Kwalifikacje w Zawodzie - Testy zawodowe online | Egzaminy Zawodowe

KWALIFIKACJA SPO5 - STYCZEŃ 2020



PYTANIE NR 10.
Którą formę komunikacji alternatywnej może zastosować opiekunka w pracy z osobą z uszkodzonym słuchem?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Język migowy jest naturalnym i powszechnie stosowanym sposobem komunikacji osób niesłyszących oraz słabosłyszących. Pozostałe propozycje odnoszą się do innych potrzeb: Braille do odczytu dotykowego dla osób niewidomych, Lorm do komunikacji dotykowej częściej przy głuchoniewidomości, a Makaton to system gestów i symboli używany głównie przy trudnościach rozwojowych w komunikacji.

Pełne wyjaśnienie:

W pracy z osobą z uszkodzonym słuchem kluczowe jest dobranie takiej metody porozumiewania się, która wykorzystuje kanały dostępne i najbardziej efektywne dla danej osoby. Dlatego poprawną odpowiedzią jest "Język migowy" – wizualno-przestrzenny system językowy, który pozwala przekazywać treści bez polegania na słyszeniu mowy.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie są najlepszym wyborem w tej sytuacji?

  • "Alfabet Braille’a" służy przede wszystkim do zapisu i odczytu dotykowego przez osoby niewidome. Samo uszkodzenie słuchu nie tworzy potrzeby korzystania z Braille’a, bo problemem nie jest odbiór wzrokowy tekstu.
  • "Alfabet Lorma" jest metodą dotykową (litery "kreśli się" dotykiem na dłoni). Może być użyteczny szczególnie wtedy, gdy występuje jednocześnie poważne ograniczenie wzroku i słuchu (głuchoniewidomość). W samym uszkodzeniu słuchu częściej wybiera się rozwiązania wzrokowe, takie jak język migowy.
  • "Słownik Makaton" odnosi się do systemu gestów i symboli wspierających komunikację osób mających trudności w rozumieniu lub tworzeniu mowy (np. w niektórych zaburzeniach rozwojowych). Nie jest to podstawowy system dla osób z izolowanym uszkodzeniem słuchu.

W praktyce opiekunka/asystentka powinna dodatkowo ustalić preferencje osoby: czy posługuje się językiem migowym, pismem, odczytywaniem z ust, czy potrzebuje wsparcia technologicznego (np. czat tekstowy). Najważniejsza zasada to indywidualizacja i konsekwentne stosowanie wybranej metody w codziennych sytuacjach.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Co to jest komunikacja alternatywna i wspomagająca?
To sposoby porozumiewania się, które zastępują lub wspierają mowę, gdy mówienie albo rozumienie mowy jest utrudnione. Obejmują m.in. gesty, symbole, piktogramy, tablice komunikacyjne, pisanie oraz wybrane systemy znaków. Dobór zależy od możliwości osoby i sytuacji.
Jakie metody komunikacji są najczęstsze przy uszkodzeniu słuchu?
Najczęściej stosuje się język migowy, komunikację pisaną (kartka/telefon), czytanie z ust oraz wspomaganie wizualne (np. gesty, wskazywanie). W praktyce łączy się metody, dbając o dobrą widoczność twarzy i rąk oraz ograniczenie hałasu i rozpraszaczy.
Dlaczego język migowy pasuje do osoby niesłyszącej?
Język migowy opiera się na kanale wzrokowym, więc nie wymaga odbioru dźwięku. Pozwala przekazywać pełne komunikaty, emocje i intencje w sposób naturalny dla wielu osób niesłyszących. Jest szczególnie użyteczny, gdy aparat słuchowy lub implant nie zapewniają wystarczającego rozumienia mowy.
Czy alfabet Braille’a pomaga osobie z uszkodzonym słuchem?
Braille służy głównie osobom niewidomym do czytania i pisania dotykowego. Przy samym uszkodzeniu słuchu zwykle nie jest potrzebny, bo osoba może korzystać z tekstu wzrokowo. Wyjątkiem są sytuacje sprzężone (np. dodatkowe poważne ograniczenie wzroku).
Co to jest alfabet Lorma i kiedy się go używa?
To metoda literowania dotykiem na dłoni rozmówcy. Stosuje się ją najczęściej wtedy, gdy komunikacja wzrokowa jest ograniczona, np. przy głuchoniewidomości. Przy typowym uszkodzeniu słuchu częściej wybiera się rozwiązania wzrokowe, takie jak język migowy lub zapis tekstowy.
Czym jest Makaton i dla kogo jest przeznaczony?
Makaton to system wspierania komunikacji wykorzystujący gesty i symbole, używany głównie u osób z trudnościami w rozwoju mowy i języka. Pomaga budować rozumienie i ekspresję. Nie jest to podstawowy system dla osób, których główną barierą jest wyłącznie niedosłuch.
Jakie błędy najczęściej popełnia się przy doborze komunikacji dla osoby niesłyszącej?
Częste błędy to zakładanie, że każda osoba niesłysząca czyta z ust, mówienie bez kontaktu wzrokowego, zasłanianie ust, zbyt szybkie tempo wypowiedzi oraz narzucanie jednej metody bez ustalenia preferencji. Pomaga pytanie wprost: "Jak najwygodniej się z Tobą komunikować?"
Jak opiekun może ułatwić rozmowę z osobą słabosłyszącą w domu?
Warto zadbać o dobre oświetlenie twarzy, ograniczyć hałas tła (TV, radio), mówić wyraźnie i normalnym tempem, nie krzyczeć, używać krótkich zdań i potwierdzać zrozumienie. Pomocne bywa też pisanie na telefonie lub kartce oraz ustalenie prostych sygnałów gestowych.
Czy komunikacja pisana jest formą komunikacji alternatywnej?
Tak, w wielu sytuacjach komunikacja pisana pełni funkcję alternatywną lub wspomagającą, bo pozwala przekazać informację bez polegania na słuchu. Nie zawsze zastąpi język migowy (np. gdy ktoś ma trudności z czytaniem), ale jest bardzo praktyczna w krótkich, codziennych kontaktach.
Jak przygotować się do pytań egzaminacyjnych o komunikację z osobami z niepełnosprawnościami?
Ucz się przez dopasowanie: jaki rodzaj bariery (słuch, wzrok, mowa, sprzężenia) i jaka metoda najlepiej ją kompensuje. Twórz mapy skojarzeń (np. słuch → wzrok → migowy/tekst). Ćwicz na przykładach sytuacji domowych i opiekuńczych oraz sprawdzaj, do jakiej grupy jest przeznaczony dany system.
info

Statystycznie 61% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że język migowy jest naturalnym i powszechnie stosowanym sposobem komunikacji osób niesłyszących oraz słabosłyszących.

Źródła:

  • Encyclopaedia Britannica: "Sign language" (opis języków migowych) https://www.britannica.com/topic/sign-language (dostęp: 2026-03-02)
  • Encyclopaedia Britannica: "Braille" (zastosowanie pisma Braille’a) https://www.britannica.com/topic/Braille-writing-system (dostęp: 2026-03-02)
  • Makaton Charity: "What is Makaton?" (charakterystyka systemu Makaton) https://www.makaton.org/aboutMakaton/ (dostęp: 2026-03-02)

Materiały:

  • Materiały edukacyjne o komunikacji z osobami niesłyszącymi i słabosłyszącymi (poradniki dla opiekunów/asystentów)
  • Wprowadzenie do języka migowego (kurs podstawowy, słowniki tematyczne)
  • Opracowania o AAC i doborze systemów komunikacji do potrzeb użytkownika
Zobacz też:

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego