Dystorsja to aberracja układów optycznych objawiająca się zniekształceniem geometrycznym obrazu, czyli zmianą odwzorowania położenia punktów w polu obrazu. Klasyczne postacie dystorsji to:
- dystorsja beczkowata – linie proste (szczególnie przy brzegach kadru/pola) wyginają się "na zewnątrz", jak na powierzchni beczki,
- dystorsja poduszkowata – linie proste uginają się "do środka", jakby obraz był naciągnięty na poduszkę.
Dlatego odpowiedź "Dystorsja." jest właściwa: opis "beczki lub poduszki" jest charakterystycznym, podręcznikowym skojarzeniem właśnie z dystorsją.
Pozostałe odpowiedzi opisują inne typy wad obrazu:
- "Sferyczna." (aberracja sferyczna) dotyczy przede wszystkim tego, że promienie przechodzące przez różne strefy soczewki ogniskują się w innych miejscach. W efekcie typowe jest pogorszenie ostrości/kontrastu (rozmycie), a nie beczkowate/poduszkowate wyginanie prostych linii.
- "Astygmatyzm." powoduje, że obraz punktu nie jest punktowy, a ogniskowanie w dwóch prostopadłych przekrojach jest różne. Daje to wrażenie rozciągnięcia detali w jednym kierunku (np. "kreski"), zależnie od położenia i nastawy ostrości. To inny mechanizm niż dystorsja i nie opisuje typowo efektu beczki/poduszki.
- "Chromatyczna." (aberracja chromatyczna) wynika z dyspersji – różne długości fali ogniskują się inaczej. Objawia się to m.in. barwnymi obwódkami na kontrastowych krawędziach, a nie geometrycznym "wygięciem" siatki obrazu.
Wskazówka egzaminacyjna: gdy w treści pojawiają się słowa kluczowe "beczka", "poduszka", "prostoliniowość", "zniekształcenie geometryczne", najczęściej chodzi o dystorsję, a nie o rozmycie (sferyczna), kierunkowe rozciągnięcie (astygmatyzm) czy kolorowe obwódki (chromatyczna).
