KWALIFIKACJA OGR3 + OGR4 - STYCZEŃ 2010

PYTANIE NR 42.
Kto wydaje zgodę na wycięcie drzewa znajdującego się na terenie zabytkowym?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Zezwolenie na usunięcie drzewa z nieruchomości wpisanej do rejestru zabytków wydaje wojewódzki konserwator zabytków. To wyjątek od ogólnej zasady, w której decyzję podejmuje wójt, burmistrz albo prezydent miasta. Dlatego w przypadku terenu zabytkowego właściwy jest organ konserwatorski.

Pełne wyjaśnienie:

Na terenach objętych wpisem do rejestru zabytków usunięcie drzewa lub krzewu jest traktowane jako ingerencja w chronioną całość zabytkową (np. park, ogród, zespół budowlany, układ urbanistyczny). Dlatego właściwość organu w sprawie wycinki jest inna niż w typowych sytuacjach na terenach niezabytkowych.

Poprawna jest odpowiedź "Wojewódzki Konserwator Zabytków.", ponieważ w przypadku nieruchomości wpisanej do rejestru zabytków to właśnie ten organ wydaje zezwolenie na usunięcie drzewa lub krzewu. W praktyce oznacza to, że wniosek wraz z dokumentacją (np. lokalizacja drzewa na mapie/rysunku i uzasadnienie) składa się do właściwego wojewódzkiego urzędu ochrony zabytków, a organ ocenia wpływ planowanej wycinki na wartości zabytkowe terenu.

Pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe, bo wskazują organy, które nie są właściwe do wydania takiego zezwolenia w tej szczególnej sytuacji:

  • "Wojewódzki Konserwator Przyrody." – to częsta pomyłka wynikająca z podobieństwa nazwy, ale procedura dla rejestru zabytków nie opiera się na "konserwatorze przyrody" jako organie decyzyjnym.
  • "Główny Inspektor Ochrony Środowiska." – inspekcja ochrony środowiska pełni przede wszystkim funkcje kontrolne i nadzorcze, a nie wydaje standardowo zezwoleń na wycinkę w trybie właściwym dla rejestru zabytków.
  • "Minister Środowiska." – organ centralny nie jest typowym organem pierwszej instancji do wydawania zezwoleń na usuwanie drzew z nieruchomości wpisanych do rejestru zabytków; w tym przypadku kompetencja należy do organu konserwatorskiego na poziomie województwa.

W nauce do egzaminu warto zapamiętać prostą regułę: gmina jest punktem wyjścia dla zezwoleń na wycinkę, ale gdy teren jest wpisany do rejestru zabytków, decyzję przenosi się do WKZ. Kluczowe jest też odróżnienie zezwolenia na wycinkę od innych pozwoleń konserwatorskich dotyczących prac przy zabytkach – to mogą być odrębne postępowania.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Zezwolenie wydaje wojewódzki konserwator zabytków. Działa to jako wyjątek od typowej sytuacji, gdy decyzję wydaje wójt, burmistrz albo prezydent miasta. Kluczowe jest, aby teren był wpisany do rejestru zabytków, a nie tylko potocznie "stary" lub "historyczny".
Bo na nieruchomości wpisanej do rejestru zabytków drzewa i krzewy mogą być elementem wartości zabytkowej (np. kompozycji parku lub ogrodu). Wtedy prawo przenosi kompetencję decyzyjną do organu konserwatorskiego. Ma to zapewnić kontrolę wpływu wycinki na charakter i układ zabytku.
W praktyce egzaminacyjnej chodzi o nieruchomość (lub jej część) wpisaną do rejestru zabytków. Sam fakt, że obszar jest "stary" albo znajduje się w historycznej dzielnicy, nie zawsze wystarcza. Najbezpieczniej rozumieć to jako formalny wpis do rejestru, bo od tego zależy właściwy organ.
Zezwolenie na usunięcie drzewa dotyczy konkretnie wycinki drzewa lub krzewu. Pozwolenie konserwatorskie dotyczy innych robót i ingerencji przy zabytku (np. prac budowlanych lub rewaloryzacyjnych). To mogą być dwa różne tryby i dwa różne zestawy dokumentów, choć oba wiążą się z ochroną wartości zabytkowych.
Zwykle potrzebna jest dokumentacja pozwalająca zidentyfikować drzewo i uzasadnić wycinkę, np. mapa/rysunek lokalizacji oraz opis przyczyny (stan zdrowotny, kolizja z inwestycją, bezpieczeństwo). Im lepiej opiszesz wpływ planu na układ zabytkowy, tym łatwiej organowi ocenić zasadność wniosku.
Najczęściej wtedy, gdy kierują się przyzwyczajeniem, że "wycinka = gmina", albo gdy sugerują się podobną nazwą instytucji i wybierają "konserwatora przyrody". W zadaniach egzaminacyjnych warto sprawdzić, czy w treści pojawia się informacja o rejestrze zabytków – to zwykle przesądza o właściwości WKZ.
Tak, na terenie wpisanym do rejestru zabytków zasady mogą być bardziej restrykcyjne, ponieważ liczy się wpływ na całość zabytkową i kompozycję zieleni. W praktyce nie należy zakładać automatycznie, że "owocowe zawsze bez formalności". W sytuacji zabytku rozstrzygające jest to, że organem jest WKZ.
Wniosek składa się do wojewódzkiego urzędu ochrony zabytków właściwego miejscowo, ponieważ organem wydającym zezwolenie jest wojewódzki konserwator zabytków. W praktyce warto upewnić się, że działka faktycznie jest wpisana do rejestru zabytków, bo od tego zależy adresat wniosku.
Drzewa mogą być częścią kompozycji w parkach i ogrodach zabytkowych, elementem historycznego układu przestrzennego lub zieleni towarzyszącej zespołom budowlanym. Wycinka może zmienić widoki, osie kompozycyjne i charakter miejsca. Dlatego organ konserwatorski ocenia, czy usunięcie nie naruszy wartości zabytkowych.
Ucz się przez reguły: standardowo gmina, a wyjątki rozpoznawaj po słowach-kluczach, np. "rejestr zabytków" (wtedy WKZ). Trenuj też odróżnianie organów kontrolnych (inspekcje) od organów wydających decyzje administracyjne. Na egzaminie to częsty typ pułapki.
info

Około 47% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Eksperci podkreślają: "Zezwolenie na usunięcie drzewa z nieruchomości wpisanej do rejestru zabytków wydaje wojewódzki konserwator zabytków."

Źródła:

  • Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody, art. 83a ust. 1, Dz.U. 2024 poz. 1478 (ISAP Sejm – tekst aktu prawnego).

Materiały:

  • Tekst jednolity ustawy o ochronie przyrody (dział dotyczący usuwania drzew i krzewów)
  • Materiały edukacyjne urzędów ochrony zabytków o kompetencjach WKZ
  • Komentarze i opracowania dla praktyki samorządowej dotyczące procedury wycinki na terenach wpisanych do rejestru

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego