KWALIFIKACJA DRM4 - CZERWIEC 2021

PYTANIE NR 6.
Którą czynność przygotowującą strug do pracy przedstawiono na rysunku?
Ilustracja przedstawia czynność wygładzania ostrza struga na marmurku, co jest częścią przygotowania narzędzia do pracy.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
"Wygładzanie ostrza na marmurku" opisuje etap końcowego dopracowania krawędzi tnącej: nóż struga przesuwa się po płaskiej płycie/osełce, aby wyrównać i wypolerować krawędź po ostrzeniu. Pozostałe odpowiedzi dotyczą kontroli kąta, ostrzenia na maszynie lub oceny płozy, a nie samego wygładzania ostrza.

Pełne wyjaśnienie:

W przygotowaniu struga do pracy kluczowe jest uzyskanie ostrej i równej krawędzi tnącej noża. Czynność opisana jako "wygładzanie ostrza na marmurku" odpowiada etapowi honowania/docierania: ostrze prowadzi się po bardzo płaskiej powierzchni (płytce docierającej lub osełce), aby usunąć drobne nierówności po wcześniejszym ostrzeniu i uzyskać gładką, równą krawędź. Taki zabieg poprawia jakość strugania: zmniejsza opory, ogranicza wyrywanie włókien i pozwala uzyskać gładszą powierzchnię drewna.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują do tej czynności?

  • "Sprawdzanie kąta ostrza noża" to kontrola geometrii (np. ustawienia fazy), zwykle wykonywana przyrządem pomiarowym lub prowadnicą. Sama kontrola nie polega na ruchach wygładzających po płytce/osełce, tylko na ocenie, czy kąt jest prawidłowy.
  • "Ostrzenie noża na toczaku" odnosi się do zdzierania materiału na szlifierce (toczaku). To etap wcześniejszy i bardziej "agresywny" niż wygładzanie. Na tym etapie łatwo przegrzać krawędź i pogorszyć własności ostrza, dlatego po nim zwykle wykonuje się wygładzanie/honowanie.
  • "Sprawdzanie stanu płozy" dotyczy podstawy struga (płozy) – jej płaskości, gładkości i ewentualnych uszkodzeń. To ważne dla prowadzenia narzędzia po materiale, ale nie jest to czynność obróbki ostrza.

Wskazówka egzaminacyjna: jeżeli na ilustracji widać nóż prowadzony płasko po płytce/osełce (bez tarczy szlifierskiej), najczęściej chodzi o wygładzanie/honowanie, a nie o ostrzenie na maszynie. W praktyce warsztatowej warto pamiętać o kolejności: najpierw przywrócenie kąta i krawędzi (ostrzenie), następnie dopracowanie (wygładzanie), a na końcu poprawny montaż i regulacja noża w strugu.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To końcowy etap dopracowania krawędzi tnącej po ostrzeniu. Ostrze prowadzi się po bardzo płaskiej powierzchni (osełce/płytce), aby usunąć mikronierówności i uzyskać gładką, równą krawędź. Efektem jest czystsze struganie i gładsza powierzchnia drewna.
Ostrzenie usuwa więcej materiału i przywraca geometrię (kąt, fazę) tępej krawędzi, często na kamieniu lub maszynie. Wygładzanie (honowanie) usuwa bardzo mało materiału i poleruje krawędź, poprawiając jakość cięcia po ostrzeniu.
Toczak szybko zbiera materiał, ale zwiększa ryzyko przegrzania krawędzi i pogorszenia właściwości ostrza. Może też łatwo zmienić kąt lub "zaokrąglić" fazę. W wielu pracach szkolnych i warsztatowych bezpieczniejsze jest ostrzenie na kamieniu oraz końcowe wygładzanie/honowanie.
Najczęściej widać ostrze prowadzone płasko po płytce/osełce, bez tarczy szlifierskiej i bez pomiaru kąta przyrządem. Ruch jest kontrolowany i powtarzalny, jak przy docieraniu. To sugeruje etap dopracowania krawędzi, a nie agresywne ostrzenie.
Typowe objawy to gorsza jakość powierzchni (szarpanie włókien, nierówne wióry), większy opór przy struganiu oraz szybkie "tępienie się" wrażenia ostrości. Jeśli kąt jest poprawny, a cięcie nadal jest słabe, często pomaga właśnie docieranie/honowanie.
W praktyce szkolnej tak potocznie bywa nazywana bardzo płaska płytka (często kamienna) używana jako podłoże do docierania lub jako referencja płaskości. Nie jest to obowiązkowa nazwa techniczna; ważna jest funkcja: płaska powierzchnia do wygładzania ostrza.
Najczęstsze błędy to zbyt duży nacisk (zmiana kąta), niestabilne prowadzenie (zaokrąglenie krawędzi), pomijanie usuwania gratu oraz zbyt krótki czas docierania. Skutkiem jest pozorna ostrość, ale słaba jakość strugania i szybkie tępienie.
To tylko jedna z czynności kontrolnych. Sprawdzenie kąta pomaga ocenić, czy ostrze ma prawidłową geometrię, ale nie zastępuje ostrzenia ani wygładzania. Przygotowanie struga obejmuje zwykle kilka etapów: stan ostrza, montaż, regulację wystawania noża i kontrolę działania.
Płoza decyduje o prowadzeniu narzędzia po materiale i wpływa na równość strugania. Jej uszkodzenia lub nierówności mogą powodować zacięcia i nierówną powierzchnię. Jednak czynności na płozie to konserwacja korpusu struga, a nie obróbka noża (krawędzi tnącej).
Warto ćwiczyć rozpoznawanie czynności na ilustracjach: ostrzenie, wygładzanie/honowanie, regulację struga i kontrolę elementów. Pomaga też znajomość kolejności działań i celów każdego etapu. Na egzaminie szukaj, co jest obrabiane: ostrze, płoza czy ustawienie kąta.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 54% zdających egzamin. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że "Wygładzanie ostrza na marmurku" opisuje etap końcowego dopracowania krawędzi tnącej: nóż struga przesuwa się po płaskiej płycie/osełce, aby wyrównać i wypolerować krawędź po ostrzeniu.

Materiały:

  • Instrukcje szkolne/BHP dotyczące ostrzenia i honowania narzędzi ręcznych w pracowni stolarskiej
  • Podręczniki do zajęć: obróbka ręczna drewna, narzędzia ręczne stolarza
  • Materiały producentów osełek i systemów ostrzenia – rozróżnienie etapów ostrzenia i polerowania krawędzi

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego