KWALIFIKACJA EKA7 - STYCZEŃ 2019

PYTANIE NR 24.
Koszty produkcji podstawowej dwóch wyrobów wyniosły w okresie rozliczeniowym 2 500,00 zł. Na podstawie fragmentu tabeli kalkulacyjnej ustal koszt jednostki współczynnikowej.
Ilustracja przedstawia fragment tabeli kalkulacyjnej, która jest częścią pytania egzaminacyjnego związanego z kwalifikacją
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Koszt jednostki współczynnikowej oblicza się jako iloraz łącznych kosztów produkcji podstawowej i łącznej liczby jednostek współczynnikowych wynikającej z tabeli. Skoro koszty wynoszą 2 500,00 zł, a z tabeli suma jednostek współczynnikowych wynosi 50, to 2 500,00 / 50 = 50,00 zł.

Pełne wyjaśnienie:

W kalkulacji współczynnikowej (gdy wytwarza się kilka wyrobów, ale mają one różną "waga kosztową"), kluczowe jest przeliczenie produkcji na jednostki współczynnikowe. Tabela kalkulacyjna zwykle zawiera: wielkość produkcji poszczególnych wyrobów, przypisane im współczynniki oraz iloczyny, czyli liczbę jednostek współczynnikowych dla każdego wyrobu. Następnie te jednostki się sumuje.

Krok 1: ustalenie łącznej liczby jednostek współczynnikowych
Sumę jednostek współczynnikowych odczytuje się (lub wylicza i sumuje) z tabeli. Z podanego wyniku wynika, że łącznie jest to 50 jednostek współczynnikowych.

Krok 2: obliczenie kosztu jednostki współczynnikowej
Stosuje się wzór:
koszt jednostki współczynnikowej = koszty produkcji podstawowej / liczba jednostek współczynnikowych
Czyli: 2 500,00 zł / 50 = 50,00 zł.

Dlaczego pozostałe kwoty są nieprawidłowe?

  • 90,00 zł oznaczałoby, że łącznych jednostek współczynnikowych jest ok. 27,78 (2 500/90), co nie pasuje do typowej sumy z tabeli (zwykle jest całkowita) i nie zgadza się z odczytem.
  • 125,00 zł dawałoby 20 jednostek współczynnikowych (2 500/125). To częsty błąd, gdy ktoś pomyli sumę jednostek z inną kolumną tabeli lub podzieli przez zaniżoną liczbę.
  • 250,00 zł dawałoby 10 jednostek współczynnikowych (2 500/250). Taki wynik często powstaje po podzieleniu kosztów przez zbyt małą wartość (np. przez liczbę "pozycji" zamiast przez sumę jednostek).

Wskazówka egzaminacyjna: po obliczeniu wykonaj kontrolę: pomnóż uzyskany koszt jednostki współczynnikowej przez sumę jednostek współczynnikowych. Powinieneś wrócić do 2 500,00 zł (z drobnymi różnicami tylko przy zaokrągleniach).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Jednostka współczynnikowa to jednostka przeliczeniowa używana w kalkulacji współczynnikowej, gdy wyroby różnią się "ciężarem" kosztowym. Produkcję różnych wyrobów przelicza się współczynnikami na wspólną miarę, a potem koszty dzieli przez łączną liczbę tych jednostek.
Najpierw z tabeli ustal łączną liczbę jednostek współczynnikowych (zwykle suma iloczynów: ilość wyrobu × współczynnik). Następnie zastosuj wzór: koszt jednostki współczynnikowej = koszty produkcji podstawowej / suma jednostek współczynnikowych. Na końcu wykonaj kontrolę mnożeniem.
Bo liczba wyrobów (np. 2 asortymenty) nie mówi nic o skali produkcji ani o różnicach technologicznych. Współczynniki mają odzwierciedlać, że jeden wyrób może "zużywać" więcej kosztów niż drugi. Dzielenie przez liczbę asortymentów zaniża lub zawyża wynik.
Wykonaj kontrolę rachunkową: pomnóż obliczony koszt jednostki współczynnikowej przez łączną liczbę jednostek współczynnikowych z tabeli. Wynik powinien dać łączne koszty produkcji podstawowej (różnice mogą wynikać jedynie z zaokrągleń).
Najważniejsza jest suma jednostek współczynnikowych (czyli łączna wartość po przeliczeniu produkcji współczynnikami). To właśnie przez tę sumę dzieli się łączne koszty produkcji podstawowej. Same koszty są już podane w treści zadania.
Najczęściej: (1) mylą sumę jednostek współczynnikowych z ilością sztuk, (2) biorą współczynnik zamiast iloczynu, (3) sumują tylko jedną kolumnę tabeli, (4) dzielą koszty przez liczbę wyrobów, a nie przez sumę jednostek, (5) pomijają kontrolę wyniku.
Tak. Jeżeli z tabeli kalkulacyjnej wynika, że łączna liczba jednostek współczynnikowych wynosi 50, to koszt jednej jednostki współczynnikowej jest równy 2 500,00 zł / 50 = 50,00 zł. Kluczowe jest poprawne ustalenie tej sumy z tabeli.
Stosuje się ją w produkcji wieloasortymentowej, gdy wyroby powstają w podobnym procesie, ale różnią się pracochłonnością, materiałochłonnością lub innymi parametrami. Współczynniki pozwalają ująć te różnice i sprawiedliwie rozliczyć koszty wspólne na wyroby.
Jednostka naturalna to np. sztuka, kilogram, metr – realna miara ilości produkcji. Jednostka współczynnikowa to wynik przeliczenia: ilość × współczynnik (względna "waga" kosztowa). W obliczeniu kosztu jednostki współczynnikowej zawsze używasz sumy tych jednostek przeliczeniowych.
Ćwicz schemat: odczyt z tabeli → suma jednostek współczynnikowych → podział kosztów → kontrola wyniku. Przygotuj krótką listę wzorów i rób dużo zadań, w których zmienia się liczba wyrobów i współczynniki. Zwracaj uwagę na to, co dokładnie jest "mianownikiem" w dzieleniu.
info

Statystycznie 49% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że koszt jednostki współczynnikowej oblicza się jako iloraz łącznych kosztów produkcji podstawowej i łącznej liczby jednostek współczynnikowych wynikającej z tabeli.

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z rachunku kosztów: kalkulacja podziałowa i współczynnikowa
  • Zadania praktyczne z arkuszami kalkulacyjnymi: liczenie jednostek współczynnikowych
  • Notatki/ściąga ze wzorami: koszt jednostki współczynnikowej i rozliczenie kosztów na wyroby

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego