KWALIFIKACJA SPL3 - TEST WIEDZY NR 3

PYTANIE NR 32.
Kto, zgodnie z przepisami dozoru technicznego, jest odpowiedzialny za zapewnienie i prowadzenie dokumentacji eksploatacyjnej urządzeń transportu bliskiego (UTB) w porcie lub terminalu?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Dokumentacja eksploatacyjna UTB w rozumieniu przepisów dozoru technicznego należy do obowiązków eksploatującego (podmiotu użytkującego lub właściciela). Operator wykonuje czynności obsługowe i może prowadzić bieżące wpisy operacyjne, ale nie ponosi odpowiedzialności za komplet dokumentacji wymaganej dla UTB.

Pełne wyjaśnienie:

W przepisach dotyczących urządzeń transportu bliskiego (UTB) kluczowe jest rozróżnienie dwóch ról: eksploatującego oraz operatora. Eksploatujący to podmiot (np. zarządca terminala, operator portu, właściciel urządzenia), który formalnie użytkuje UTB i jest stroną w sprawach związanych z dopuszczeniem oraz nadzorem nad eksploatacją. Dlatego to on odpowiada za zapewnienie, kompletność i prowadzenie dokumentacji eksploatacyjnej UTB (m.in. posiadanie wymaganych dokumentów, ich aktualność oraz udostępnianie podczas czynności dozoru).

Odpowiedź "Eksploatujący urządzenie (podmiot użytkujący/właściciel)" jest poprawna, ponieważ to eksploatujący organizuje proces eksploatacji UTB, zapewnia wymagane rejestry i dokumenty oraz odpowiada za realizację obowiązków wynikających z wymagań dozoru technicznego.

Pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe z typowych powodów:

  • "Operator urządzenia" – operator obsługuje UTB, wykonuje oględziny wizualne i zgłasza nieprawidłowości; może też robić wpisy w dokumentacji operacyjnej (np. książce dyżurów). Nie oznacza to jednak odpowiedzialności za całość dokumentacji eksploatacyjnej wymaganej przez dozór.
  • "Inspektor bezpieczeństwa" – funkcja BHP/bezpieczeństwa może kontrolować warunki pracy i procedury, ale przepisy dozoru technicznego nie przenoszą na tę osobę roli eksploatującego ani odpowiedzialności za prowadzenie dokumentacji UTB.
  • "Kierownik portu" – w strukturze organizacyjnej może mieć nadzór nad obszarem, jednak odpowiedzialność w rozumieniu przepisów dotyczy podmiotu eksploatującego urządzenie. W praktyce zadania mogą być delegowane do działu utrzymania ruchu, ale formalnie odpowiada eksploatujący.

W przygotowaniu do egzaminu warto zapamiętać zasadę: operator = obsługa i bieżące wpisy, a eksploatujący = formalna odpowiedzialność i komplet dokumentacji eksploatacyjnej.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Eksploatujący to podmiot (np. operator terminala, zarządca, właściciel), który formalnie użytkuje urządzenie transportu bliskiego i odpowiada za jego bezpieczną eksploatację. To on organizuje obsługę, konserwację i zapewnia wymaganą dokumentację dla UTB.
Dokumentacja eksploatacyjna UTB obejmuje m.in. instrukcję eksploatacji oraz wymagane rejestry prowadzenia pracy i utrzymania urządzenia (np. dziennik konserwacji, dokumenty związane z eksploatacją). Zakres zależy od typu UTB i wymagań dozoru.
Operator jest osobą wykonującą obsługę urządzenia i może robić bieżące wpisy operacyjne, ale nie jest stroną odpowiedzialną formalnie wobec dozoru technicznego. Za kompletność, przechowywanie i udostępnianie dokumentacji odpowiada podmiot eksploatujący urządzenie.
Operator zwykle prowadzi zapisy operacyjne, np. uwagi po oględzinach, zauważone usterki, zdarzenia podczas pracy czy przekazanie zmiany. Takie wpisy wspierają bezpieczeństwo, ale nie zastępują pełnej dokumentacji eksploatacyjnej wymaganej od eksploatującego.
Dokumentacja eksploatacyjna to komplet dokumentów i rejestrów wymaganych do legalnej i bezpiecznej eksploatacji UTB. Zapisy operacyjne to bieżące notatki z pracy urządzenia (np. uwagi operatora). Różnią się zakresem i odpowiedzialnością za prowadzenie.
Dokumentacja może być wymagana podczas czynności dozoru technicznego (np. odbioru, badań okresowych lub doraźnych) oraz kontroli wewnętrznych w zakładzie. Eksploatujący powinien zapewnić, aby dokumenty były dostępne i aktualne przez cały okres eksploatacji UTB.
Nie zawsze. "Kierownik portu" to stanowisko organizacyjne, a eksploatujący to podmiot formalnie użytkujący urządzenie (firma/organizacja). W praktyce kierownik może nadzorować obszar, ale odpowiedzialność dokumentacyjną UTB przypisuje się eksploatującemu.
Braki w dokumentacji mogą utrudnić wykazanie prawidłowej eksploatacji i konserwacji, a także skutkować zastrzeżeniami podczas kontroli dozoru technicznego. W praktyce może to oznaczać konieczność uzupełnień, wstrzymanie pracy urządzenia do czasu wyjaśnienia lub ryzyko zdarzeń niebezpiecznych.
Ucz się definicji ról: eksploatujący (odpowiedzialność formalna i dokumentacja) oraz operator (obsługa i wpisy bieżące). Przećwicz przykłady z terminala: kto gromadzi instrukcje, kto prowadzi dziennik konserwacji, a kto zgłasza usterki w trakcie zmiany.
Najczęstszy błąd to wybór "operatora", bo jest najbliżej urządzenia. Drugi błąd to wskazywanie dowolnego przełożonego (np. kierownika), mimo że przepisy mówią o podmiocie eksploatującym. Pomaga zasada: dokumentacja "pełna i formalna" = eksploatujący.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 46% zdających egzamin. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Dokumentacja eksploatacyjna UTB w rozumieniu przepisów dozoru technicznego należy do obowiązków eksploatującego (podmiotu użytkującego lub właściciela)."

Źródła:

  • Rozporządzenie Ministra Przedsiębiorczości i Technologii z dnia 30 października 2018 r. w sprawie warunków technicznych dozoru technicznego w zakresie eksploatacji, napraw i modernizacji urządzeń transportu bliskiego, § 4 i § 13, Dz.U. 2018 poz. 2176
  • Ustawa z dnia 21 grudnia 2000 r. o dozorze technicznym (tekst jednolity – sprawdzić aktualny w ISAP), ogólne zasady dozoru technicznego i odpowiedzialności podmiotów eksploatujących urządzenia
  • Urząd Dozoru Technicznego: materiały informacyjne/szkoleniowe dotyczące obowiązków eksploatującego i operatora UTB (tematy: eksploatacja UTB, dokumentacja eksploatacyjna) – szczegółowe informacje wymagają materiałów specjalistycznych

Materiały:

  • Tekst rozporządzenia z 30.10.2018 r. (warunki techniczne dozoru technicznego dla UTB) – analiza § 4 i § 13
  • Materiały szkoleniowe UDT dotyczące obowiązków eksploatującego i operatora UTB
  • Instrukcje eksploatacji i przykładowe wzory dziennika konserwacji/książki dyżurów stosowane w terminalach

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego