W zadaniach recepturowych postępuje się zawsze według tej samej logiki: najpierw ustala się łączną masę danego składnika dla planowanej partii, a dopiero potem (jeśli trzeba) przelicza ją na sztuki.
Krok 1. Skalowanie receptury
Receptura podaje zużycie składników na 1 kg ciasta/wyrobu. Dla partii 100 kg każdy składnik z receptury należy przeliczyć przez współczynnik 100 (bo 100 kg to 100 razy więcej niż 1 kg).
Krok 2. Przeliczenie na liczbę sztuk
Gdy z receptury (po przeskalowaniu) otrzymasz łączną masę jaj, trzeba ją zamienić na sztuki. Ponieważ jedno jajo waży 50 g, liczba jaj wynosi:
liczba jaj = łączna masa jaj [g] ÷ 50 g/szt.
Dlaczego 400 sztuk jest poprawne?
Wynik 400 sztuk oznacza, że łączna masa jaj dla 100 kg partii wynosi 400 × 50 g = 20 000 g, czyli 20 kg. Taki rezultat jest spójny z poprawnym przeskalowaniem danych z receptury i z masą jednostkową jaja.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?
- 200 sztuk – odpowiada masie jaj 10 kg; typowy błąd to pominięcie części skali (np. potraktowanie 100 kg jak 50 kg) lub błąd w dzieleniu.
- 300 sztuk – daje 15 kg jaj; często wynika z błędnej proporcji (np. pomylenie współczynnika skali) albo z nieuważnego przepisania danych.
- 600 sztuk – daje 30 kg jaj; to zwykle efekt przeskalowania "za dużo" (np. mnożenie przez 150 zamiast 100) lub pomylenia masy jednego jaja.
Wskazówka egzaminacyjna: po obliczeniu zawsze wykonaj kontrolę sensowności: pomnóż liczbę jaj przez 50 g i sprawdź, czy otrzymana masa jaj zgadza się z tym, co wynika z receptury po przeskalowaniu.
