W toczeniu gwintów posuw narzędzia na jeden obrót wrzeciona musi być równy skokowi gwintu p. Wynika to z geometrii gwintu: po wykonaniu pełnego obrotu przedmiot ma "przesunąć się" względem narzędzia dokładnie o jedną działkę skoku, aby powstała prawidłowa helisa.
Dlatego posuw minutowy vf (w mm/min) oblicza się jako iloczyn:
vf = p · n
- p – skok gwintu w mm (odczytany ze wskazania na wyświetlaczu układu pomiarowego tokarki),
- n – prędkość obrotowa wrzeciona w obr/min.
W tym zadaniu n = 300 obr/min, a prawidłowy wynik 450 mm/min oznacza, że skok odczytany z wyświetlacza wynosi p = 450/300 = 1,5 mm. Podstawiając do wzoru:
vf = 1,5 mm · 300 obr/min = 450 mm/min.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?
- 200 mm/min dawałoby skok p = 200/300 ≈ 0,67 mm – to inna wartość niż wskazana na wyświetlaczu, a gwint miałby niewłaściwy skok.
- 300 mm/min odpowiadałoby skokowi p = 1,0 mm – typowy błąd polega na założeniu "okrągłego" skoku bez odczytu z urządzenia.
- 150 mm/min odpowiadałoby skokowi p = 0,5 mm – często wynika to z pomylenia posuwu minutowego z posuwem na obrót lub z niepoprawnego przeliczenia.
Wskazówka egzaminacyjna: zawsze sprawdź jednostki. Jeśli p jest w mm, a n w obr/min, to wynik automatycznie będzie w mm/min. To szybka kontrola, czy nie pomylono np. obr/min z obr/s.
