KWALIFIKACJA CES4 - STYCZEŃ 2019

PYTANIE NR 12.
Korzystając z zamieszczonego wykresu trójkąta barw w układzie CIE XYZ określ, jakiego koloru jest szkło, dla którego zmierzona długość fali wynosi 535 nm?
Ilustracja przedstawia wykres trójkąta barw w układzie CIE XYZ, który jest używany do określania kolorów w przestrzeni barw.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Długość fali 535 nm leży w zakresie barw zielonych widma światła widzialnego (w przybliżeniu ok. 495–570 nm). Dlatego szkło, dla którego odczytano 535 nm jako dominującą długość fali, będzie postrzegane jako zielone. Pozostałe barwy odpowiadają innym zakresom długości fali.

Pełne wyjaśnienie:

W kolorymetrii długość fali światła widzialnego można w przybliżeniu powiązać z barwą widmową. Wartość 535 nm znajduje się w obszarze, który typowo odpowiada barwie zielonej. Dlatego odpowiedź "Zielonego." jest właściwa.

W praktyce (także w technologii szkła) taka informacja może pochodzić z odczytu z wykresu barw lub z interpretacji wyników pomiaru (np. gdy podaje się dominującą długość fali). Należy pamiętać, że nie wszystkie barwy da się opisać jedną długością fali (np. purpury są barwami niewidmowymi), ale dla barw widmowych skojarzenie długości fali z kolorem jest zasadne.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • "Żółtego." – żółty odpowiada zwykle dłuższym falom niż 535 nm (bliżej części widma przechodzącej w pomarańcz i czerwień). Wybór żółtego bywa skutkiem intuicyjnego mylenia "zielono-żółtego" odcienia z czystą zielenią.
  • "Pomarańczowego." – pomarańczowy leży jeszcze dalej w kierunku dłuższych fal niż żółty, więc 535 nm jest dla niego zbyt małe. Częsty błąd to traktowanie wszystkich "ciepłych" barw jako sąsiadujących z zielenią.
  • "Czerwonego." – czerwień jest związana z najbardziej długofalową częścią widma widzialnego, znacznie powyżej 535 nm. Ten wybór zwykle wynika z braku orientacji w kolejności barw widma lub pomylenia jednostek.

Wskazówka egzaminacyjna: jeżeli nie pamiętasz dokładnych granic, zapamiętaj kolejność widma (fiolet → niebieski → zielony → żółty → pomarańczowy → czerwony) oraz to, że wraz ze wzrostem długości fali przechodzimy w stronę barw "cieplejszych".

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
535 nm to wartość z zakresu światła widzialnego, która w przybliżeniu odpowiada barwie zielonej. W zadaniach egzaminacyjnych taka liczba zwykle oznacza dominującą długość fali lub punkt odniesienia do odczytu z wykresu barw.
Można użyć orientacyjnych zakresów widma: fiolet/niebieski to krótsze fale, zielony to środek, a żółty–czerwony to dłuższe fale. W praktyce zapamiętaj kierunek: im większa długość fali, tym "cieplejsza" barwa (żółty, pomarańczowy, czerwony).
Żółty leży w widmie dalej w stronę dłuższych fal niż zielony. Wartość 535 nm znajduje się jeszcze w obszarze zieleni, zanim przejdzie w żółć. Błąd wynika często z kojarzenia barwy "żółto-zielonej" z samym żółtym.
Zakresy są przybliżone, ale pomocne: niebieski ma krótsze fale, zielony jest pośrodku, a żółty i czerwony są po stronie dłuższych fal. Na egzaminie najważniejsze jest poprawne przypisanie kolejności barw do rosnącej długości fali.
Nie. Jedna długość fali opisuje barwy widmowe (pojedyncze składowe widma). Barwy typu purpurowego są niewidmowe i powstają z mieszanin, więc nie mają jednej "swojej" długości fali. W zadaniu 535 nm odnosi się do barwy widmowej.
Wykres barw pozwala powiązać wyniki pomiaru (np. współrzędne barwy lub dominantę) z postrzeganym odcieniem. W kontroli jakości szkła ułatwia to porównanie partii produkcyjnych i wykrywanie odchyleń barwy wynikających z domieszek lub warunków topienia.
Najczęstsze błędy to: pomylenie osi i skali, odczyt z niewłaściwego obszaru diagramu, utożsamienie diagramu z prostą "linią długości fali" oraz wybór odpowiedzi na podstawie intuicji zamiast faktycznego odczytu. Pomaga spokojne sprawdzenie, gdzie leży dana wartość.
Barwę mierzy się m.in. podczas kontroli jakości wyrobów bezbarwnych i barwionych, przy wdrażaniu nowych receptur, w ocenie wpływu zanieczyszczeń surowców oraz przy porównywaniu partii produkcyjnych. Celem jest utrzymanie stałego odcienia i parametrów optycznych.
Pomarańczowy i czerwony znajdują się po stronie dłuższych długości fali niż zielony. Skoro 535 nm jest w środkowej części widma, to nie może odpowiadać barwom z końca widma. To typowy błąd wynikający z braku orientacji w kolejności barw.
Naucz się kolejności barw widma i orientacyjnie, gdzie leżą: niebieski, zielony, żółty, czerwony. Poćwicz odczyt z diagramów barw na kilku przykładach. Na egzaminie najpierw ustal, czy pytanie dotyczy barwy widmowej (długość fali), czy współrzędnych barwy.
info

Około 40% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Eksperci podkreślają: "Długość fali 535 nm leży w zakresie barw zielonych widma światła widzialnego (w przybliżeniu ok. 495–570 nm)."

Źródła:

  • Wikipedia: "Visible spectrum" (zakresy długości fali dla barw widmowych) https://en.wikipedia.org/wiki/Visible_spectrum - dostęp 2026-02-27
  • Wikipedia: "Chromaticity" (diagram chromatyczności, kontekst CIE i barw) https://en.wikipedia.org/wiki/Chromaticity - dostęp 2026-02-27
  • Encyklopedia PWN: hasło "widmo światła" (ogólne informacje o widmie i długości fali) https://encyklopedia.pwn.pl/haslo/widmo-swiatla;3996933.html - dostęp 2026-02-27

Materiały:

  • Podstawowe materiały dydaktyczne z kolorymetrii (barwa, widmo, długość fali)
  • Opracowania o diagramie chromatyczności CIE 1931 i barwach widmowych
  • Instrukcje producentów spektrofotometrów dotyczące interpretacji wyników barwy

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego