KWALIFIKACJA ELE2 - CZERWIEC 2024 (test 3)

PYTANIE NR 39.
Korzystając z podanego wzoru i tabeli wyznacz wartość rezystancji izolacji uzwojeń silnika w temperaturze 20 °C, jeżeli rezystancja izolacji uzwojeń tego silnika zmierzona w temperaturze 17 °C wyniosła 7,3 MΩ.
Ilustracja przedstawia tabelę zatytułowaną 'Współczynniki przeliczeniowe K20 dla rezystancji izolacji uzwojeń silników'.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Korzystamy z zależności R20 = K20 · Rs. Dla temperatury pomiaru 17°C z tabeli odczytujemy K20 = 0,90. Podstawienie: R20 = 0,90 · 7,3 MΩ = 6,57 MΩ. Wynik jest też fizycznie spójny: przy wzroście temperatury rezystancja izolacji maleje, więc w 20°C jest mniejsza niż w 17°C.

Pełne wyjaśnienie:

Rezystancja izolacji uzwojeń silnika zależy od temperatury. W praktyce, aby porównywać pomiary wykonane w różnych warunkach, przelicza się je do temperatury odniesienia 20°C, korzystając ze współczynnika przeliczeniowego K20.

W zadaniu podano zależność: R20 = K20 · Rs, gdzie Rs to rezystancja zmierzona w temperaturze pomiaru, a R20 to wartość przeliczona na 20°C.

  • Temperatura pomiaru wynosi 17°C, więc z tabeli współczynników odczytujemy: K20(17°C) = 0,90.
  • Wartość zmierzona: Rs = 7,3 MΩ.

Obliczenie wykonujemy wprost z podanego wzoru:

R20 = 0,90 · 7,3 MΩ = 6,57 MΩ.

To ma też sens fizyczny: materiały izolacyjne zwykle wykazują spadek rezystancji przy wzroście temperatury (zwiększa się upływność, rośnie ruchliwość nośników ładunku). Ponieważ 20°C jest wyższe niż 17°C, przeliczona wartość R20 powinna być mniejsza od R17. Wynik 6,57 MΩ spełnia ten warunek (6,57 < 7,3).

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • 8,11 MΩ oraz 8,20 MΩ sugerują wzrost rezystancji po podniesieniu temperatury z 17°C do 20°C, co jest sprzeczne z typową zależnością dla izolacji oraz z faktem, że dla 17°C współczynnik K20 jest mniejszy od 1.
  • 6,40 MΩ ma właściwy "kierunek" (mniejsze od 7,3), ale nie wynika z poprawnego zastosowania współczynnika 0,90 i jest efektem błędu rachunkowego lub odczytu tabeli.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze sprawdzaj sens wyniku. Dla temperatur poniżej 20°C współczynnik K20 jest mniejszy od 1, więc po przeliczeniu na 20°C wynik powinien się zmniejszyć.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To opór elektryczny izolacji między uzwojeniami a masą oraz między zwojami. Wysoka rezystancja oznacza małe prądy upływu i dobrą kondycję izolacji, a niska może wskazywać zawilgocenie, zabrudzenie lub uszkodzenie izolacji.
Bo rezystancja izolacji silnie zależy od temperatury. Przeliczenie do 20°C ujednolica warunki odniesienia, dzięki czemu można porównywać pomiary z różnych dni, obiektów i temperatur otoczenia oraz oceniać trendy pogorszenia stanu izolacji.
Najpierw znajdujesz w tabeli temperaturę pomiaru (tu: 17°C), a następnie z odpowiadającej jej pozycji odczytujesz współczynnik K20. Dla 17°C w tej tabeli jest to 0,90, czyli liczba mniejsza od 1.
Stosujesz wzór R20 = K20 · Rs i wybierasz K20 przypisane do temperatury pomiaru. Dla temperatur niższych niż 20°C K20 jest zwykle < 1, więc R20 wyjdzie mniejsze od Rs. To szybka kontrola poprawności wyniku.
W izolatorach wraz ze wzrostem temperatury rośnie przewodnictwo (łatwiejszy ruch nośników ładunku, większa upływność). Skutkiem jest większy prąd upływu i mniejsza rezystancja mierzona megaomomierzem. To typowa zależność dla materiałów izolacyjnych.
Tak. Jeśli temperatura pomiaru była poniżej 20°C (np. 17°C), to po przeliczeniu na 20°C wynik powinien się zmniejszyć (R20 < Rs). Jeśli wyszedł większy, najczęściej oznacza to zły współczynnik, odwrócony wzór albo błąd rachunkowy.
Najczęstsze są: odczyt złej wartości K20 z tabeli, użycie współczynnika dla 20°C zamiast temperatury pomiaru, odwrócenie działania (dzielenie zamiast mnożenia) oraz brak kontroli sensu wyniku względem temperatury.
Najczęściej megaomomierzem (miernikiem rezystancji izolacji), który podaje podwyższone napięcie pomiarowe i mierzy prąd upływu. Pomiary wykonuje się przy zachowaniu zasad bezpieczeństwa, a wynik często koryguje temperaturowo do 20°C.
Przy przeglądach okresowych, po dłuższym postoju, po zalaniu/zawilgoceniu, po pracach serwisowych oraz gdy pojawiają się objawy usterek napędu (zadziałania zabezpieczeń, nagrzewanie, niestabilna praca). Trend spadkowy IR bywa wczesnym sygnałem problemu.
Ćwicz trzy kroki: (1) odczyt K20 dla temperatury pomiaru, (2) podstawienie do wzoru R20 = K20 · Rs, (3) kontrola "czy wynik rośnie czy maleje" zgodnie z temperaturą. Warto też trenować mnożenie liczb dziesiętnych bez błędów.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 62% zdających egzamin. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Korzystamy z zależności R20 = K20 · Rs."

Źródła:

  • IEEE Std 43-2013: IEEE Recommended Practice for Testing Insulation Resistance of Rotating Machinery, rozdziały dot. wpływu temperatury i korekcji wyników, 2013
  • IEC 60034-1: Rotating electrical machines – Rating and performance, część dotycząca ogólnych wymagań i parametrów maszyn (kontekst badań/oceny), wydanie aktualne zależne od publikacji IEC
  • Megger Limited, "A Guide to Insulation Resistance Testing" (poradnik producenta aparatury pomiarowej), sekcje o wpływie temperatury i interpretacji IR, https://www.megger.com/support/technical-support/technical-library - dostęp 2026-02-27

Materiały:

  • Podręczniki z elektrotechniki: pomiary rezystancji izolacji i interpretacja wyników
  • Instrukcje obsługi megaomomierzy (metodyka pomiaru i warunki pomiarowe)
  • Materiały producentów aparatury pomiarowej dot. korekcji temperaturowej rezystancji izolacji

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego