Koszty można klasyfikować m.in. według reakcji na zmianę wielkości działalności (np. wolumenu produkcji): na koszty stałe i koszty zmienne.
Koszt stały (w ujęciu krótkookresowym i w określonym przedziale działalności) to taki koszt, którego poziom nie zmienia się wraz ze wzrostem lub spadkiem produkcji. Przykładem są obciążenia związane z samym posiadaniem zasobu (budynku, powierzchni, infrastruktury), które trzeba ponosić niezależnie od tego, czy przedsiębiorstwo wytwarza dużo czy mało.
Dlatego prawidłową odpowiedzią jest: podatek od nieruchomości – jest to koszt, który co do zasady wynika z faktu posiadania nieruchomości, a nie z bieżącego zużycia materiałów czy intensywności produkcji.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?
- Koszt zużytej wody przemysłowej – jest typowym kosztem zmiennym, bo rośnie wraz ze zużyciem, a to zwykle zwiększa się przy większej produkcji.
- Koszt zużytych materiałów produkcyjnych – to klasyczny koszt zmienny (im więcej wyrobów, tym więcej materiału zużyto).
- Wynagrodzenie pracowników produkcyjnych – w wielu zadaniach egzaminacyjnych traktuje się je jako koszt zmienny (np. akord, nadgodziny, zależność od liczby roboczogodzin). W praktyce część płac może mieć element stały, ale w typowej klasyfikacji dla prostych przykładów egzaminacyjnych płace produkcyjne wiąże się z wolumenem wytwarzania.
Wskazówka egzaminacyjna: gdy w odpowiedzi pojawia się zużycie (materiałów, wody, energii), najczęściej oznacza to koszt zmienny. Gdy koszt wynika z posiadania zasobu (np. podatek od nieruchomości), częściej jest kosztem stałym.