KWALIFIKACJA EKA7 - CZERWIEC 2023

PYTANIE NR 26.
Koszty produkcji podstawowej dwóch wyrobów X i Y wyniosły w okresie rozliczeniowym 24 000,00 zł. Na podstawie fragmentu tabeli kalkulacyjnej ustal koszt jednostki współczynnikowej.
Ilustracja przedstawia fragment tabeli kalkulacyjnej, która jest związana z egzaminem zawodowym dla technika ekonomisty,
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Koszt jednostki współczynnikowej w kalkulacji współczynnikowej ustala się jako iloraz: łącznych kosztów produkcji podstawowej oraz sumy jednostek współczynnikowych wynikającej z tabeli (produkcja przeliczona). Po podstawieniu danych z tabeli do wzoru otrzymuje się 480,00 zł.

Pełne wyjaśnienie:

W kalkulacji współczynnikowej kilka wyrobów (np. X i Y) wytwarza się w ramach wspólnego procesu, dlatego ponoszone są koszty wspólne. Aby rozdzielić je na produkty, każdemu wyrobowi przypisuje się współczynnik odzwierciedlający "wagę"/pracochłonność lub inną cechę wpływającą na zużycie zasobów. Na tej podstawie wyznacza się produkcję przeliczoną, czyli liczbę jednostek współczynnikowych.

Krok po kroku procedura jest następująca:

  • Odczytaj z tabeli ilości wyrobów X i Y oraz przypisane im współczynniki.
  • Przelicz ilości na jednostki współczynnikowe (najczęściej: ilość wyrobu × współczynnik).
  • Zsumuj jednostki współczynnikowe dla wszystkich wyrobów – to jest mianownik.
  • Podziel łączne koszty produkcji podstawowej (tu: 24 000,00 zł) przez sumę jednostek współczynnikowych. Otrzymany wynik to koszt 1 jednostki współczynnikowej.

Odpowiedź 480,00 zł jest prawidłowa, ponieważ wynika bezpośrednio z tego podziału po uwzględnieniu danych z tabeli kalkulacyjnej.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • 400,00 zł – typowo wynika z użycia niewłaściwego mianownika (np. pominięcia części jednostek współczynnikowych lub błędnego sumowania).
  • 800,00 zł – często jest skutkiem potraktowania współczynników jak narzutu albo pomylenia kosztu jednostki współczynnikowej z kosztem jednostkowym jednego z wyrobów.
  • 960,00 zł – może wynikać z podwójnego przeliczenia (np. ponownego mnożenia przez współczynnik) albo z błędu skali/zaokrągleń.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze sprawdź, czy obliczasz koszt jednostki współczynnikowej, a nie koszt 1 sztuki X albo Y. Kluczowy jest poprawny odczyt i zsumowanie produkcji przeliczonej z tabeli.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Kalkulacja współczynnikowa to metoda rozliczania kosztów wspólnych na kilka wyrobów, gdy produkty różnią się "wagą" kosztową. Ilości wyrobów przelicza się współczynnikami na produkcję przeliczoną, a następnie dzieli koszty przez sumę jednostek współczynnikowych.
Jednostka współczynnikowa to umowna jednostka produkcji przeliczonej, powstająca po zastosowaniu współczynników do ilości wyrobów. Umożliwia porównanie i zsumowanie różnych produktów w jednym "wspólnym mianowniku", aby podzielić koszty wspólne.
Najpierw przelicz ilości wyrobów na jednostki współczynnikowe (zwykle: ilość × współczynnik), potem zsumuj te jednostki dla wszystkich wyrobów. Na końcu podziel łączne koszty produkcji podstawowej przez tę sumę. Wynik to koszt 1 jednostki współczynnikowej.
24 000 zł to koszty wspólne produkcji podstawowej dla wyrobów X i Y. Nie da się ich przypisać bezpośrednio do jednego wyrobu, więc rozlicza się je na podstawie produkcji przeliczonej. Suma jednostek współczynnikowych jest miarą "łącznej wielkości" produkcji po przeliczeniu.
Potrzebujesz co najmniej: ilości wytworzonych wyrobów X i Y oraz współczynników (albo już obliczonych jednostek współczynnikowych) dla tych wyrobów. Kluczowe jest ustalenie łącznej sumy jednostek współczynnikowych, bo to ona trafia do mianownika.
Nie. Koszt jednostki współczynnikowej dotyczy umownej jednostki produkcji przeliczonej. Dopiero mając ten koszt, można wyznaczać koszt jednostkowy konkretnych wyrobów (X, Y) przez odpowiednie przeliczenie zgodnie ze współczynnikami lub innymi danymi z tabeli.
Najczęściej błędnie sumuje się jednostki współczynnikowe (np. pomija jeden wyrób), myli współczynnik z narzutem, albo oblicza koszt na sztukę X/Y zamiast kosztu 1 jednostki współczynnikowej. Częsty jest też błąd w odczycie danych z tabeli (kolumny/wiersze).
Możesz wykonać kontrolę logiczną: koszt jednostki współczynnikowej musi być dodatni, a po pomnożeniu przez sumę jednostek współczynnikowych powinien odtworzyć łączne koszty (w przybliżeniu, zależnie od zaokrągleń). Jeśli "odtwarza" inną kwotę niż 24 000 zł, to znak błędu.
Stosuje się ją, gdy w jednym procesie powstaje kilka podobnych wyrobów, ale zużywają one zasoby w różnym stopniu (np. różne gramatury, rozmiary, warianty). Współczynniki pozwalają uczciwie rozdzielić koszty wspólne bez potrzeby szczegółowego pomiaru kosztów dla każdej sztuki.
Ćwicz odczyt tabel: oznaczaj, które kolumny są danymi wejściowymi (ilości, współczynniki), a które wynikami (jednostki współczynnikowe). Zawsze zapisuj wzór: koszt jednostki współczynnikowej = koszty / suma jednostek współczynnikowych. Trenuj też kontrolę wyniku przez "odtworzenie" kosztów.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 29% zdających egzamin. bardzo trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że po podstawieniu danych z tabeli do wzoru otrzymuje się 480,00 zł.

Materiały:

  • Podręczniki do rachunku kosztów (dział: kalkulacje podziałowe i współczynnikowe)
  • Zadania maturalne i kwalifikacyjne z kalkulacji współczynnikowej (arkusze ćwiczeniowe)
  • Notatki z lekcji z rachunkowości zarządczej: produkcja przeliczona, współczynniki, koszt jednostkowy

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego