KWALIFIKACJA SPC3 - CZERWIEC 2020

PYTANIE NR 16.
Korzystając z receptury przedstawionej w tabeli, oblicz zużycie cukru kryształu potrzebnego do wyprodukowania 20 sztuk wyrobu.
Ilustracja przedstawia tabelę z recepturą na 10 sztuk chałek, co jest związane z kwalifikacją zawodową piekarza
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Zużycie cukru oblicza się przez przeliczenie receptury z tabeli na planowaną wielkość produkcji.
Najpierw ustala się, dla ilu sztuk podano ilość cukru w recepturze bazowej, a następnie skaluje proporcję do 20 sztuk, zachowując te same jednostki. Po takim przeliczeniu otrzymuje się 700 g.

Pełne wyjaśnienie:

W tego typu zadaniach kluczowa jest zasada proporcjonalności: jeśli receptura w tabeli określa zużycie surowców dla pewnej liczby sztuk (albo dla określonej partii), to dla innej liczby sztuk zużycie rośnie lub maleje w tym samym stosunku.

Poprawna procedura jest zawsze podobna:

  • Krok 1: odczytaj z tabeli, jaka ilość "cukru kryształu" przypada na recepturę bazową oraz na jaką liczbę sztuk (lub jaką wielkość partii) ta receptura jest podana.
  • Krok 2: wyznacz współczynnik skalowania do 20 sztuk (np. gdy receptura jest na 10 sztuk, współczynnik wynosi 20/10 = 2).
  • Krok 3: pomnóż ilość cukru z receptury bazowej przez współczynnik skalowania i upewnij się, że wynik jest w gramach.

Odpowiedź "700 g" jest poprawna, ponieważ wynika z prawidłowego przeskalowania ilości cukru z tabeli do produkcji 20 sztuk wyrobu.

Pozostałe propozycje są typowe dla błędów rachunkowych:

  • "350 g" zwykle oznacza, że pozostano przy wartości dla mniejszej liczby sztuk (np. dla partii bazowej) i nie wykonano skalowania do 20 sztuk.
  • "600 g" sugeruje użycie niewłaściwego współczynnika (np. przeliczenie na 18 zamiast 20 sztuk albo błąd w odczycie, dla ilu sztuk jest receptura bazowa).
  • "100 g" jest charakterystyczne dla pomylenia jednostek lub pominięcia większości składnika (np. wzięcia wartości cząstkowej z tabeli zamiast pełnego zużycia cukru).

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze dopisz sobie krótko "receptura na … szt." i "produkcja na 20 szt.", a dopiero potem wykonuj działania. To ogranicza ryzyko pomylenia współczynnika przeliczenia.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Ustal, na ile sztuk podana jest receptura w tabeli, a potem policz współczynnik skalowania: 20 / liczba_sztuk_bazowa. Następnie pomnóż ilość cukru z tabeli przez ten współczynnik i zostaw wynik w gramach (lub zamień jednostki na końcu).
Receptura opisuje stałe proporcje surowców, które zapewniają powtarzalną jakość wyrobu. Gdy zmieniasz liczbę sztuk, zachowujesz te same proporcje, więc każde zużycie surowca rośnie lub maleje wprost proporcjonalnie do wielkości produkcji.
Najbezpieczniej policzyć "na 1 sztukę", a dopiero potem przemnożyć przez 20. Czyli: ilość cukru z tabeli dzielisz przez liczbę sztuk, na którą jest receptura, otrzymujesz zużycie na 1 sztukę i mnożysz przez 20.
Najczęstsze pomyłki to: brak sprawdzenia, na ile sztuk jest receptura bazowa, użycie złego współczynnika (np. 2 zamiast 1,5), pomylenie jednostek (g i kg) oraz przepisanie nie tej wartości z tabeli (np. z innego wiersza lub kolumny).
Nie zawsze. Jeśli odpowiedzi są w gramach, najwygodniej liczyć cały czas w gramach. Zamiana na kilogramy jest potrzebna wtedy, gdy receptura jest podana w kg lub gdy wynik wychodzi duży i chcesz go podać w kg. Ważna jest konsekwencja jednostek.
Zrób kontrolę "rzędu wielkości": jeśli po przeliczeniu na 1 sztukę wychodzi skrajnie mało lub skrajnie dużo cukru w porównaniu do typu wyrobu, prawdopodobnie pomyliłeś współczynnik lub jednostki. Warto też sprawdzić, czy wynik rośnie, gdy rośnie liczba sztuk.
To standardowy cukier spożywczy w postaci kryształków (cukier biały/granulowany) stosowany do ciast i wyrobów słodkich. W zadaniach egzaminacyjnych traktuje się go jako konkretny surowiec, którego ilość należy odczytać z tabeli i przeliczyć na daną liczbę sztuk.
"Na sztukę" jest wygodne, gdy w zadaniu zmienia się liczba wyrobów (np. 20 sztuk) i chcesz uniknąć pomyłek. "Na partię" bywa praktyczne w zakładzie, gdy przygotowuje się całe miesienia/zaroby. Metoda jest równoważna, jeśli zachowasz proporcje.
Najważniejsze są dwie informacje: ilość "cukru kryształu" w recepturze bazowej oraz to, do czego odnosi się receptura (liczba sztuk albo wielkość partii). Bez drugiej informacji nie da się poprawnie wyznaczyć współczynnika przeliczenia na 20 sztuk.
Ćwicz na wielu tabelach recepturowych: odczyt wiersza właściwego surowca, ustalanie podstawy (na ile sztuk/partię), a potem szybkie skalowanie do nowej wielkości. Zawsze zapisuj współczynnik przeliczenia i jednostki. To zmniejsza liczbę błędów na egzaminie.
info

Statystycznie 44% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Eksperci podkreślają: "Po takim przeliczeniu otrzymuje się 700 g."

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z technologii piekarstwa dotyczące receptur i przeliczania na liczbę sztuk
  • Zestawy zadań rachunkowych: skalowanie receptur (g/kg, porcja/partia)
  • Karty technologiczne i przykładowe receptury szkolne (ćwiczenia w odczycie tabel)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego