KWALIFIKACJA SPO3 - CZERWIEC 2015

PYTANIE NR 20.
Którą czynność należy podjąć przy wystąpieniu napadu toniczno-klonicznego u 12-letniej podopiecznej?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Podczas napadu toniczno-klonicznego priorytetem jest ochrona przed urazem, zwłaszcza głowy: podłożyć coś miękkiego, odsunąć niebezpieczne przedmioty i nie ograniczać drgawek. Nie wkłada się nic do ust. Po ustaniu drgawek i przy prawidłowym oddechu dopiero rozważa się pozycję bezpieczną.

Pełne wyjaśnienie:

W napadzie toniczno-klonicznym (uogólnione drgawki) celem opiekuna nie jest "przerwanie" drgawek, lecz zapewnienie bezpieczeństwa i zapobieganie urazom. Dlatego prawidłowe działanie to zabezpieczenie głowy podopiecznej przed urazami oraz ochrona przed uderzaniem o twarde elementy otoczenia.

W praktyce obejmuje to m.in.:

  • usuniecie z otoczenia przedmiotów, o które podopieczna mogłaby się uderzać,
  • podłożenie pod głowę czegoś miękkiego (np. zrolowane ubranie),
  • poluzowanie uciskających elementów garderoby, jeśli to możliwe bez ryzyka,
  • obserwację czasu napadu i stanu oddychania po jego zakończeniu.

Odpowiedź "ułożyć podopieczną w pozycji bezpiecznej" bywa mylona jako działanie natychmiastowe. W trakcie drgawek zwykle nie układa się na siłę w pozycji bocznej, bo może to zwiększać ryzyko urazu i wymagałoby przytrzymywania ciała. Pozycja bezpieczna ma sens po ustaniu drgawek, gdy podopieczna nie odzyskała jeszcze pełnej świadomości, ale oddycha prawidłowo i trzeba zabezpieczyć drożność dróg oddechowych.

Odpowiedź "włożyć do jamy ustnej szpatułkę" jest nieprawidłowa, ponieważ wkładanie jakichkolwiek przedmiotów do ust podczas napadu może spowodować:

  • urazy jamy ustnej i zębów,
  • zakrztuszenie,
  • uszkodzenie przedmiotu i dodatkowe zagrożenie.

Odpowiedź "hamować drgawki przez przytrzymywanie kończyn dolnych" jest błędna, bo krępowanie ruchów nie zatrzymuje napadu, a może prowadzić do zwichnięć, złamań lub urazów tkanek. W pierwszej pomocy w napadzie kluczowe jest więc minimalizowanie ryzyka urazu, a następnie ocena stanu po napadzie (oddech, urazy, potrzeba wezwania pomocy).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najpierw zadbaj o bezpieczeństwo: odsuń twarde i ostre przedmioty, zabezpiecz głowę czymś miękkim i pozwól, aby drgawki przebiegły bez krępowania ruchów. Obserwuj czas trwania napadu i po nim oceń oddech.
Wkładanie przedmiotów do ust grozi urazem zębów i jamy ustnej oraz zakrztuszeniem. Osoba w drgawkach nie "połyka języka" w sposób, który uzasadniałby wkładanie szpatułki. Bezpieczniej jest chronić przed urazem i kontrolować oddech po napadzie.
Nie. Przytrzymywanie kończyn nie przerywa napadu, a zwiększa ryzyko zwichnięć, złamań i urazów tkanek. W pierwszej pomocy skupiamy się na ochronie głowy i otoczenia oraz na obserwacji stanu po napadzie.
Pozycję bezpieczną rozważa się po ustaniu drgawek, gdy osoba nie odzyskała w pełni świadomości, ale oddycha prawidłowo. W trakcie aktywnych drgawek zwykle nie układa się na siłę, bo to może wymagać unieruchamiania i zwiększać ryzyko urazu.
Podłóż pod głowę coś miękkiego (np. zrolowany koc lub ubranie), odsuń meble i przedmioty, o które mógłby uderzać, i zapewnij przestrzeń. Nie wkładaj nic do ust i nie próbuj na siłę zatrzymywać ruchów.
Zasada praktyczna to obserwacja czasu napadu i stanu po nim. Wezwanie pomocy jest szczególnie istotne, gdy napad się przedłuża, powtarza się bez odzyskania świadomości, doszło do urazu, osoba ma problemy z oddychaniem lub jest to pierwszy napad w życiu.
Po napadzie oceń oddech, sprawdź urazy (zwłaszcza głowy), zapewnij spokój i dyskrecję oraz obserwuj stan świadomości. Jeśli osoba oddycha prawidłowo i jest senna, można ułożyć ją bezpiecznie na boku i kontrolować, czy oddech pozostaje miarowy.
Najczęściej spotyka się: wkładanie przedmiotów do ust, przytrzymywanie kończyn, próby podawania płynów lub leków w trakcie drgawek oraz chaotyczne przenoszenie osoby. Poprawne działania to zabezpieczenie przed urazem, obserwacja i kontrola oddechu po napadzie.
Nie. W trakcie drgawek istnieje wysokie ryzyko zakrztuszenia, dlatego nie podaje się doustnie płynów ani tabletek. Najpierw czeka się na ustanie napadu, a potem ocenia stan i postępuje zgodnie z procedurami opieki oraz zaleceniami medycznymi.
Napad toniczno-kloniczny typowo obejmuje uogólnione drgawki, sztywność, brak kontaktu i okres splątania lub senności po zdarzeniu. Omdlenie zwykle jest krótkie, bez długotrwałych drgawek (choć mogą wystąpić pojedyncze zrywy). W obu przypadkach liczy się bezpieczeństwo i ocena oddechu.
info

Około 40% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że podczas napadu toniczno-klonicznego priorytetem jest ochrona przed urazem, zwłaszcza głowy: podłożyć coś miękkiego, odsunąć niebezpieczne przedmioty i nie ograniczać drgawek.

Źródła:

  • European Resuscitation Council Guidelines 2021: First aid – część dotycząca napadów drgawkowych/seizures (wydanie 2021).
  • NHS (UK), "Seizures (first aid)" – zalecenia: ochrona przed urazem, niewkładanie nic do ust, brak przytrzymywania. https://www.nhs.uk/conditions/epilepsy/what-to-do-if-someone-has-a-seizure-fit/ (dostęp: 2026-02-28)
  • Epilepsy Foundation, "Seizure First Aid" – zasady pierwszej pomocy podczas napadu. https://www.epilepsy.com/recognition/seizure-first-aid (dostęp: 2026-02-28)

Materiały:

  • Aktualne wytyczne pierwszej pomocy (ERC) – rozdział o napadach drgawkowych
  • Podręcznik pierwszej pomocy dla opiekunów/ratowników – postępowanie w napadzie padaczkowym
  • Szkolenia praktyczne BLS/Pierwsza pomoc z ćwiczeniami scenariuszowymi

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego