KWALIFIKACJA PGF1 + PGF2 - CZERWIEC 2020

PYTANIE NR 36.
Którą farbę offsetową należy zastosować do zadrukowania żółtego podłoża, aby uzyskać nadruk w kolorze zielonym?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Żółte podłoże dostarcza składowej "żółtej", więc aby uzyskać zieleń, należy dołożyć drugą składową subtraktywną: cyjan. Nadruk cyjanem na żółtym papierze daje wypadkowo odcień zielony. Zastosowanie magenty przesuwa barwę w kierunku czerwieni/fioletu, a żółta farba tylko wzmocni żółć.

Pełne wyjaśnienie:

W druku offsetowym (i ogólnie w poligrafii) barwy powstają głównie przez mieszanie subtraktywne. Oznacza to, że farby nie "dodają światła" jak ekrany, tylko pochłaniają (odejmują) część składowych światła odbitego od podłoża. Dlatego kluczowe jest to, jaką barwę ma podłoże oraz jaką barwę ma naniesiona na nie farba.

Jeżeli podłoże jest żółte, to już samo w sobie powoduje, że odbite światło ma silną składową żółtą. Aby uzyskać wypadkowo wrażenie barwy zielonej, trzeba doprowadzić do sytuacji, w której pozostaną (zostaną przepuszczone/odbite) składowe odpowiadające zieleni. W praktyce poligraficznej zieleń w modelu subtraktywnym uzyskuje się przez połączenie żółci i cyjanu. Ponieważ żółć jest już "zapewniona" przez papier, logicznym wyborem farby jest cyjan (zielononiebieska).

  • Dlaczego "Zielononiebieską (cyan)" jest poprawne?
    Cyjan na żółtym podłożu powoduje subtraktywne "odjęcie" części składowych, a wypadkowo obserwujemy odcień zieleni. To klasyczna zależność: żółty + cyjan → zielony (w druku procesowym).
  • Dlaczego "Zieloną (green)" jest niepoprawne?
    W standardowym podejściu offsetowym zakłada się stosowanie barw procesowych i ich mieszania. "Zielona" jako gotowa farba może istnieć jako farba dodatkowa (specjalna), ale pytanie dotyczy doboru farby offsetowej dla uzyskania zieleni na żółtym podłożu, co odpowiada dołożeniu składowej cyjan.
  • Dlaczego "Purpurową (magenta)" jest niepoprawne?
    Magenta w zestawie procesowym jest składową prowadzącą do czerwieni/fioletów. Połączenie magenty z żółcią daje odcienie czerwieni/pomarańczu, a nie zieleni.
  • Dlaczego "Żółtą (yellow)" jest niepoprawne?
    Żółta farba na żółtym podłożu nie wytworzy zieleni; co najwyżej wzmocni żółtość i zmieni nasycenie/odcień żółci.

Wskazówka egzaminacyjna: przy pytaniach o kolor na barwnym podłożu najpierw potraktuj barwę papieru jako "już obecną składową", a potem dobierz farbę, która dostarczy brakującej składowej do barwy docelowej.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Mieszanie subtraktywne polega na tym, że farby pochłaniają część składowych światła, a nie dodają światła jak monitor. Dlatego barwa nadruku zależy od farb oraz od tego, jaką barwę ma papier i jakie światło jest w otoczeniu.
Żółty papier już "wnosi" żółtą składową. Nałożenie cyjanu powoduje, że w odbitym świetle dominują składowe postrzegane jako zieleń. W praktyce poligraficznej zależność jest typowa: żółć + cyjan → zieleń.
Magenta połączona z żółcią przesuwa kolor w stronę czerwieni i pomarańczu, a nie zieleni. To częsty błąd wynikający z mylenia składowych barw procesowych i intuicyjnego zgadywania zamiast analizy mieszania subtraktywnego.
Technicznie tak, bo istnieją farby specjalne (dodatkowe) o określonym odcieniu. Jednak w zadaniach egzaminacyjnych zwykle sprawdza się rozumienie barw procesowych i ich mieszania, czyli uzyskiwanie zieleni przez cyjan wraz z żółcią.
Podłoże jest tłem, od którego odbija się światło przechodzące przez warstwę farby. Jeśli papier nie jest biały (np. żółty), to zmienia temperaturę barwną i nasycenie nadruku. Im mniej białe podłoże, tym trudniej uzyskać "czyste" barwy.
W praktyce druku procesowego używa się zestawu czterech farb: cyjan, purpura, żółcień i czerń. Dzięki ich nakładaniu (z rastrowaniem) uzyskuje się szeroki zakres barw, w tym zieleń.
Żółta farba nie dostarcza składowej potrzebnej do wytworzenia zieleni. Na żółtym podłożu wzmocni głównie żółtość, ewentualnie zmieni jej nasycenie. Do zieleni potrzebna jest druga składowa subtraktywna, czyli cyjan.
Jeśli mowa o farbach, papierze i druku, myślisz subtraktywnie (odejmowanie składowych przez pochłanianie). Jeśli mowa o ekranie, diodach i świetle, myślisz addytywnie (dodawanie światła). To prosta reguła pomagająca uniknąć pomyłek.
Najczęstsze błędy to: ignorowanie koloru papieru, wybór "koloru docelowego" jako farby (np. zielonej), mylenie roli magenty i cyjanu oraz założenie, że farba całkowicie kryje podłoże. W druku offsetowym efekt zależy od transparentności i rastrowania.
Ćwicz schematy: jakie pary barw procesowych dają barwy pochodne (np. zieleń), oraz analizuj przypadki z barwnym podłożem. Dobrze działa praca na próbkach wydruków i proste testy: "co już daje papier, a co musi dać farba".
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 59% zdających egzamin. średnie

Eksperci podkreślają: "Żółte podłoże dostarcza składowej "żółtej", więc aby uzyskać zieleń, należy dołożyć drugą składową subtraktywną: cyjan."

Źródła:

  • EN ISO 2846-1:2017, Graphic technology — Colour and transparency of printing ink sets — Part 1: Sheet-fed and heat-set web offset lithographic printing (opis zestawów farb i właściwości barwnych dla offsetu)
  • ISO 12647-2:2013, Graphic technology — Process control for the production of half-tone colour separations, proof and production prints — Part 2: Offset lithographic processes (kontrola procesu i barwy w druku offsetowym)
  • Wikipedia: "Subtractive color", https://en.wikipedia.org/wiki/Subtractive_color (dostęp: 2026-02-28)

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z podstaw technologii poligraficznej (teoria barw, farby drukarskie)
  • Materiały szkoleniowe dotyczące zarządzania barwą w poligrafii (podstawy)
  • Dokumenty normalizacyjne opisujące warunki i kontrolę druku procesowego (normy ISO dla poligrafii)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego