KWALIFIKACJA CES2 - CZERWIEC 2020

PYTANIE NR 17.
Którą czynność należy wykonać podczas formowania bańki szklanej, w procesie ręcznego formowania wyrobów szklanych, bezpośrednio po nabraniu masy szklanej na piszczel?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Po nabraniu masy szklanej na piszczel wykonuje się rozwalcowanie na stalowej płytce (marwerze).
Ta czynność wyrównuje i centruje masę, nadaje jej wstępny kształt oraz przygotowuje do bezpiecznego, równomiernego wstępnego rozdmuchu. Etapy rozdmuchiwania i końcowego kształtowania występują później.

Pełne wyjaśnienie:

W ręcznym formowaniu wyrobów szklanych kluczowa jest właściwa kolejność czynności, bo gorąca masa na piszczeli musi zostać przygotowana do rozdmuchu i dalszego kształtowania. Bezpośrednio po nabraniu masy szklanej typowym krokiem jest rozwalcowanie masy szklanej na stalowej płytce (często określane jako marwerowanie).

Dlaczego to jest właściwy etap tuż po nabraniu masy?

  • Wyrównanie i wycentrowanie masy na osi piszczeli – dzięki temu bańka podczas rozdmuchu nie "bije" i łatwiej utrzymać symetrię.
  • Nadanie wstępnego kształtu i uporządkowanie powierzchni – masa staje się bardziej jednorodna geometrycznie, co ułatwia kontrolę kolejnych operacji.
  • Przygotowanie do rozdmuchu – po wyrównaniu można wykonać wstępny rozdmuch, który tworzy zalążek bańki w kontrolowany sposób.

Odpowiedź "Ostateczne rozdmuchanie bańki." jest nieprawidłowa, bo ostateczny rozdmuch wykonuje się na późniejszym etapie, gdy bańka jest już uformowana wstępnie i prowadzona do wymaganych wymiarów/kształtu.

Odpowiedź "Nadanie bańce odpowiedniego kształtu." jest zbyt ogólna i odnosi się do etapu późniejszego, obejmującego zwykle kilka operacji (rozdmuch, obrót, dogrzewanie, narzędzia kształtujące). Bezpośrednio po nabraniu masy najpierw przygotowuje się ją poprzez rozwalcowanie.

Odpowiedź "Wstępne rozdmuchanie bańki." dotyczy czynności wcześniejszej niż ostateczny rozdmuch, ale nadal typowo następuje po rozwalcowaniu/wycentrowaniu masy. Pominięcie marwerowania zwiększa ryzyko nierównej grubości ścianek i utraty kontroli nad kształtem.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w pytaniu pojawia się sformułowanie "bezpośrednio po nabraniu masy", szukaj czynności przygotowawczej (wyrównanie/centrowanie), a nie końcowego formowania.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Piszczel to narzędzie (dmuchawka) w postaci metalowej rury, na której nabiera się gorącą masę szklaną i przez którą można wdmuchiwać powietrze, aby tworzyć bańkę. Umożliwia też obrót wyrobu i kontrolę jego osiowości podczas kolejnych etapów formowania.
Rozwalcowanie (marwerowanie) wyrównuje i centruje masę na osi piszczeli, wygładza powierzchnię i nadaje wstępny kształt. Dzięki temu wstępny rozdmuch jest stabilniejszy, a ryzyko mimośrodu, nierównej grubości ścianek i deformacji w dalszym kształtowaniu jest mniejsze.
Marwer to zwykle stalowa płytka/stołek roboczy, na którym toczy się gorącą masę szklaną. Służy do rozwalcowania, wycentrowania i wstępnego uformowania masy po nabraniu jej na piszczel, zanim rozpocznie się kontrolowany rozdmuch i dalsze modelowanie.
Wstępny rozdmuch wykonuje się po przygotowaniu masy na piszczeli, czyli zazwyczaj po jej rozwalcowaniu na płytce. Celem jest utworzenie zalążka bańki o kontrolowanym kształcie, który dopiero później jest dalej dogrzewany, kształtowany narzędziami i rozdmuchiwany do wymiaru końcowego.
Wstępny rozdmuch tworzy małą, kontrolowaną bańkę i przygotowuje materiał do dalszych operacji. Ostateczny rozdmuch to etap końcowy, gdy kształt i wymiary są doprowadzane do wartości docelowych (często po kolejnych dogrzaniach i kształtowaniach), a tolerancje i symetria są dopracowywane.
Częste błędy to pominięcie rozwalcowania lub zbyt krótkie marwerowanie, co skutkuje masą niecentryczną i trudną do kontrolowania podczas rozdmuchu. Inny błąd to zbyt szybkie przejście do rozdmuchu bez wyrównania, co zwiększa ryzyko nierównej grubości i utraty symetrii wyrobu.
Tak. Rozwalcowanie poprawia osiowość i jednorodność kształtu na starcie procesu, co ułatwia utrzymanie równych ścianek i symetrii. W praktyce przekłada się to na mniejszą liczbę braków, lepszą powtarzalność i łatwiejsze dalsze kształtowanie (np. przy użyciu narzędzi ręcznych).
W ręcznym formowaniu masę szklaną nabiera się na piszczel (dmuchawkę), zanurzając jej koniec w piecu z roztopionym szkłem. Następnie masa jest rozwalcowywana na stalowej płytce, a później wstępnie rozdmuchiwana i dalej formowana zależnie od rodzaju wyrobu.
"Nadanie bańce odpowiedniego kształtu" może oznaczać wiele różnych czynności (toczenie, rozdmuch, dogrzewanie, użycie narzędzi kształtujących). W pytaniach o kolejność etapów trzeba wskazać konkretną operację technologiczną bezpośrednio po nabraniu masy, a taką jest rozwalcowanie na płytce.
Najlepiej uczyć się procesu jako sekwencji: nabraniem masy → rozwalcowanie/wycentrowanie → wstępny rozdmuch → dalsze kształtowanie i dogrzewanie → ostateczny rozdmuch/wykończenie. Pomaga też kojarzenie celu każdego kroku: co stabilizuje masę, co tworzy bańkę, a co doprowadza wyrób do wymiaru końcowego.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 50% zdających egzamin. trudne

Według specjalistów z branży: "Etapy rozdmuchiwania i końcowego kształtowania występują później."

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne szkoły/CKZ z technologii ręcznego formowania szkła (instrukcje stanowiskowe)
  • Podręczniki i skrypty z technologii szkła oraz podstaw ręcznego dmuchania szkła
  • Filmy instruktażowe z procesu marwerowania i wstępnego rozdmuchu (jako uzupełnienie praktyki)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego