KWALIFIKACJA MED1 - CZERWIEC 2019

PYTANIE NR 5.
Która czynność została zaznaczona symbolem X na zamieszczonym fragmencie schematu procedury postępowania w sytuacji, gdy po zabiegu została na asystorze krew?
Ilustracja przedstawia fragment schematu procedury postępowania, prawdopodobnie w kontekście medycznym, związanym z
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Widoczną krew należy najpierw usunąć mechanicznie, np. gazikiem zwilżonym preparatem, aby zlikwidować materiał organiczny. Dopiero po wstępnym oczyszczeniu wykonuje się właściwą dezynfekcję powierzchni. Spryskiwanie krwi może powodować rozprysk i obniżać skuteczność działania.

Pełne wyjaśnienie:

W sytuacji, gdy na asystorze pozostaje widoczna krew, kluczowa jest prawidłowa kolejność postępowania. Krew jest materiałem organicznym, który może utrudniać działanie części środków dezynfekcyjnych i jednocześnie stanowi ryzyko ekspozycji. Dlatego najpierw wykonuje się wstępne oczyszczenie – mechaniczne usunięcie zabrudzenia przy użyciu materiału jednorazowego (np. gazika) w sposób ograniczający rozmazywanie i rozprysk.

Odpowiedź "Zetrzyj krew gazikiem nasączonym preparatem dezynfekcyjnym." jest poprawna, bo łączy bezpieczne zebranie zabrudzenia z jednoczesnym działaniem chemicznym, co zmniejsza ryzyko rozprzestrzenienia skażenia i przygotowuje powierzchnię do kolejnego etapu. W praktyce po takim kroku zwykle wykonuje się jeszcze właściwą dezynfekcję zgodnie z instrukcją środka (m.in. czas kontaktu).

  • "Nałóż suchy gazik na krew i pozostaw go tam do jej wchłonięcia." – samo "czekanie na wchłonięcie" nie jest działaniem dezynfekcyjnym i może pozostawić skażenie; dodatkowo zwiększa ryzyko przypadkowego kontaktu.
  • "Nanieś preparat dezynfekcyjny na oczyszczoną powierzchnię." – opisuje etap, który zwykle następuje po usunięciu krwi. Jako odpowiedź do symbolu X może być błędny, jeśli X oznacza pierwszy krok w algorytmie.
  • "Zaaplikuj preparat dezynfekcyjny w sprayu bezpośrednio na krew." – spryskiwanie widocznej krwi może powodować rozprysk aerozolu i rozprowadzenie zanieczyszczeń. Ponadto bez wstępnego usunięcia materiału organicznego skuteczność dezynfekcji może być niewystarczająca.

Na egzaminie zwracaj uwagę na słowa-klucze: "widoczna krew" zwykle oznacza konieczność najpierw usunąć zabrudzenie, a dopiero potem przejść do dezynfekcji zgodnej z procedurą i instrukcją preparatu.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najpierw usuwa się krew mechanicznie materiałem jednorazowym (np. gazikiem), tak aby nie rozpryskiwać i nie rozmazywać zabrudzenia. Dopiero po wstępnym oczyszczeniu wykonuje się właściwą dezynfekcję powierzchni zgodnie z procedurą i instrukcją preparatu.
Spray może powodować rozprysk i rozprowadzenie materiału biologicznego na większą powierzchnię oraz zwiększać ryzyko ekspozycji. Dodatkowo obecność krwi (materiał organiczny) może osłabiać działanie środka, jeśli nie wykonano wcześniej wstępnego oczyszczenia.
Oczyszczenie to usunięcie widocznych zabrudzeń (np. krwi) z powierzchni, zwykle przez wytarcie. Dezynfekcja to zastosowanie środka chemicznego w odpowiednim stężeniu i czasie kontaktu, aby zmniejszyć liczbę drobnoustrojów do poziomu bezpiecznego.
Typowe błędy to: pomijanie etapu wstępnego wytarcia, spryskiwanie krwi i powodowanie rozprysku, zbyt krótki czas kontaktu preparatu oraz używanie przypadkowych materiałów zamiast jednorazowych. Na egzaminie zwykle liczy się kolejność: najpierw usuń zabrudzenie, potem dezynfekuj.
Nie jest to postępowanie wystarczające, bo samo wchłonięcie nie dezynfekuje powierzchni i może wydłużać czas ekspozycji na materiał biologiczny. W praktyce stosuje się kontrolowane wytarcie (bez rozprysku), a następnie dezynfekcję zgodną z procedurą.
Właściwą dezynfekcję wykonuje się po wstępnym usunięciu widocznej krwi i zabrudzeń. Następnie nanosi się preparat na oczyszczoną powierzchnię tak, aby zachować wymagany czas kontaktu. Na egzaminie to często odrębny krok od "wytarcia krwi".
Najważniejsze zasady to ograniczanie rozprysku, użycie materiałów jednorazowych, postępowanie zgodne z procedurą gabinetu oraz stosowanie preparatu zgodnie z instrukcją. Dodatkowo należy zadbać o higienę rąk i właściwą utylizację użytych materiałów.
Krew zawiera dużo materiału organicznego (m.in. białka), który może "osłaniać" drobnoustroje i utrudniać kontakt środka dezynfekcyjnego z powierzchnią. Dlatego w praktyce najpierw usuwa się zabrudzenie, a dopiero potem przeprowadza dezynfekcję na czystej powierzchni.
Sygnałem jest sformułowanie o widocznej krwi lub innym widocznym zabrudzeniu. Gdy zabrudzenie jest widoczne, zwykle wymagany jest etap wstępnego oczyszczenia (wytarcie/zbieranie), a dopiero potem dezynfekcja. Pytania sprawdzają właśnie tę kolejność.
Ucz się algorytmów krok po kroku: co robisz najpierw, co potem i dlaczego. Porównuj odpowiedzi pod kątem kolejności oraz bezpieczeństwa (rozprysk, kontakt z materiałem biologicznym). Pomaga też czytanie instrukcji użycia preparatów, bo tam są wymagania dot. sposobu aplikacji i czasu kontaktu.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 45% zdających egzamin. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Widoczną krew należy najpierw usunąć mechanicznie, np. gazikiem zwilżonym preparatem, aby zlikwidować materiał organiczny."

Źródła:

  • CDC: Guidelines for Infection Control in Dental Health-Care Settings—2003, MMWR Recommendations and Reports (RR-17), 2003
  • CDC: Guideline for Disinfection and Sterilization in Healthcare Facilities, update 2019 (web version of guideline originally 2008) – section on environmental surfaces and organic soil
  • WHO: WHO Guidelines on Hand Hygiene in Health Care, 2009 – rozdziały dot. higieny rąk i środowiska opieki zdrowotnej

Materiały:

  • Materiały szkoleniowe z kontroli zakażeń w stomatologii (procedury gabinetowe)
  • Instrukcje użycia (IFU) producentów preparatów do dezynfekcji powierzchni
  • Podręczniki z zakresu aseptyki, antyseptyki i dezynfekcji w ochronie zdrowia

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego