KWALIFIKACJA PGF1 + PGF2 - CZERWIEC 2019

PYTANIE NR 3.
Która forma drukowa styka się bezpośrednio z podłożem drukowym podczas procesu drukowania?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
W metodach bezpośrednich forma drukowa styka się z podłożem. W sitodruku siatka (forma) przylega do podłoża, a farba jest przeciskana raklem przez oczka. W offsecie obraz idzie przez cylinder gumowy, a w tampondruku przez silikonowy tampon, więc nie ma kontaktu formy z podłożem.

Pełne wyjaśnienie:

Pytanie dotyczy kluczowego podziału technik drukowania na bezpośrednie i pośrednie. Kryterium jest proste: czy forma drukowa (element niosący obraz drukowy) ma bezpośredni kontakt z podłożem (np. papierem, folią), czy też farba/obraz są najpierw przenoszone na element pośredni.

Odpowiedź "Sitodrukowa." jest poprawna, ponieważ w sitodruku forma ma postać siatki (sita). Siatka w czasie druku styka się z podłożem, a farba jest przeciskana przez otwarte oczka siatki za pomocą rakla. To klasyczny przykład druku bezpośredniego: forma–podłoże.

Pozostałe propozycje są niepoprawne, bo opisują techniki pośrednie albo nie odpowiadają warunkowi bezpośredniego styku formy z podłożem:

  • "Offsetowa." – offset jest drukiem pośrednim: płyta offsetowa przenosi obraz na cylinder gumowy (obciągowy), a dopiero obciąg drukuje na podłożu. Bezpośredni kontakt z podłożem ma więc obciąg, nie forma.
  • "Tampondrukowa." – w tampondruku farba jest pobierana z formy (kliszy) przez silikonowy tampon, a następnie tampon odbija obraz na podłożu. Forma nie dotyka podłoża, więc jest to proces pośredni.
  • "Typoofsetowa." – niezależnie od interpretacji nazwy, nie spełnia ona kryterium wskazanego w pytaniu jako metoda, w której forma styka się bezpośrednio z podłożem; w praktyce egzaminacyjnej kluczowe jest rozróżnienie: sitodruk (bezpośredni) vs offset i tampondruk (pośrednie).

Wskazówka do nauki: gdy w torze przenoszenia pojawia się dodatkowy element typu obciąg albo tampon, to najczęściej oznacza to druk pośredni.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Druk bezpośredni oznacza, że forma drukowa styka się z podłożem (np. papierem lub folią) w trakcie przenoszenia farby. Nie występuje dodatkowy element pośredni, który najpierw przejmuje obraz. Przykładem jest sitodruk, gdzie siatka (forma) pracuje bezpośrednio na podłożu.
Druk pośredni to taki, w którym obraz/farba jest przenoszona przez element pośredni. Forma nie dotyka podłoża, bo najpierw oddaje obraz innemu elementowi (np. obciągowi albo tamponowi). Dzięki temu można uzyskać określone korzyści technologiczne, ale kontakt "forma–podłoże" nie zachodzi.
W offsecie obraz z płyty offsetowej trafia najpierw na cylinder gumowy (obciągowy), a dopiero z niego na podłoże. To właśnie ten cylinder ma kontakt z papierem. Płyta (forma) pracuje więc pośrednio, co jest podstawową cechą offsetu i powodem, dla którego zalicza się go do metod pośrednich.
W sitodruku formą jest siatka (sito) z miejscami przepuszczającymi farbę. Rakiel przeciska farbę przez otwarte oczka siatki wprost na podłoże. Ponieważ siatka w czasie drukowania znajduje się w kontakcie z podłożem, sitodruk traktuje się jako metodę druku bezpośredniego.
W tampondruku obraz z formy (kliszy) jest najpierw przenoszony na silikonowy tampon, a dopiero tampon odbija go na podłożu. Elementem stykającym się z podłożem jest tampon, a nie forma. To typowy układ z przeniesieniem pośrednim, dlatego odpowiedź "tampondrukowa" nie spełnia warunku pytania.
Najprościej prześledzić "drogę" farby/obrazu: jeśli jest forma → podłoże, to mówimy o druku bezpośrednim. Jeśli pojawia się dodatkowy element typu obciąg, tampon lub inny nośnik pośredni, zwykle jest to druk pośredni. To szybka metoda eliminowania błędów na testach.
Często myli się formę drukową z elementem pośrednim (np. obciągiem w offsecie). Inna pomyłka to wybieranie offsetu, bo jest najpopularniejszy w poligrafii. Warto pamiętać: popularność technologii nie mówi nic o tym, czy forma dotyka podłoża.
Tak, w offsecie podłoża dotyka cylinder obciągowy (gumowy), ale to nie jest forma drukowa. Pytanie dotyczy właśnie formy. Dlatego mimo że następuje fizyczny kontakt z papierem, nie jest to kontakt formy, tylko elementu pośredniego przenoszącego obraz z płyty na podłoże.
Kluczowe jest pojęcie forma drukowa, czyli element niosący obraz drukowy. Trzeba odróżnić ją od części, która może przenosić obraz pośrednio (np. obciąg, tampon). Podłoże to materiał zadrukowywany, ale istota pytania polega na sprawdzeniu, czy forma ma z nim bezpośredni styk.
Ucz się technik parami: bezpośrednie vs pośrednie i zapisuj sobie schemat przenoszenia obrazu (np. płyta–obciąg–papier dla offsetu). Pomaga też krótkie hasło: "element pośredni = metoda pośrednia". Na egzaminie zawsze analizuj tor farby, a nie tylko nazwę metody.
info

Około 56% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "W metodach bezpośrednich forma drukowa styka się z podłożem."

Źródła:

  • Wikipedia (PL), "Druk offsetowy" – opis zasady: płyta offsetowa → cylinder obciągowy → podłoże, https://pl.wikipedia.org/wiki/Druk_offsetowy (dostęp: 2026-03-02)
  • Wikipedia (PL), "Sitodruk" – opis kontaktu siatki z podłożem i przeciskania farby raklem, https://pl.wikipedia.org/wiki/Sitodruk (dostęp: 2026-03-02)
  • Wikipedia (PL), "Tampondruk" – opis przeniesienia farby z formy na tampon i dopiero na podłoże, https://pl.wikipedia.org/wiki/Tampondruk (dostęp: 2026-03-02)

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z technologii poligraficznych: podział technik druku na bezpośrednie i pośrednie
  • Materiały producentów maszyn/urządzeń opisujące zasadę działania offsetu, sitodruku i tampondruku
  • Ilustracje schematów przenoszenia farby: płyta–obciąg–podłoże (offset) oraz siatka–podłoże (sitodruk)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego