Kwalifikacje w Zawodzie - Testy zawodowe online | Egzaminy Zawodowe

KWALIFIKACJA EKA2 - CZERWIEC 2013



PYTANIE NR 34.
Kto wydaje zgodę jednorazową na brakowanie dokumentacji niearchiwalnej w archiwum zakładowym?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Zgoda jednorazowa na brakowanie dokumentacji niearchiwalnej ma charakter zewnętrznego nadzoru nad archiwum zakładowym.
W praktyce wydaje ją dyrektor archiwum państwowego właściwego terytorialnie, a nie kierownik jednostki ani organy centralne. To rozdziela przygotowanie brakowania od jego zatwierdzenia.

Pełne wyjaśnienie:

Brakowanie dokumentacji niearchiwalnej w archiwum zakładowym polega na wycofaniu z zasobu i przeznaczeniu do zniszczenia materiałów, które nie mają wartości archiwalnej i których okres przechowywania upłynął. Ponieważ jest to czynność nieodwracalna (po zniszczeniu nie da się odtworzyć akt), procedura wymaga kontroli i zatwierdzenia przez organ nadzoru archiwalnego.

Odpowiedź "Dyrektor właściwego terytorialnie archiwum państwowego" jest poprawna, ponieważ to archiwum państwowe sprawuje nadzór merytoryczny nad archiwami zakładowymi w swoim obszarze właściwości i weryfikuje, czy dokumentacja przeznaczona do brakowania rzeczywiście nie powinna zostać zachowana (np. jako materiały archiwalne) oraz czy została prawidłowo zakwalifikowana.

Pozostałe propozycje są mylące z typowych powodów egzaminacyjnych:

  • "Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego" – na poziomie egzaminu często kusi jako najwyższy organ, ale w procedurach operacyjnych brakowania nie jest typowym podmiotem wydającym jednorazową zgodę dla pojedynczej jednostki.
  • "Naczelny Dyrektor Archiwów Państwowych" – to organ centralny, jednak zgody jednorazowe w sprawach jednostkowych są co do zasady rozstrzygane na poziomie właściwości miejscowej, bliżej nadzorowanej jednostki.
  • "Dyrektor jednostki, w której działa archiwum zakładowe" – dyrektor/kierownik jednostki organizacyjnej odpowiada za organizację archiwum zakładowego i przygotowanie dokumentacji, ale nie powinien samodzielnie zatwierdzać jej zniszczenia bez zewnętrznej akceptacji; inaczej kontrola byłaby pozorna.

Wskazówka do nauki: w pytaniach o brakowanie rozróżniaj kto przygotowuje (jednostka, archiwum zakładowe) od kto zatwierdza (organ nadzoru – archiwum państwowe właściwe terytorialnie).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Co to jest brakowanie dokumentacji niearchiwalnej w archiwum zakładowym?
Brakowanie to formalna procedura wycofania dokumentacji niearchiwalnej z dalszego przechowywania (zwykle po upływie okresu przechowywania) i przeznaczenia jej do zniszczenia. W praktyce wymaga przygotowania spisu i uzyskania zgody właściwego organu nadzoru, aby uniknąć zniszczenia akt o wartości archiwalnej.
Kto wydaje zgodę jednorazową na brakowanie dokumentacji niearchiwalnej?
Zgodę jednorazową wydaje dyrektor właściwego terytorialnie archiwum państwowego. Jest to mechanizm kontroli zewnętrznej nad archiwum zakładowym: jednostka przygotowuje brakowanie, ale zatwierdza je organ nadzoru, aby zminimalizować ryzyko nieprawidłowego zniszczenia dokumentów.
Dlaczego zgodę na brakowanie wydaje archiwum państwowe, a nie dyrektor jednostki?
Ponieważ brakowanie jest czynnością nieodwracalną, potrzebna jest niezależna weryfikacja kwalifikacji dokumentacji. Dyrektor jednostki może odpowiadać za organizację pracy i archiwum zakładowe, ale zatwierdzenie zniszczenia dokumentów powinno podlegać nadzorowi zewnętrznemu, aby zapewnić obiektywność i ochronę zasobu.
Jak ustalić, które archiwum państwowe jest właściwe terytorialnie?
Właściwość terytorialną ustala się według siedziby jednostki organizacyjnej (tej, w której działa archiwum zakładowe). W praktyce jednostki korzystają z informacji publikowanych przez archiwa państwowe oraz z wewnętrznych procedur kancelaryjno-archiwalnych. Na egzaminie kluczowe jest rozpoznanie, że decyduje właściwość miejscowa.
Czy Naczelny Dyrektor Archiwów Państwowych wydaje zgody na brakowanie?
W typowym ujęciu egzaminacyjnym zgody jednorazowe w sprawach jednostkowych nie są kojarzone z organem centralnym, lecz z dyrektorem archiwum państwowego właściwego miejscowo. NDAP pełni przede wszystkim funkcje centralne i nadzorcze w skali całego systemu, a nie obsługuje standardowo pojedynczych brakowań w terenie.
Kiedy stosuje się zgodę jednorazową na brakowanie dokumentacji?
Zgodę jednorazową stosuje się wtedy, gdy jednostka chce przeprowadzić konkretne, wskazane w spisie brakowanie dokumentacji niearchiwalnej. Obejmuje ona określony zakres akt (np. dany rocznik, serię lub komórkę organizacyjną) i nie działa automatycznie na inne dokumenty. To zabezpiecza przed "hurtowym" niszczeniem bez kontroli.
Jakie dokumenty najczęściej podlegają brakowaniu jako niearchiwalne?
Najczęściej są to akta o krótkiej wartości użytkowej i prawnej, dla których upłynął okres przechowywania (np. część dokumentacji pomocniczej, kopie robocze, wybrane ewidencje). O tym, czy są niearchiwalne, decyduje kwalifikacja archiwalna i obowiązujące w jednostce zasady kancelaryjno-archiwalne, a nie sama intuicja pracownika.
Jakie błędy najczęściej popełnia się w pytaniach o brakowanie na egzaminie?
Najczęstszy błąd to wybór "najwyższego" organu (minister, NDAP) z rozpędu, bez analizy kompetencji miejscowych. Drugi błąd to wskazanie dyrektora jednostki, bo jest "w środku" organizacji. Warto zapamiętać schemat: jednostka przygotowuje, a organ nadzoru (archiwum państwowe miejscowo) zatwierdza.
Czy można brakować dokumentację bez zgody archiwum państwowego?
W logice egzaminacyjnej i zasadach nadzoru archiwalnego brakowanie dokumentacji niearchiwalnej nie powinno odbywać się bez wymaganej zgody, ponieważ grozi to zniszczeniem dokumentów, które powinny być zachowane. Brak formalnej akceptacji to także ryzyko naruszenia procedur i odpowiedzialności służbowej w jednostce.
Jak przygotować się do pytań o brakowanie dokumentacji na EKA.2?
Ucz się w parach pojęć: przygotowanie (archiwum zakładowe: selekcja, spisy) vs. zatwierdzenie (organ nadzoru: archiwum państwowe właściwe terytorialnie). Przerób typowe role instytucji: dyrektor jednostki, dyrektor archiwum państwowego, NDAP, minister, i ćwicz na testach jednokrotnego wyboru.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 54% zdających egzamin. trudne

Eksperci podkreślają: "To rozdziela przygotowanie brakowania od jego zatwierdzenia."

Źródła:

  • Serwis Archiwa.gov.pl – materiały informacyjne o archiwach państwowych i nadzorze archiwalnym (konkretna podstrona nie została wskazana w danych wejściowych, więc nie mogę jej zacytować precyzyjnie)

Materiały:

  • Podręczniki/kompendia z archiwistyki dotyczące brakowania i kwalifikacji archiwalnej
  • Instrukcje kancelaryjne i archiwalne stosowane w jednostkach (część o brakowaniu i przekazywaniu dokumentacji)
  • Materiały szkoleniowe archiwów państwowych dotyczące nadzoru i procedur brakowania
Zobacz też:

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego