W recepturze materiału lakierniczego poszczególne grupy składników pełnią różne funkcje. Wypełniacze to najczęściej drobno zmielone, stałe substancje mineralne, które nie tworzą same filmu (powłoki), lecz "wypełniają" objętość materiału i modyfikują jego cechy użytkowe.
"Wypełniacze" są właściwą odpowiedzią, ponieważ krzemionka, talk i węglan wapnia (często określany też jako kreda) są klasycznymi przykładami wypełniaczy/ekstenderów. Stosuje się je m.in. do:
- zwiększenia zawartości części stałych i budowania grubości warstwy (ważne w podkładach i masach wypełniających),
- poprawy szlifowalności i "łatwości obróbki" po utwardzeniu,
- regulacji lepkości i reologii (zachowania podczas mieszania i aplikacji),
- wpływu na matowość, twardość i odporność na zarysowania (zależnie od rodzaju i uziarnienia).
Odpowiedź "barwniki" jest błędna, bo barwniki/pigmenty służą przede wszystkim do nadawania barwy i krycia. Choć niektóre wypełniacze mogą mieć barwę (np. biel), ich główna rola w typowych systemach lakierniczych nie polega na barwieniu, tylko na wypełnianiu i modyfikacji właściwości.
Odpowiedź "spoiwa" jest błędna, ponieważ spoiwo (żywica) jest składnikiem, który po wyschnięciu/utwardzeniu tworzy ciągły film i wiąże pigmenty oraz wypełniacze z podłożem. Krzemionka, talk i węglan wapnia nie pełnią roli żywicy filmotwórczej.
Odpowiedź "rozpuszczalniki" jest błędna, gdyż rozpuszczalniki to składniki ciekłe (lotne), odpowiadające za rozcieńczanie, regulację lepkości i odparowanie w procesie schnięcia. Wymienione substancje są ciałami stałymi i w typowej klasyfikacji surowców powłokowych nie są rozpuszczalnikami.
Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w odpowiedziach pojawiają się nazwy minerałów/proszków, najpierw sprawdź, czy nie chodzi o kategorię wypełniaczy, a dopiero potem rozważ pigmenty.
