W rachunku kosztów produkcji rolniczej koszt całkowity jest sumą dwóch grup: kosztów bezpośrednich (związanych wprost z wytworzeniem produktu, np. surowiec, materiały, robocizna przy kiszeniu) oraz kosztów pośrednich (ogólnych, np. energia, amortyzacja, administracja).
Skoro podano, że koszt całkowity produkcji 1 tony kapusty kiszonej wynosi 2000 zł, a koszty pośrednie 500 zł, to koszty bezpośrednie na 1 tonę wyznacza się przez odjęcie:
koszty bezpośrednie = 2000 zł − 500 zł = 1500 zł (na 1 tonę).
Następnie trzeba policzyć koszt bezpośredni w przeliczeniu na 1 kg. Kluczowa jest jednostka: 1 tona = 1000 kg. Dzielimy więc koszt dla 1 tony przez 1000:
1500 zł / 1000 kg = 1,50 zł/kg.
Dlatego poprawna jest odpowiedź "1,50 zł". Pozostałe wartości są typowymi pomyłkami:
- "2,00 zł" odpowiadałoby 2000 zł/1000 kg, czyli kosztowi całkowitemu na kg, a nie bezpośredniemu.
- "1,00 zł" może wynikać z błędnego odejmowania lub błędnego dzielenia (np. użycia niewłaściwej masy).
- "2,50 zł" mogłoby wynikać z dodania kosztów zamiast odjęcia albo z pomylenia, co jest kosztem pośrednim.
Umiejętność takiej kalkulacji jest praktyczna: pomaga rolnikowi ocenić opłacalność produkcji i ustalić cenę, która pokryje koszty oraz zapewni marżę.