test logiczny: jeśli temperatura pomiaru jest wyższa niż 20°C, to po przeliczeniu do 20°C wynik zwykle powinien być większy niż zmierzony. Jeśli wychodzi mniejszy, prawdopodobnie użyto złego działania lub odczytano zły współczynnik.
info

Statystycznie 48% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Eksperci podkreślają: "Aby przeliczyć wynik pomiaru na 20°C, stosuje się zależność R20 = K20 · Rs."

Materiały:

  • Podręczniki z elektrotechniki/eksploatacji maszyn elektrycznych (działy: rezystancja izolacji, wpływ temperatury)
  • Instrukcje obsługi megomierzy (metodyka pomiaru, warunki środowiskowe)
  • Materiały szkolne/ćwiczenia z przeliczania wyników pomiarów do temperatury odniesienia

Aktualizacja pytania: 03.04.2026

Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego