KWALIFIKACJA SPC3 - STYCZEŃ 2022

PYTANIE NR 16.
Korzystając z zamieszczonej w tabeli receptury na chałki oblicz, ile cukru zużywa się do produkcji 50 sztuk wyrobu.
Ilustracja przedstawia tabelę z recepturą na chałki, która jest częścią pytania egzaminacyjnego związanego z kwalifikacją
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Aby obliczyć zużycie cukru na 50 sztuk chałek, trzeba przeliczyć recepturę proporcjonalnie.
Najpierw wyznacza się ilość cukru przypadającą na 1 sztukę (na podstawie danych z tabeli), a następnie mnoży przez 50. Wynik 1750 g odpowiada 35 g cukru na 1 sztukę (1750/50).

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniach recepturowych w piekarstwie najczęściej stosuje się proporcję prostą: jeśli zwiększamy liczbę wyrobów, to zużycie surowców rośnie w tym samym stosunku.

Jak wykonać obliczenie:

  • Odczytaj z tabeli, na jaką liczbę sztuk podana jest receptura (lub jaka jest wydajność partii) oraz ile cukru przewidziano w tej recepturze.
  • Oblicz zużycie cukru na 1 sztukę: (cukier z tabeli) / (liczba sztuk z tabeli).
  • Przelicz na 50 sztuk: (cukier na 1 sztukę) × 50.
  • Sprawdź jednostki i zapisz wynik w gramach, tak jak w odpowiedziach.

Odpowiedź 1750 g jest spójna z zasadą proporcji: oznacza to, że na 1 chałkę wypada 35 g cukru (bo 1750 g ÷ 50 = 35 g). Taki "test sensowności" pomaga szybko wychwycić pomyłki rachunkowe i błędy w dopisywaniu zer.

Dlaczego pozostałe wartości są błędne:

  • 600 g i 350 g zwykle wynikają z pominięcia części przeliczenia (np. błędnego podziału przez niewłaściwą liczbę sztuk) albo z odczytu innej kolumny/wiersza tabeli.
  • 1250 g bywa skutkiem niewłaściwego współczynnika skali (np. przeliczenia na inną liczbę sztuk niż 50) lub zaokrągleń zastosowanych w złym miejscu.

Na egzaminie warto zawsze policzyć w dwóch krokach (na 1 sztukę, potem na 50) i na końcu sprawdzić, czy wynik "na sztukę" wygląda realistycznie dla danej receptury.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Stosuje się proporcję prostą. Najpierw ustalasz, ile cukru przypada na 1 sztukę: cukier z receptury ÷ liczba sztuk z receptury. Potem mnożysz przez potrzebną liczbę sztuk, np. 50. Na końcu sprawdzasz jednostki (g/kg) i zapis.
Ponieważ zużycie surowców rośnie liniowo wraz z liczbą wyrobów: dwa razy więcej sztuk to (w założeniu) dwa razy więcej składników. Wyjątkiem mogą być straty technologiczne lub zaokrąglenia, ale w typowych zadaniach egzaminacyjnych przyjmuje się przeliczanie proporcjonalne.
Wyznacz współczynnik skali: 50 ÷ (liczba sztuk z tabeli). Następnie pomnóż ilość cukru z tabeli przez ten współczynnik. To najszybsza metoda, gdy wszystkie składniki są podane dla jednej partii produkcyjnej.
Zrób kontrolę "na sztukę": podziel wynik przez 50 i oceń, czy wychodzi rozsądna ilość cukru na jedną chałkę. Taki test pomaga wykryć błędy w zerach, pomylenie jednostek albo wybór złej wartości z tabeli.
Najczęściej: pomylenie g z kg (np. 1,75 kg zapisane jako 175 g albo 17500 g) oraz nieuważne dopisanie zera przy mnożeniu. Warto zapisać wynik w gramach dopiero na końcu i pamiętać, że 1 kg = 1000 g.
Tak, to poprawne, jeśli robisz to konsekwentnie. Możesz przeliczyć na 1 sztukę lub na "wygodną" liczbę (np. 10), a potem przeskalować do 50. Ważne, by zachować proporcję prostą i nie mieszać różnych podstaw obliczeń.
Trzeba znaleźć informację o wydajności receptury: bywa podana jako liczba sztuk, masa ciasta, masa kęsa lub liczba porcji. Do przeliczeń na sztuki potrzebujesz jednoznacznej liczby wyrobów dla tej receptury (albo danych pozwalających ją wyliczyć).
W praktyce zakładowej często uwzględnia się straty (np. na dzieleniu, obróbce, wypieku), ale w wielu zadaniach egzaminacyjnych nie ma o nich mowy, więc nie należy ich dopisywać "z głowy". Jeśli straty są istotne, muszą być podane w treści lub tabeli.
Potrzebujesz: ilości cukru w recepturze oraz informacji, na ile sztuk (lub jaką wydajność w sztukach) ta receptura jest przewidziana. Bez tych dwóch elementów nie da się wykonać jednoznacznego przeliczenia, bo nie znasz skali produkcji.
Ćwicz schemat: na 1 sztukę albo współczynnik skali i dopiero potem wynik końcowy. Rób kontrolę jednostek (g/kg) i test sensowności "na sztukę". Warto rozwiązać kilka zadań na różne wyroby (bułki, chałki, chleby), aby utrwalić nawyk.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 59% zdających egzamin. średnie

Eksperci podkreślają: "Wynik 1750 g odpowiada 35 g cukru na 1 sztukę (1750/50)."

Materiały:

  • podręczniki i zeszyty ćwiczeń z technologii piekarstwa (dział: receptury i przeliczenia)
  • materiały szkolne z matematyki zawodowej: proporcje, procenty, jednostki
  • instrukcje zakładowe/standardy recepturowe stosowane w pracowni piekarskiej

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego