KWALIFIKACJA ELE11 - STYCZEŃ 2017

PYTANIE NR 2.
Którą cyfrą oznaczono przyrząd pomiarowy stosowany w instalacji słonecznej do pomiaru ciśnienia płynu roboczego?
Ilustracja przedstawia zestaw elementów instalacji hydraulicznej, prawdopodobnie związanej z systemem energii odnawialnej,
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Przyrządem do pomiaru ciśnienia płynu roboczego w instalacji słonecznej jest manometr.
Na schematach instalacji solarnych manometr jest oznaczany jako element wskazujący wartość ciśnienia w obiegu czynnika (najczęściej w obrębie grupy pompowej). Na rysunku odpowiada mu oznaczenie "2".

Pełne wyjaśnienie:

W instalacji słonecznej (kolektorowej) ciśnienie czynnika roboczego (zwykle mieszaniny wody z glikolem) jest parametrem eksploatacyjnym, który należy kontrolować podczas napełniania, odpowietrzania i pracy układu. Do bezpośredniego pomiaru ciśnienia służy manometr – przyrząd wskazujący wartość ciśnienia w obiegu.

Odpowiedź "2" jest poprawna, ponieważ odnosi się do elementu pełniącego funkcję manometru, czyli przyrządu kontrolno-pomiarowego przeznaczonego do odczytu ciśnienia płynu roboczego w obiegu solarnym. W praktyce manometr bywa wbudowany w grupę pompową/stację solarną albo zamontowany na przewodzie w miejscu umożliwiającym wygodny odczyt.

Pozostałe oznaczenia są nieprawidłowe, ponieważ nie wskazują przyrządu do pomiaru ciśnienia. Na typowych schematach instalacji solarnych inne elementy (np. zawory, pompy, odpowietrzniki, termometry lub naczynie przeponowe) pełnią funkcje wykonawcze albo zabezpieczające, ale nie służą do bezpośredniego pomiaru ciśnienia. Częstą pułapką jest mylenie manometru z termometrem lub z symbolem zaworu – oba mogą występować blisko siebie w obrębie tej samej grupy pompowej.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli pytanie dotyczy pomiaru ciśnienia, szukaj na schemacie elementu opisanego jako manometr lub symbolu przyrządu wskazującego; elementy regulacyjne (zawory) i urządzenia wykonawcze (pompy) nie są przyrządami pomiarowymi.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Manometr to przyrząd pomiarowy służący do odczytu ciśnienia czynnika roboczego w obiegu solarnym (najczęściej glikolu). Pozwala kontrolować, czy instalacja jest prawidłowo napełniona i czy nie występują ubytki lub nieszczelności.
Najczęściej kontroluje się ciśnienie (manometrem), temperaturę (termometrami/czujnikami), a pośrednio także przepływ i pracę pompy obiegowej. Te wielkości pomagają ocenić sprawność układu i wykryć typowe awarie.
Spadek ciśnienia może oznaczać nieszczelność, zapowietrzenie lub ubytek płynu. Zbyt wysokie ciśnienie może wskazywać na problem z naczyniem przeponowym lub pracą zabezpieczeń. Regularny odczyt pomaga zapobiegać awariom i przegrzewom.
Najczęściej manometr znajduje się w grupie pompowej/stacji solarnej albo w jej bezpośrednim sąsiedztwie, tak aby był łatwo widoczny podczas serwisu. Montuje się go w miejscu reprezentatywnym dla ciśnienia w obiegu czynnika.
Manometr dotyczy ciśnienia, a termometr temperatury. Na schematach oba mogą wyglądać podobnie (symbol przyrządu), dlatego trzeba czytać opis lub analizować kontekst: manometr jest wiązany z obiegiem i zabezpieczeniami ciśnieniowymi, termometr z punktami pomiaru temperatury.
Nie. Zawór bezpieczeństwa nie mierzy ciśnienia, tylko chroni instalację poprzez upust czynnika po przekroczeniu nastawy. Do pomiaru służy manometr. Na egzaminie to częsta pułapka: element zabezpieczający nie jest przyrządem pomiarowym.
Możesz zauważyć zapowietrzenie (hałas, brak stabilnego przepływu), spadek wydajności podgrzewu, wahania temperatur oraz wskazania manometru poniżej wartości roboczej. Zwykle wymaga to kontroli szczelności i ewentualnego uzupełnienia płynu.
Ciśnienie kontroluje się po napełnieniu i odpowietrzeniu układu, po rozruchu, a także okresowo w ramach przeglądów. Dodatkowo odczyt jest istotny po każdej ingerencji serwisowej oraz gdy pojawiają się objawy ubytku płynu lub awarii zabezpieczeń.
Najczęstsze błędy to mylenie manometru z termometrem, wskazywanie pompy jako "elementu od pomiaru", oraz zgadywanie po wyglądzie bez sprawdzenia funkcji. Pomaga zasada: jeśli pytanie brzmi o pomiar ciśnienia, poprawną odpowiedzią jest manometr.
Ćwicz na schematach: grupa pompowa, naczynie przeponowe, odpowietrznik, zawory, czujniki temperatury i manometr. Ucz się funkcji każdego elementu i typowego miejsca montażu. Wtedy nawet przy różnych oznaczeniach liczbowych szybciej rozpoznasz przyrząd pomiarowy.
info

Statystycznie 55% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że na rysunku odpowiada mu oznaczenie "2".

Źródła:

  • John A. Duffie, William A. Beckman, "Solar Engineering of Thermal Processes", Wiley, rozdziały dot. systemów ogrzewania wody i osprzętu instalacji (pomiary/monitoring).
  • RETScreen International, "Solar Water Heating Project Analysis Handbook", sekcje opisujące elementy systemu i monitoring parametrów pracy (w tym ciśnienia).

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty o budowie i eksploatacji instalacji solarnych (kolektory słoneczne)
  • Instrukcje producentów grup pompowych i stacji solarnych (sekcje: manometr, napełnianie, odpowietrzanie)
  • Materiały szkoleniowe SEP/OZE dotyczące osprzętu kontrolno-pomiarowego w instalacjach

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego