KWALIFIKACJA ROL5 - CZERWIEC 2016

PYTANIE NR 37.
Koszty całkowite produkcji 1 tony pszenicy ozimej w gospodarstwie wynoszą 500 zł. Koszty stałe stanowią 10% kosztów całkowitych. Ile wynoszą koszty stałe produkcji 100 ton pszenicy?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Koszty stałe to 10% kosztów całkowitych. Dla 1 tony: 10% z 500 zł = 50 zł. Dla 100 ton koszty stałe wyniosą 100 × 50 zł = 5 000 zł. Pozostałe 90% to koszty zmienne i w tym obliczeniu nie jest potrzebne.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniu podano, że koszty całkowite produkcji 1 tony wynoszą 500 zł, a koszty stałe stanowią 10% kosztów całkowitych. Oznacza to, że z każdych 500 zł przypadających na 1 tonę, stała (niezależna od wielkości produkcji w danym zakresie) część kosztu to 10% tej kwoty.

Krok 1: oblicz koszty stałe na 1 tonę

10% z 500 zł = 0,10 × 500 zł = 50 zł na 1 tonę.

Krok 2: przelicz na 100 ton

Skoro na 1 tonę przypada 50 zł kosztów stałych, to na 100 ton przypada: 100 × 50 zł = 5 000 zł.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • "4 000 zł" i "6 000 zł" to typowe wyniki zgadywania lub pomyłek w mnożeniu/procentach (np. błędne policzenie 10% jako 40 lub 60 zł na tonę).
  • "3 000 zł" może wynikać z pomylenia 10% z 6% lub z nieprawidłowego odjęcia zamiast policzenia procentu.

Wskazówka egzaminacyjna: przy zadaniach o kosztach stałych i zmiennych zawsze pilnuj jednostek: najpierw policz wartość na 1 jednostkę produktu (tu: 1 tona), a dopiero potem przemnóż przez liczbę jednostek (tu: 100 ton). To ogranicza ryzyko pomieszania wielkości.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najprościej zamienić procent na ułamek dziesiętny: 10% = 0,10. Potem mnożysz: 0,10 × 500 zł = 50 zł. Alternatywnie można podzielić 500 zł przez 10, bo 10% to jedna dziesiąta całości.
Koszty stałe to wydatki, które w krótkim okresie nie zależą bezpośrednio od wielkości produkcji, np. część amortyzacji, ubezpieczenia czy stałe opłaty. W kalkulacji jednostkowej "rozsmarowują się" na liczbę wyprodukowanych ton.
Bo podane 500 zł dotyczy 1 tony. Najpierw wyznaczasz część stałą przypadającą na tę jednostkę (10% z 500 zł), a dopiero potem mnożysz przez 100 ton. Dzięki temu nie mieszasz procentów z ilością produktu.
Koszty zmienne zależą od skali produkcji (np. materiał siewny, nawozy, środki ochrony, paliwo). W tym zadaniu nie są potrzebne, bo pytanie dotyczy wyłącznie kosztów stałych (10% kosztów całkowitych).
Nie. 10% to wartość przyjęta wyłącznie w treści tego zadania. W praktyce udział kosztów stałych zależy od technologii, parku maszynowego, struktury majątku i organizacji gospodarstwa. Na egzaminie zawsze stosuj procent wskazany w poleceniu.
10% z 500 zł to "jedna dziesiąta", więc 50 zł na tonę. Dla 100 ton mnożysz 50 × 100, czyli dopisujesz dwa zera: 5 000 zł. Szybka kontrola: wynik musi być większy niż 50 i dużo mniejszy niż 50 000.
Najczęstsze to: mylenie 10% z 10 zł, liczenie procentu od niewłaściwej liczby (np. od 100 ton), pomijanie jednostek (zł/t), oraz mnożenie przez 10 zamiast dzielenia przez 10. Pomaga zapisanie działań krok po kroku.
Jeśli masz koszt na 1 tonę, to koszt dla 100 ton to iloczyn: (koszt na 1 t) × 100. W zadaniach procentowych najpierw oblicz część procentową dla 1 t, a dopiero potem przemnóż przez liczbę ton.
Kalkulację kosztów jednostkowych robi się m.in. przed sezonem (plan produkcji i budżet), przy porównaniu technologii (np. różne dawki nawożenia), do wyceny opłacalności kontraktacji oraz do analizy, czy cena sprzedaży pokryje koszty.
Potrzebujesz kosztu całkowitego (lub struktury kosztów) oraz udziału lub wartości kosztów stałych. W praktyce zbiera się dane z rachunkowości gospodarstwa (amortyzacja, ubezpieczenia, opłaty) i rozlicza je na hektary lub tony według przyjętej metody.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 77% zdających egzamin. średnio łatwe

Specjaliści zwracają uwagę: "Koszty stałe to 10% kosztów całkowitych."

Źródła:

  • Wikipedia (PL): Procent — https://pl.wikipedia.org/wiki/Procent (dostęp: 2026-03-01)
  • Wikipedia (PL): Koszty stałe — https://pl.wikipedia.org/wiki/Koszty_sta%C5%82e (dostęp: 2026-03-01)
  • Wikipedia (PL): Koszty zmienne — https://pl.wikipedia.org/wiki/Koszty_zmienne (dostęp: 2026-03-01)

Materiały:

  • Podręczniki i materiały do rachunkowości rolniczej (kalkulacja kosztów, koszty stałe i zmienne)
  • Zadania ćwiczeniowe z procentów (matematyka w obliczeniach ekonomicznych)
  • Arkusze kalkulacyjne (np. Excel/LibreOffice) do budżetowania kosztów jednostkowych i całkowitych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego