KWALIFIKACJA EKA5 - STYCZEŃ 2017

PYTANIE NR 22.
Które koszty ewidencjonowane w podatkowej księdze przychodów i rozchodów nie są kosztami uzyskania przychodów według przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Odsetki od zaległości budżetowych (publicznoprawnych) nie stanowią kosztów uzyskania przychodów, nawet jeśli zostały faktycznie zapłacone i mogą być ujęte w ewidencji. Natomiast wynagrodzenia pracowników, zakup towarów handlowych oraz odsetki od kredytu zaciągniętego na cele działalności co do zasady mogą być kosztem podatkowym, jeśli spełniają warunki ogólne.

Pełne wyjaśnienie:

W podatkowej księdze przychodów i rozchodów można ujmować różne wydatki związane z działalnością, ale nie każdy wydatek zaksięgowany w KPiR jest kosztem uzyskania przychodów (KUP). O tym, czy dany wydatek jest KUP, decydują przepisy podatkowe – w szczególności zasada związku wydatku z przychodem oraz katalog wydatków, których nie zalicza się do kosztów.

Odpowiedź "Zapłacone odsetki od zaległości budżetowych." jest prawidłowa, ponieważ odsetki naliczone z tytułu zaległości wobec państwa (np. zaległości podatkowych lub innych należności publicznoprawnych) są typowym przykładem wydatku wyłączonego z kosztów podatkowych. Ich poniesienie wynika z nieterminowego regulowania zobowiązań, a nie z normalnego działania gospodarczego ukierunkowanego na uzyskanie przychodu.

Pozostałe propozycje nie pasują do pytania, bo dotyczą kosztów, które w standardowych warunkach stanowią element działalności operacyjnej:

  • "Wydatki na wynagrodzenia brutto pracowników." – wynagrodzenia są co do zasady kosztem działalności (przy spełnieniu warunków rozliczenia, np. prawidłowej dokumentacji i zasad ujmowania w czasie).
  • "Zapłacone odsetki od kredytu bankowego." – odsetki od finansowania zewnętrznego mogą być kosztem, jeżeli kredyt służy działalności i nie zachodzą szczególne wyłączenia; kluczowe jest ich gospodarcze uzasadnienie.
  • "Wydatki na zakup towarów handlowych." – zakup towarów przeznaczonych do dalszej odsprzedaży stanowi podstawowy koszt w działalności handlowej i jest typowo ujmowany jako koszt podatkowy.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w odpowiedziach pojawiają się pozycje typu odsetki od zaległości, kary, grzywny, sankcje, warto sprawdzić, czy nie należą do kategorii wydatków, których przepisy podatkowe nie pozwalają zaliczać do KUP.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Koszty uzyskania przychodów to wydatki poniesione w celu osiągnięcia przychodu albo zachowania lub zabezpieczenia źródła przychodów, o ile przepisy nie wyłączają ich z kosztów. W praktyce liczy się związek z działalnością, właściwe udokumentowanie i brak ustawowego zakazu zaliczenia do KUP.
Nie. KPiR jest ewidencją, a o "podatkowości" wydatku decydują przepisy PIT. Można mieć wydatek ujęty w KPiR, który jest NKUP (nie stanowi kosztu uzyskania przychodów), np. ze względu na ustawowe wyłączenie lub brak związku z przychodem.
Odsetki od zaległości budżetowych wynikają z nieterminowego regulowania zobowiązań publicznoprawnych. Taki wydatek ma charakter sankcyjny i nie jest traktowany jako koszt poniesiony w celu uzyskania przychodu. Dlatego przepisy podatkowe wyłączają je z kosztów uzyskania przychodów.
Często tak, o ile kredyt jest związany z działalnością gospodarczą (np. finansuje zakup towaru, maszyn, bieżące potrzeby) i odsetki są prawidłowo udokumentowane. Trzeba jednak uważać na szczególne wyłączenia i zasady rozliczenia w czasie (moment ujęcia kosztu).
Najważniejsze jest źródło odsetek. Odsetki od finansowania działalności (np. kredytu) mogą mieć gospodarcze uzasadnienie. Odsetki od zaległości wobec budżetu (publicznoprawnych) są związane z sankcją za zwłokę, więc zwykle nie zalicza się ich do KUP. Na egzaminie zwracaj uwagę na sformułowanie "zaległości budżetowe".
Wynagrodzenia pracownicze (w tym brutto) są co do zasady kosztem działalności, jeśli wynikają z legalnego zatrudnienia i są właściwie udokumentowane (lista płac, umowa, dowody wypłaty). W praktyce trzeba też pamiętać o zasadach momentu zaliczenia do kosztów oraz o rozliczeniach składek i podatku.
Zwykle tak, bo towary handlowe są kupowane po to, aby je sprzedać i uzyskać przychód. Warunkiem jest związek z działalnością, właściwe dowody zakupu oraz prawidłowe ujęcie w KPiR (w odpowiedniej kolumnie). W szczególnych przypadkach problemem bywa brak dokumentów lub zakup na cele prywatne.
Częsty błąd to założenie, że "skoro jest w KPiR, to jest kosztem podatkowym". Drugi błąd to mylenie pojęć: odsetki od kredytu (często koszt) vs odsetki od zaległości budżetowych (zwykle NKUP). Pomaga nawyk: najpierw sprawdź, czy wydatek nie ma charakteru kary/sankcji.
Gdy w treści pojawiają się sformułowania "nie są kosztami uzyskania przychodów", "wydatki wyłączone", "NKUP", a w odpowiedziach widać kary, grzywny, odsetki od zaległości lub inne sankcje. Wtedy strategia to szybkie odróżnienie kosztów operacyjnych (towary, płace) od wydatków sankcyjnych.
Najskuteczniejsze jest uczenie się na parach porównawczych: "wydatek typowy kosztowy" vs "wydatek sankcyjny/wyłączony". Rób krótkie fiszki z trudnymi kategoriami (odsetki, kary, reprezentacja) i rozwiązuj testy, zaznaczając, dlaczego dana pozycja jest KUP albo NKUP.
info

Około 47% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Eksperci podkreślają: "Odsetki od zaległości budżetowych (publicznoprawnych) nie stanowią kosztów uzyskania przychodów, nawet jeśli zostały faktycznie zapłacone i mogą być ujęte w ewidencji."

Źródła:

  • Ministerstwo Finansów / Krajowa Administracja Skarbowa, Portal Podatkowy – materiały informacyjne dotyczące kosztów uzyskania przychodów w PIT (strony tematyczne) – https://www.podatki.gov.pl/ (dostęp: 2026-02-27)
  • Krajowa Informacja Skarbowa, "Pytania i odpowiedzi"/"Poradniki" dot. PIT i kosztów (materiały informacyjne KAS) – https://www.kis.gov.pl/ (dostęp: 2026-02-27)

Materiały:

  • Aktualny tekst ujednolicony ustawy PIT (dział dotyczący kosztów i wyłączeń)
  • Objaśnienia podatkowe i poradniki KPiR na stronach administracji skarbowej
  • Podręczniki i repetytoria do kwalifikacji EKA.5 z zakresu KPiR i PIT

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego