KWALIFIKACJA EKA4 - CZERWIEC 2006

PYTANIE NR 7.
Koszty poniesione na wytworzenie 80 szt. wyrobów gotowych i 40 szt. produktów niezakończonych przerobionych w 50% wynoszą 2 000 zł. Oblicz jednostkowy techniczny koszt wytworzenia wyrobu gotowego.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Produkcję w toku trzeba przeliczyć na jednostki ekwiwalentne.
Jednostki ekwiwalentne: 80 szt. gotowych + (40 szt. × 50%) = 80 + 20 = 100.
Koszt jednostkowy = 2 000 zł / 100 = 20,00 zł. Pozostałe wyniki wynikają z pominięcia lub błędnego przeliczenia produkcji niezakończonej.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniu podano łączne koszty wytworzenia (2 000 zł) poniesione na:

  • 80 sztuk wyrobów gotowych (zakończonych),
  • 40 sztuk produktów niezakończonych (produkcji w toku), które są przerobione w 50%.

Aby obliczyć jednostkowy koszt wytworzenia wyrobu gotowego w sytuacji, gdy część produkcji nie jest ukończona, stosuje się podejście oparte na jednostkach ekwiwalentnych. Oznacza to, że sztuki w toku nie "ważą" tyle samo co wyroby gotowe, lecz w proporcji do stopnia ich zaawansowania.

Krok 1. Oblicz jednostki ekwiwalentne

  • Wyroby gotowe: 80 szt. = 80 jednostek ekwiwalentnych (100% ukończenia).
  • Produkcja w toku: 40 szt. × 50% = 20 jednostek ekwiwalentnych.

Suma jednostek ekwiwalentnych: 80 + 20 = 100.

Krok 2. Oblicz koszt jednostkowy

Skoro 2 000 zł dotyczy łącznie 100 jednostek ekwiwalentnych, to koszt na 1 jednostkę wynosi:

2 000 zł / 100 = 20,00 zł.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • 25,53 zł – typowy błąd polega na dzieleniu kosztów tylko przez 80 szt. wyrobów gotowych (2 000/80 = 25). Taki wynik ignoruje fakt, że część kosztów "weszła" również w produkcję w toku.
  • 16,67 zł – taki rezultat może wynikać z błędnego dodania 40 szt. w toku jako pełnych sztuk (80+40=120; 2 000/120 ≈ 16,67). To błąd, bo 40 szt. nie jest ukończone, więc nie stanowi 40 pełnych jednostek.
  • 19,00 zł – wynik najczęściej jest efektem nieuzasadnionego zaokrąglenia albo błędnego przeliczenia stopnia przerobu (np. przyjęcia innego procentu lub odjęcia części sztuk zamiast przeliczenia na ekwiwalent).

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w treści pojawia się produkcja niezakończona i procent przerobienia, niemal zawsze pierwszym krokiem jest policzenie jednostek ekwiwalentnych, a dopiero potem podzielenie kosztów przez ich sumę.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Jednostki ekwiwalentne to przeliczenie produkcji w toku na "równoważną" liczbę wyrobów gotowych. Jeśli wyrób jest ukończony w 50%, to 2 takie sztuki odpowiadają 1 sztuce gotowej. Ułatwia to policzenie kosztu jednostkowego, gdy część produkcji nie jest zakończona.
Najpierw policz jednostki ekwiwalentne: wyroby gotowe + (produkcja w toku × % przerobienia). Potem podziel koszty całkowite przez sumę jednostek ekwiwalentnych. To standardowy schemat w zadaniach z kalkulacji podziałowej i wyceny produkcji niezakończonej.
Bo część kosztów została poniesiona także na produkty niezakończone. Jeśli podzielisz łączny koszt tylko przez gotowe sztuki, zawyżysz koszt jednostkowy wyrobów gotowych. Produkcja w toku "zużywa" część kosztów i musi być uwzględniona przez przeliczenie na jednostki ekwiwalentne.
Oznacza, że produkty niezakończone są ukończone w połowie (w sensie poniesionych kosztów przerobu/zaawansowania procesu). W przeliczeniu na jednostki ekwiwalentne każda taka sztuka liczy się jako 0,5 sztuki gotowej. To kluczowa informacja do prawidłowej kalkulacji kosztu jednostkowego.
Najczęściej: (1) traktowanie produkcji w toku jak pełnych sztuk (dodanie 40 zamiast 40×50%), (2) całkowite pominięcie produkcji w toku, (3) błędna interpretacja procentu przerobienia, (4) nieuwaga w sumowaniu jednostek ekwiwalentnych. Warto zawsze rozpisać krok po kroku.
Porównaj wynik z dwoma skrajnymi wariantami: 2 000/80 (gdyby nie było produkcji w toku) oraz 2 000/(80+40) (gdyby produkcja w toku była jak gotowa). Poprawny wynik powinien leżeć pomiędzy tymi wartościami, bo produkcja w toku jest "częściowa", a nie pełna.
Najczęściej na koniec okresu sprawozdawczego (miesiąca/kwartału/roku), gdy trzeba wycenić zapasy: wyroby gotowe i produkcję w toku. Jednostki ekwiwalentne pomagają przypisać koszty do tego, co zakończone, i do tego, co jest jeszcze w procesie, w sposób proporcjonalny.
W zadaniach egzaminacyjnych często tak, bo procent pozwala szybko przeliczyć na jednostki ekwiwalentne. W praktyce stopień zaawansowania może być ustalany różnie (np. według norm, kart pracy, raportów produkcyjnych), ale idea pozostaje ta sama: nieukończone sztuki nie są równe wyrobom gotowym.
To zadanie jest typowe dla kalkulacji w produkcji masowej/procesowej z wykorzystaniem jednostek ekwiwalentnych (często nazywane podejściem do wyceny produkcji w toku). Kluczowe jest uwzględnienie stopnia przerobienia, a następnie obliczenie kosztu jednostkowego przez podział kosztów przez ekwiwalenty.
Ćwicz schematy: produkcja gotowa + produkcja w toku × procent = jednostki ekwiwalentne, potem koszt/ekwiwalenty. Rozwiązuj dużo krótkich zadań na koniec okresu i wycenę zapasów. Zwracaj uwagę na procenty i na to, czy w treści podano stopień przerobu lub inne założenia.
info

Około 53% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Produkcję w toku trzeba przeliczyć na jednostki ekwiwalentne.Jednostki ekwiwalentne: 80 szt."

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Jednostka ekwiwalentna" – https://pl.wikipedia.org/wiki/Jednostka_ekwiwalentna (dostęp: 2026-02-18)
  • Wikipedia (PL): "Koszt wytworzenia" – https://pl.wikipedia.org/wiki/Koszt_wytworzenia (dostęp: 2026-02-18)

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z rachunku kosztów (działy: kalkulacja podziałowa, produkcja masowa, produkcja w toku, jednostki ekwiwalentne)
  • Zbiory zadań rachunkowych dla technika rachunkowości (temat: wycena produkcji niezakończonej)
  • Materiały edukacyjne szkół/OKE dotyczące kalkulacji kosztu wytworzenia i produkcji w toku

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego