KWALIFIKACJA MEC3 - CZERWIEC 2017

PYTANIE NR 23.
Korzystając z przedstawionej dokumentacji, określ średnicę podcięcia D1 śruby zakręcanej kluczem o rozmiarze 17 mm.
Ilustracja przedstawia rysunek techniczny śruby wraz z tabelą danych technicznych.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Średnicę podcięcia D1 należy odczytać bezpośrednio z przedstawionej dokumentacji technicznej śruby zakręcanej kluczem 17 mm.
W dokumentacji trzeba zidentyfikować wymiar oznaczony jako D1 (średnica podcięcia) i przepisać jego wartość. Dla wskazanej śruby D1 wynosi 8,0 mm.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniach tego typu kluczowa jest umiejętność czytania dokumentacji technicznej: rysunku wykonawczego albo tabeli wymiarowej elementu złącznego. Polecenie wskazuje, że śruba jest "zakręcana kluczem o rozmiarze 17 mm", co w dokumentacji służy do wyboru właściwego wariantu śruby (np. poprzez rozmiar pod klucz).

Następnie należy odnaleźć w dokumentacji wymiar opisany jako D1. Oznaczenie to odnosi się do średnicy podcięcia (fragmentu o zmniejszonej średnicy), więc na rysunku należy szukać linii wymiarowej ze znakiem średnicy i opisem D1 albo odpowiedniej kolumny w tabeli wymiarów.

Poprawna odpowiedź to "8,0 mm", ponieważ dokładnie taka wartość jest przypisana w dokumentacji do wymiaru D1 dla śruby obsługiwanej kluczem 17 mm.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne? Wartości 8,7 mm, 8,4 mm oraz 9,0 mm są typowymi "bliskimi" liczbami, które łatwo wybrać przez pomyłkę, gdy:

  • odczytuje się wymiar z niewłaściwej linii (np. średnicę innego stopnia lub średnicę nominalną zamiast podcięcia),
  • myli się oznaczenia (D1 vs inny symbol),
  • przepisuje się wartość z sąsiedniej kolumny w tabeli.

Wskazówka egzaminacyjna: przed wyborem odpowiedzi upewnij się, że strzałki wymiarowe obejmują dokładnie podcięcie, a nie część gwintowaną lub gładki trzpień, oraz że odczyt dotyczy średnicy (symbol ⌀) i właśnie oznaczenia D1.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To średnica fragmentu śruby, w którym wykonano podcięcie (celowe zmniejszenie średnicy). Na rysunku jest to wymiar odnoszący się do "zwężonego" odcinka, zwykle oznaczony symbolem średnicy i opisem D1.
Najpierw zidentyfikuj wariant śruby wskazany w poleceniu (tu: śruba pod klucz 17 mm). Potem na rysunku lub w tabeli wyszukaj oznaczenie D1 i odczytaj wartość z odpowiedniej linii wymiarowej albo kolumny tabeli.
W dokumentacji elementów złącznych rozmiar pod klucz jest cechą identyfikującą typ/wielkość śruby. Dzięki temu można wybrać właściwy wiersz tabeli lub właściwy rysunek wariantu, a dopiero potem odczytać szukany parametr D1.
Najczęściej myli się D1 z innym wymiarem (np. średnicą trzpienia lub średnicą nominalną), odczytuje wartość z sąsiedniej kolumny tabeli albo nie zwraca uwagi, do którego stopnia/odcinka odnoszą się strzałki wymiarowe.
Zwykle nie. To zadanie polega na odczycie z dokumentacji. Obliczenia byłyby potrzebne tylko wtedy, gdy dokumentacja podaje zależność lub zakres, a nie gotową wartość. W typowej dokumentacji D1 jest podane wprost jako liczba w mm.
Wymiar średnicy jest poprzedzony symbolem średnicy (⌀) lub jednoznacznie opisany jako średnica. Dodatkowo linie wymiarowe zwykle odnoszą się do zarysu walcowego. Jeśli nie ma symbolu, łatwo pomylić średnicę z szerokością/odległością.
Podcięcie bywa stosowane m.in. dla uzyskania miejsca na wybieg narzędzia, poprawy przylegania elementów, zmniejszenia koncentracji naprężeń w przejściu średnic lub dopasowania do współpracujących części. Szczegóły zależą od konstrukcji z rysunku.
Porównaj opis wymiaru (D1) z jego położeniem na rysunku: strzałki muszą obejmować dokładnie odcinek podcięcia. Jeśli korzystasz z tabeli, upewnij się, że wybrałeś właściwy wariant śruby (pod klucz 17 mm) i właściwą kolumnę D1.
W praktyce używa się suwmiarki (szybka kontrola) lub mikrometru zewnętrznego (dokładniejszy pomiar). Wybór zależy od wymaganej dokładności i tolerancji. Pomiar trzeba wykonać na odcinku podcięcia, nie na gwincie ani na łbie.
Ćwicz na rysunkach wykonawczych i tabelach wymiarowych: wyszukiwanie symboli (D1, d, L), odczyt jednostek, rozpoznawanie, do którego elementu odnoszą się strzałki. Pomaga też trening "kontroli błędu": sprawdzanie, czy wybrany wymiar pasuje do opisu.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 48% zdających egzamin. trudne

Według specjalistów z branży: "Dla wskazanej śruby D1 wynosi 8,0 mm."

Źródła:

  • ISO 128-1:2020, Technical product documentation (TPD) — General principles of representation — Part 1: Introduction and basic requirements (zasady przedstawiania i odczytu rysunku).
  • ISO 129-1:2018, Technical product documentation (TPD) — Presentation of dimensions and tolerances — Part 1: General principles (zasady wymiarowania i interpretacji wymiarów).

Materiały:

  • Podręczniki do rysunku technicznego maszynowego (wymiarowanie, oznaczenia średnic)
  • Materiały dydaktyczne z czytania dokumentacji technicznej w zawodzie mechanik-monter
  • Katalogi elementów złącznych i przykładowe rysunki wykonawcze śrub (do ćwiczeń odczytu wymiarów)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego