KWALIFIKACJA ROL5 - STYCZEŃ 2023

PYTANIE NR 35.
Koszt całkowity produkcji 1 tony kapusty kiszonej wynosi 2000 zł. Koszty pośrednie wynoszą 500 zł. Ile wynoszą koszty bezpośrednie na 1 kg produktu?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Koszty bezpośrednie oblicza się jako różnicę: koszt całkowity minus koszty pośrednie. Zatem 2000 zł − 500 zł = 1500 zł na 1 tonę. Ponieważ 1 t = 1000 kg, koszt bezpośredni na 1 kg wynosi 1500/1000 = 1,50 zł/kg.

Pełne wyjaśnienie:

W rachunku kosztów produkcji rolniczej koszt całkowity jest sumą dwóch grup: kosztów bezpośrednich (związanych wprost z wytworzeniem produktu, np. surowiec, materiały, robocizna przy kiszeniu) oraz kosztów pośrednich (ogólnych, np. energia, amortyzacja, administracja).

Skoro podano, że koszt całkowity produkcji 1 tony kapusty kiszonej wynosi 2000 zł, a koszty pośrednie 500 zł, to koszty bezpośrednie na 1 tonę wyznacza się przez odjęcie:

koszty bezpośrednie = 2000 zł − 500 zł = 1500 zł (na 1 tonę).

Następnie trzeba policzyć koszt bezpośredni w przeliczeniu na 1 kg. Kluczowa jest jednostka: 1 tona = 1000 kg. Dzielimy więc koszt dla 1 tony przez 1000:

1500 zł / 1000 kg = 1,50 zł/kg.

Dlatego poprawna jest odpowiedź "1,50 zł". Pozostałe wartości są typowymi pomyłkami:

  • "2,00 zł" odpowiadałoby 2000 zł/1000 kg, czyli kosztowi całkowitemu na kg, a nie bezpośredniemu.
  • "1,00 zł" może wynikać z błędnego odejmowania lub błędnego dzielenia (np. użycia niewłaściwej masy).
  • "2,50 zł" mogłoby wynikać z dodania kosztów zamiast odjęcia albo z pomylenia, co jest kosztem pośrednim.

Umiejętność takiej kalkulacji jest praktyczna: pomaga rolnikowi ocenić opłacalność produkcji i ustalić cenę, która pokryje koszty oraz zapewni marżę.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Koszty bezpośrednie to wydatki, które można jednoznacznie przypisać do konkretnego produktu (np. kapusty kiszonej). Obejmują zwykle surowce, materiały, opakowania oraz robociznę związaną bezpośrednio z wytworzeniem danej partii produktu.
Koszty pośrednie to koszty ogólne funkcjonowania (np. energia, woda, amortyzacja, administracja), które nie dotyczą tylko jednego produktu. Jeśli znasz koszt całkowity i koszty pośrednie, odejmujesz je, aby wyznaczyć część kosztu przypadającą na koszty bezpośrednie.
Stosujesz prostą zależność: koszt całkowity = koszty bezpośrednie + koszty pośrednie. Po przekształceniu: koszty bezpośrednie = koszt całkowity − koszty pośrednie. Potem możesz przeliczyć wynik na 1 kg lub inną jednostkę.
Najpierw upewnij się co do jednostek: 1 t = 1000 kg. Jeśli koszt dotyczy 1 tony, to koszt na 1 kg otrzymasz dzieląc przez 1000. To typowy krok w zadaniach o koszcie jednostkowym w zł/kg.
To częsta pułapka wynikająca z "zakotwiczenia" na koszcie całkowitym. 2000 zł/1000 kg = 2,00 zł/kg daje koszt całkowity na kg, ale pytanie dotyczy kosztów bezpośrednich, więc trzeba wcześniej odjąć koszty pośrednie.
W praktyce do kosztów bezpośrednich można zaliczyć m.in. kapustę świeżą jako surowiec, sól, ewentualne dodatki, opakowania (worki, beczki), a także robociznę wykonywaną przy przygotowaniu i prowadzeniu procesu kiszenia.
Koszty pośrednie to zwykle koszty ogólne: energia elektryczna, woda, ogrzewanie, amortyzacja urządzeń i pomieszczeń, koszty napraw, koszty administracyjne. Nie są "wprost w produkcie", ale wpływają na koszt całkowity.
Najczęstszy mechanizm błędu to pominięcie faktu, że tona ma 1000 kg, albo nieświadome użycie zł/t zamiast zł/kg. Pomaga zapisanie jednostek przy każdym działaniu: zł/t → po podzieleniu przez kg powinno wyjść zł/kg.
Nie zawsze. Odejmujesz je tylko wtedy, gdy pytanie dotyczy kosztów bezpośrednich, a podany jest koszt całkowity i wartość kosztów pośrednich. Jeśli pytanie dotyczy kosztu całkowitego na kg, wtedy nie odejmujesz niczego.
Ćwicz schemat: 1) rozpoznaj, czy liczysz koszt całkowity, bezpośredni czy pośredni, 2) wykonaj właściwe dodawanie/odejmowanie, 3) dopiero na końcu przelicz na jednostkę (kg, t, szt.). Zawsze dopisuj jednostki przy obliczeniach.
info

Statystycznie 56% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Koszty bezpośrednie oblicza się jako różnicę: koszt całkowity minus koszty pośrednie."

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z rachunku kosztów / rachunkowości zarządczej w rolnictwie (koszty bezpośrednie i pośrednie)
  • Materiały dydaktyczne do kwalifikacji dotyczące kalkulacji kosztów produkcji i kosztu jednostkowego
  • Zestawy zadań rachunkowych: przeliczanie jednostek i kalkulacje zł/kg, zł/szt.

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego