KWALIFIKACJA CHM5 - STYCZEŃ 2015

PYTANIE NR 39.
Korzystając z podanych informacji, oblicz opłatę za pobór 1000 m3 wody podziemnej na cele socjalno-bytowe, która jest poddawana procesowi dezynfekcji.
Ilustracja przedstawia tabelę zatytułowaną "Jednostkowe stawki opłat za pobór wód".
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Opłatę zmienną liczysz jako: ilość pobranej wody × stawka jednostkowa × współczynnik.
Dla 1000 m³ wody podziemnej na cele socjalno-bytowe stawka wynosi 0,067 zł/m³, a przy wyłącznej dezynfekcji stosuje się współczynnik 2. Zatem: 1000 × 0,067 × 2 = 134,0 zł.

Pełne wyjaśnienie:

Aby obliczyć opłatę za pobór wód podziemnych, stosuje się prosty wzór na opłatę zmienną:

opłata = V × s × k, gdzie: V to ilość pobranej wody w m³, s to jednostkowa stawka opłaty w zł/m³ dla danego przeznaczenia, a k to współczynnik różnicujący zależny m.in. od tego, czy i jak woda jest uzdatniana.

W tym zadaniu:

  • V = 1000 m³ (podane w treści).
  • s = 0,067 zł/m³ dla wody podziemnej wykorzystywanej do zaopatrzenia ludności w wodę przeznaczoną do spożycia lub na cele socjalno-bytowe.
  • k = 2, ponieważ woda jest poddawana wyłącznie dezynfekcji (to dokładnie jedna z sytuacji, dla których stosuje się współczynnik 2).

Podstawienie do wzoru:

1000 × 0,067 × 2 = 134,0 zł.

Dlaczego pozostałe wyniki są błędne?

  • 13,4 zł powstaje zwykle przez pomyłkę skali (np. potraktowanie 1000 m³ jak 100 m³) albo błędne przestawienie przecinka.
  • 67,0 zł odpowiada obliczeniu bez współczynnika: 1000 × 0,067. To częsty błąd, gdy pomija się wpływ sposobu uzdatniania.
  • 6,7 zł to kolejny błąd skali (np. 100 m³ zamiast 1000 m³) i jednocześnie nieuwzględnienie współczynnika 2.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze najpierw ustal przeznaczenie wody (dobór stawki) i dopiero potem sprawdź, czy opis uzdatniania oznacza wyłącznie dezynfekcję, bo to determinuje właściwy współczynnik.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To część opłat za usługi wodne zależna od faktycznie pobranej ilości wody. Zwykle liczy się ją jako: m³ poboru × stawka w zł/m³ × współczynnik wynikający m.in. z przeznaczenia wody i sposobu uzdatniania.
Stosujesz wzór: V × s × k. Dla 1000 m³ dobierasz stawkę dla celu socjalno-bytowego (0,067 zł/m³) i właściwy współczynnik dla uzdatniania. Następnie mnożysz wszystkie trzy wartości.
Współczynnik 2 jest przewidziany dla przypadków, gdy woda nie jest uzdatniana albo jest uzdatniana tylko w bardzo ograniczonym zakresie (np. wyłącznie dezynfekcja). W zadaniach egzaminacyjnych kluczowe jest rozpoznanie słowa wyłącznie.
Dla celu socjalno-bytowego (zaopatrzenie ludności w wodę do spożycia lub na cele socjalno-bytowe) przyjmuje się stawkę 0,067 zł/m³ zgodnie z tabelą stawek w rozporządzeniu dotyczącym jednostkowych stawek opłat za usługi wodne.
Nie, ponieważ 67,0 zł odpowiada obliczeniu bez współczynnika (1000 × 0,067). W treści jest informacja o uzdatnianiu przez dezynfekcję, więc współczynnik różnicujący musi być uwzględniony (tu: 2), co podwaja kwotę.
Najczęstsze są: mylenie procesów (np. dezynfekcja vs odmanganianie), pomijanie słowa wyłącznie w opisie oraz intuicyjne założenie, że "jakikolwiek proces" powinien zmniejszać współczynnik. Na egzaminie zawsze dopasuj proces do tabeli współczynników.
Współczynnik 1 stosuje się dla procesu uzdatniania wskazanego w tabeli współczynników jako odpowiadającego tej wartości (np. odmanganianie). Jeśli w opisie jest tylko dezynfekcja, nie wybiera się 1, tylko 2.
To koszt jednostkowy przypadający na 1 metr sześcienny pobranej wody. Gdy znasz ilość w m³, możesz łatwo policzyć należność przez mnożenie. Uważaj na skalę: 1000 m³ to tysiąc "porcji" po 1 m³.
Bo dla różnych przeznaczeń obowiązują różne stawki jednostkowe w zł/m³. Pomylenie przeznaczenia prowadzi do błędnego wyniku nawet przy poprawnym współczynniku i mnożeniu. Na egzaminie najpierw identyfikuj cel, dopiero potem uzdatnianie.
Warto ćwiczyć schemat: 1) odczytaj V, 2) dobierz stawkę s z tabeli, 3) dobierz współczynnik k z opisu uzdatniania, 4) wykonaj mnożenie. Trenuj też kontrolę wyniku (czy rząd wielkości ma sens) i pracę na liczbach dziesiętnych.
info

Statystycznie 40% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że zatem: 1000 × 0,067 × 2 = 134,0 zł.

Źródła:

  • Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 26 października 2023 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne, Dz.U. 2023 poz. 2471, § 10 ust. 2

Materiały:

  • Tekst rozporządzenia w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne (Dz.U. 2023 poz. 2471) – część o stawkach i współczynnikach
  • Materiały dydaktyczne dot. opłat za usługi wodne (opłata stała i zmienna) dla kierunków ochrony środowiska
  • Zestawy zadań rachunkowych z opłat środowiskowych: dobór stawki, współczynników i obliczenia na m³

Aktualizacja pytania: 31.03.2026

Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego