Kosztorys zamienny jest dokumentem rozliczeniowym sporządzanym wtedy, gdy w toku realizacji inwestycji okazuje się, że roboty objęte umową muszą zostać wykonane w innej ilości (np. po obmiarze wychodzi większy lub mniejszy zakres) albo – w praktyce – w zmienionej technologii, co wpływa na pozycje kosztorysowe i wartość wynagrodzenia.
Dlaczego poprawna jest odpowiedź: "robót, których ilość uległa zmianie w stosunku do przewidzianych w umowie" – to klasyczna sytuacja, dla której wykonawca przygotowuje kosztorys zamienny: koryguje rozliczenie do faktycznych ilości wynikających z dokumentacji budowy (np. książki obmiaru) i odnosi się do zakresu przewidzianego kontraktem.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne:
- "robót nieobjętych umową" – to nie jest zakres kosztorysu zamiennego. Roboty spoza umowy kwalifikuje się jako roboty dodatkowe/uzupełniające i wycenia odrębnym kosztorysem oraz procedurą uzgodnienia.
- "zmian cen materiałów" – sama zmiana cen rynkowych materiałów nie oznacza zmiany ilości robót. Taki problem rozwiązuje się mechanizmami waloryzacji lub zapisami umownymi, a nie kosztorysem zamiennym dotyczącym zakresu robót.
- "gdy zlecenie robót przekazano innemu wykonawcy" – zmiana podmiotu wykonującego prace nie definiuje kosztorysu zamiennego; to zagadnienie organizacyjno-kontraktowe, niezwiązane z istotą dokumentu, jakim jest rozliczenie zmienionych ilości/technologii robót objętych umową.
Wskazówka egzaminacyjna: zapamiętaj rozróżnienie: zamienny = korekta ilości/technologii robót z umowy; dodatkowy = nowe roboty spoza umowy; waloryzacja = zmiana cen, nie zakresu.
